Om nooit te vergeten

Wim Sonneveld in een van zijn televisieshows. Foto Kippa

Hans Visser
portret

Opnieuw komt het werk van Wim Sonneveld tot leven. Zondag gaat weer een musical in première over deze veelzijdige theaterpersoonlijkheid: een biografische voorstelling met klassiekers als ’Het dorp’ en ’Margootje’. Het mag dan bijna veertig jaar geleden zijn dat hij overleed, de echo van zijn stem is onaantastbaar. Voor de nieuwe generatie en voor wie het even kwijt was, een kennismaking met de vele facetten van deze artiest.

Sonneveld werd geboren in 1917, achter de kruidenierswinkel van zijn ouders in Utrecht. Hij was het vierde kind uit een gezin van zes. Zijn moeder overleed toen hij vijf was. Hij zat nog op school toen hij bij feestavonden optrad als Josephine Baker. Zijn kantoorbaan bij de GGD bood een vast inkomen, maar hij was pas gelukkig op het toneel. Eerst trad hij op met amateurgezelschappen, in 1936 kwam hij in dienst van de grote cabaretier Louis Davids. Hij deed kantoorwerk en zong in voorstellingen. Die ervaring kwam van pas toen hij zijn eigen Cabaret Wim Sonneveld oprichtte.

De kunstenaar

Zijn zangstem, acteertalent en perfecte gevoel voor timing maakten hem tot een tovenaar op het toneel. Zijn vertolkingen van ’Het dorp’ en ’De Stalmeester’ werden nationale cabareterfgoed. Nederland zag hem op televisie in het rijtuigie in ’Ja zuster, nee zuster’ en bijna 700 keer trok hij volle zalen als professor Higgins in ’My Fair Lady’. Als regisseur ontdekte hij het komisch talent van medewerkers als Conny Stuart en Joop Doderer. Columns van Simon Carmiggelt boetseerde hij tot conférences.

De grensverlegger

Op alle fronten was hij grensverleggend en vernieuwend. Als zeventienjarige trok hij maandenlang met een vriend langs Franse kloosters, wat zijn liefde voor Frankrijk aanwakkerde. Hij liet zich inspireren door Franse chansons, nam pantomimeles in Parijs en maakte in Londen shows voor de BBC. In 1956 richtte hij zich op een Hollywood-carrière. Zo acteerde hij met Fred Astaire in de film ’Silk Stockings’. Dat beïnvloedde zijn latere theatershows. Zijn aanpak, kostuums en decors getuigden van een verfijnde smaak en een brede kijk op het vak.

De zwijger

Zijn publiek hoefde over zijn privéleven niets te weten. Hij wilde een illusie blijven: ,,Wie naar mijn voorstellingen komt, komt voor mijn werk en niet voor mij als privépersoon’’. Alleen familie en vrienden wisten dat hij een man als partner had. Aanvankelijk was dat de oud-kloosterling Huub Janssen. Later was hij samen met Friso Wiegersma, zonder Huub te laten vallen. Beiden schreven teksten voor hem. Friso was ook decor- en kostuumontwerper van de Sonneveld-shows.

De beschadigde

In 1973 speelde hij als reisleider op een toeristenbus de hoofdrol in de film ’Op de Hollandse toer’. De kritieken waren slecht. Hij trok zich de negatieve reacties erg aan. Collega’s legden verband met de gezondheidsklachten die hij daarna kreeg. Zijn plannen voor een liedjesprogramma werden begin 1974 ingehaald door een hartaanval. Hij leek te herstellen maar begin maart volgde een tweede infarct. Zijn overlijden leidde tot nationale verslagenheid in ons land. Wim Sonneveld werd 56 jaar.

De publiekstrekker

Na zijn overlijden leek de waardering voor de artiest Sonneveld slechts te groeien. Zijn platen verkochten nog sneller en zijn klassieker ’Het dorp’ eindigt nog altijd onveranderd hoog in de Top 2000. Voortdurend verschenen er boeken en dvd’s en in 2001 bracht Jos Brink een musical over hem uit. Ook de tv-serie ’Moeder ik wil bij de revue’ rond de liedjes van Sonneveld trok vorig jaar een miljoenenpubliek.

De musicalhoofdpersoon

Met de nieuwe musical ’Sonneveld’ die producent Albert Verlinde nu in de theaters brengt, komt zijn repertoire terug in de schouwburgen. Tony Neef speelt de hoofdrol, met naast hem onder anderen Mariska van Kolck als Conny Stuart en Thomas Cammaert als Friso Wiegersma. Ook zijn ingewikkelde privéleven speelt een grote rol. ,,We gaan zijn worsteling niet uit de weg”, zegt Verlinde. ,,Want het tekende hem als mens, maar het gaat er vooral om dat iedereen zich Wim Sonneveld blijft herinneren.’’

JAN VRIEND

Musical

’Sonneveld’. Met o.a. Tony Neef. Regie: Eddy Habbema. Script: Pieter van de Waterbeemd. Info: sonnevelddemusical.nl

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.