Twee orkesten voor iedereen

Het Nederlands Kamerorkest speelt in Paradiso. Foto Ronald Knapp

Hans Visser
Amsterdam

Ze willen spelen voor iedereen, dus ook voor al die mensen bij wie de klassieke muziek niet met de paplepel is ingegoten. Bij het Nederlands Philharmonisch Orkest en het Nederlands Kamerorkest zien ze het zelfs als hun plicht om ook deze mensen te bereiken.

Een mooie opdracht voor Irene Witmer om als artistiek manager van beide orkesten een bij die opdracht passend programma samen te stellen. ,,Onze concerten moeten een lage drempel hebben: betaalbaar, bereikbaar en herkenbaar. Je merkt dat het publiek tegenwoordig houdt van het 'ambachtelijke', van het 'authentieke'. Dat is wat wij bieden. Bij een concert zie je hoe de muziek vlak voor je neus wordt gemaakt. Je voelt de passie van de musici, je zoet hoe ze zich in het zweet werken.''

Paradiso

,,Mensen hebben niet echt een beeld van wat het inhoudt op hoog niveau muziek te maken. Dat willen we ze laten ervaren door het orkest dichtbij te brengen. Daarom spelen we ook in zalen als Paradiso. Het orkest zit daar op de vlakke vloer, het publiek daar omheen, heel dichtbij de musici.''

,,We spelen dan ons eigen repertoire, maar in een andere context. Bijvoorbeeld een symfonie van Haydn, maar de diverse delen wisselen we dan af met andere stukken. Want niet iedereen is nog gewend om lange werken te beluisteren.''

,,Aan de andere kant is het leven zo snel en krijg je zoveel indrukken te verwerken dat het juist goed is om eens een lang stuk te horen. Om bij te mediteren, weg te dromen, tot rust te komen, even in een andere wereld te zijn.''

Strauss

Een trend is ook het vertellen van verhalen. Klassieke muziek doet dat bij uitstek. ,,Zo brengen we volgende week we in het Concertgebouw muziek van Richard Strauss, een echte muzikale verteller: 'Tod und Verklärung', 'Vier letzte Lieder' en 'Also sprach Zarathustra'.''

,,Een van onze andere programma's laat horen hoe de seizoenen door de eeuwen heen door componisten worden ervaren: Piazzolla en natuurlijk Vivaldi, zij het in een spannende bewerking van Max Richter. Deze componist schrijft met invloeden van synthesizerklanken. Tim Kliphuis slaat binnen dat zelfde programma de richting van de jazz in.''

,,Ons vaste publiek is steeds meer in twee groepen te verdelen. Veel mensen kiezen steeds duidelijker voor muziek die zich al heeft bewezen. Anderen willen juist verrast worden. Beide groepen willen we bedienen en laten merken dat ze voor allebei bij ons terecht kunnen. Belangrijk, want mensen zullen in de toekomst steeds duidelijker een persoonlijke lifestyle ontwikkelen. Daar hoort ook muziek bij.''

Kleinschalig

Het publiek moet natuurlijk wel weten dat deze orkesten bestaan en wat ze bieden. Ze manifesteren zich daarom bijvoorbeeld ook nadrukkelijk met kleine ensembles in de samenleving. Die kleinschaliger optredens willen we verder in de stad uitbreiden, in samenwerking met andere organisaties.''

,,Een optreden van vijf van onze blazers voor een groep kinderen met een verstandelijke handicap was in de categorie kleinschalig een van de mooiste en ontroerendste dingen die ik heb meegemaakt. Ze brachten het verhaal en gebruikten daarvoor bekende klassieke stukken. De kinderen gingen volledig mee in het spel. Daarna had je moeten zien hoe ze reageerden toen ze ook de instrumenten konden aanraken.''

Een muzikaal avontuur met Irene Witmer

Dit seizoen is Augustin Hadelich de vaste vioolsolist met concerten van Mozart, Sibelius en Mendelssohn. ,,Bekend werk’’, zegt Witmer, die verder verwijst naar Bachs ’Matthäus Passion’ en werken van Beethoven en Wagner. ,,We brengen ook nieuwe muziek, maar niet te experimenteel. Het moet passen bij ons publiek.’’

,,Onze huiscomponist is nu de Zweed Rolf Martinsson. Hij behoorde tot de avant-garde. Dat was onder de nogal dwingende invloed van dat tijdsgewricht. Hij voelde zich daar niet lekker bij en gaat nu zijn eigen weg. Hij trekt daarmee een groot publiek.’’

,,We brengen dit seizoen een stuk dat hij schreef voor de sopraan Lisa Larsson en tijdens de Cellobiënnale in het Muziekgebouw aan ’t IJ in Amsterdam spelen we op 17 oktober de wereldpremière van een stuk voor orkest, cello en de sopraan. Op 2 en 4 mei hebben we een andere primeur: de ’Anne Frank cantate’ van Hans Kox.’’

Ook bijzonder: de integrale uitvoering van Strawinsky’s ’De vuurvogel’. ,,Lucas van Woerkom maakte daar een stomme film bij. Die wordt vertoond bij de concerten van het Nederlands Philharmonisch Orkest. Lucas zit straks in het orkest om de projectie te sturen. Hij volgt de interpretatie van de dirigent, in plaats van dat de dirigent het tempo van de film volgt. Zo kan de interpretatie van de dirigent overeind blijven.’’

Waar en wanneer

Het Nederlands Philharmonisch Orkest met chef-dirigent Marc Albrecht en het Nederlands Kamerorkest o.l.v Gordan Nikolic, spelen in onder meer het Amsterdamse Concertgebouw, het Muziekgebouw aan het IJ, theater De Vest in Alkmaar, de Philharmonie in Haarlem en Nationale Opera en Ballet te Amsterdam. Eerstkomende concert: NedPhO speelt 'Peter en de wolf', Amsterdam, Muziekgebouw, 28 september. Info: www.orkest.nl

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.