Jim Thompson, keizer van de mooiste zijde

© Bart Brugman

© Foto: The Thai Silk Company

© Foto: The Thai Silk Company

1 / 3
Marja van Spaandonk

Stoffen en dan vooral zijde. Hij kan er uren en uren over praten. Zijn naam is niet voor niets Brugman, Bart Brugman. Hij is de distributeur (agent en importeur) in Nederland voor de keizer onder de stoffen, Jim Thompson. Noem die naam en Bart loop helemaal leeg. Het is ook een bijzonder verhaal.

,,De meeste mensen denken dat Thompson een Engelsman is, maar James Harrison Wilson Thompson is in 1906 geboren in Delaware. Hij werd een excentrieke ex-majoor, werkte voor de Amerikaanse spionagedienst en was een kleurrijke zakenman.’’

Bart Brugman vertelt het levensverhaal regelmatig in lezingen die hij door het hele land geeft. ,,Jim Thompson is de jongste van vijf kinderen. Zijn vader is een rijke textielfabrikant en hij is vernoemd naar zijn opa (van moederskant), die generaal was. Jim studeert aan de Princeton University en is meer dan gemiddeld geïnteresseerd in architectuur en kunst. Hij ontwerpt tot 1940 huizen. Wanneer de Tweede Wereldoorlog uitbreekt, sluit hij zich aan bij de OSS (Office of Strategic Services), een voorloper van de CIA.’’

Omdat Jim vloeiend Frans spreekt, wordt hij uitgezonden naar Noord-Afrika, Italië en Frankrijk. ,,Een jaar voor het einde van de oorlog wordt hem gevraagd een afdeling van de OSS in Thailand, toen nog Siam, op te zetten. In dat jaar in Bangkok, wordt Jim voorgoed verliefd op de stad, het land en vooral de mensen. Hij komt overigens al als kind met zijn familie voor vakanties naar Europa en ook Azië.’’

Oriental Hotel

In 1946 zwaait Thompson af en vraagt, terug in Amerika, zijn vrouw om mee te gaan naar Thailand. ,,Zijn vrouw wil dat niet, dus gaat hij in zijn eentje. In Bangkok is er op dat moment maar één luxe hotel voor westerlingen, het Oriental Hotel aan de Chao Phraya- rivier. De inrichting van dat hotel wordt zijn eerste opdracht. Hij doet dat zo spraakmakend dat hij de talk of the town is. Gasten van over de hele wereld komen op het hotel en hem af. Thompson ontpopt zich als gastheer van sterren als Charlie Chaplin en richt huizen in van beroemdheden.’’

Thompson ontmoet een groepje wevers in een moslimenclave in Bangkok, dat zijde nog steeds handmatig spint, verft en weeft. ,,De eens zo bloeiende zijdeproductie in Thailand ligt op apegapen. Hij wil er met dat groepje ambachtslieden nieuw leven in blazen.’’

Omdat het voor een westerling niet mogelijk is in Thailand zelfstandig een bedrijf op te richten, maakt Thompson de wevers aandeelhouders en richt samen met George Barrie in 1949 de Thai Silk Company op. ,,Behalve uit zakelijk oogpunt doet hij dat vooral ook uit sociaal oogpunt. Hij ziet zijn medewerkers absoluut niet als productieslaven. Die sociale inslag heeft het bedrijf nog steeds.’’

Met de eerste zijdecollectie reist Thompson zelf naar Europa en Amerika om de producten daar te verkopen. ,,The Thai Silk Company maakt unieke collecties van handgeweven zijde, in de mooiste kleuren en patronen en is nog steeds over de hele wereld te koop.’’

De eerste winkel van Jim Thompson komt natuurlijk in Bangkok, op No. 9 Surawong Road. ,,Een prachtige winkel met een interieur helemaal van teak. Hij bouwt er ook zijn huis dat bestaat uit zes traditionele Thaise teakhouten huizen, waar zijn enorme kunstverzameling mooi toch zijn recht komt. Het is nu een museum. Het hele complex is een van de belangrijkste toeristische trekpleisters van Bangkok.’’

Imperium

Er worden nog vele winkels geopend en Thompson brengt de zijdeproductie naar het noordoosten van Thailand. Zo’n 350.000 boeren verdienen er een centje bij met het kweken van eitjes van de zijderups. Het imperium groeit en groeit en de eens zo arme wevers zijn nu rijk. So far so good, denk je dan, want de Thai Silk Company is nog steeds de grootste producent van Mekong zijde. ,,Het verhaal Jim Thompson eindigt droevig. Met Pasen 1967 reist hij naar de Cameron Hooglanden. Hij gaat ’s middags wandelen en komt nooit meer terug. Er is uitgebreid naar hem gezocht, maar er is nooit meer een spoor van hem gevonden. Er zijn allerlei theorieën: hij zou ontvoerd zijn, vermoord, verdwaald in het oerwoud of zijn verdwijning zou met zijn spionageverleden te maken hebben. Zijn assistent verwacht zijn baas, bekend als excentriekeling wel weer terug, maar dat gebeurt dus niet. Het bedrijf wordt gelukkig in zijn geest voortgezet en maakt nog steeds de allermooiste zijde van de wereld.

Over Bart Brugman

Bart Brugman is distributeur van wereldberoemde interieurmerken op het hoogste niveau met onder meer de Jim Thompson collectie. Hij heeft een showroom voor de vakhandel in ETC Expo in Culemborg (www.etcexpo.nl). Brugman heeft een passie voor stoffen en is een enthousiast verteller van de verhalen achter de stoffen. Vooral over de kleurrijke Jim Thompson kan hij urenlang praten. Brugman geeft op 27 september een lezing bij Huis van Middenmeer, waar de stoffen van Jim Thompson ook worden verkocht.

Meer info: www.bartbrugman.com, www.huisvanmiddenmeer.nl

Meer nieuws uit HD

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.