Pukkelpop vs Lowlands

Lowlands. Foto Bart Heemskerk

Lowlands. Foto Bas Uterwijk

Pukkelpop. Foto Marketentster

Lowlands. Foto Bart Heemskerk

Pukkelpop. Foto Marketentster.

Pukkelpop. Foto Marketentster

1 / 6
Nanska van de Laar

Pukkelpop

De naam Pukkelpop is ontleend aan jeugdpuistjes. Dat was volgens Chokri Mahassine, de oprichter van de Humanistische Jeugdbeweging in Leopoldsburg en sinds 1985 organis

ator van het festival, een van de zaken die jongeren bindt: pukkels. Qua muziek moest het festival een speerpunt vormen om vernieuwingen gestalte te geven. Er valt op Pukkelpop dus altijd veel te ontdekken. Maar het festival heeft ook gewoon bekende headliners nodig.

Sinds 2008 is Eppo Jansen (38) in vaste dienst van Pukkelpop als programmeur. „Natuurlijk houden we, naast andere Europese festivals, de boel in Nederland goed in de gaten. Lowlands is een echte partner. Zo hebben we tijdens Eurosonic in Groningen altijd een ochtendmeeting. Met een katertje soms”, aldus Jansen lachend. „We lopen regelmatig gelijk qua gevoel voor nieuwe stijlen en headliners. Ook voor agenten van artiesten is een koppeling tussen beide festivals interessant. Daarnaast er zijn ook genoeg verschillen in aanpak. Wij kijken iets vaker achterom, door acts als Jesus Lizard, Slowdive of Stone Roses te programmeren. Niet alleen om de trouwe oudere bezoekers een plezier te doen. We vinden het belangrijk, zonder belerend te willen zijn, om te laten zien waar bijvoorbeeld Arctic Monkeys de mosterd haalden.”

Toeters en bellen

Anders dan Lowlands zijn er op Pukkelpop minder ’circusachtige toestanden’, zoals Jansen ze noemt. Maar er is wel degelijk een randprogrammering. Achter de klapdeurtjes van Petit Bazar verrijst dit jaar een club in westernstijl, in Salon Fou kunnen de mannen zich laten knippen door de Rotterdamse heren van Schorem. Ook wordt er in Hasselt soms feestelijk door kunstenaars met toeters en bellen over het terrein geparadeerd. Toch gaat de aandacht voornamelijk uit naar de muziek op de acht podia. ,,Anders dan in Nederland programmeren we geen stand-up comedy of theater, maar meer dan op Lowlands is er aandacht voor indie, punk en hardcore. Onze shelter is een oude vesting voor pure rockfans. We hebben er nooit aan getwijfeld dat podium te schrappen. Het aanbod is nog altijd relevant. De groep Uncle Acid and the Deadbeats grijpt qua geluid dan wel terug naar de 70’s, we willen die toch graag laten horen. Die scene leeft in België nog steeds.’’

Jansen houdt bij het programmeren uiteraard rekening met het publiek. De samenstelling van dat publiek verandert. „Pukkelpop was vroeger bestemd voor platenkopende concertgangers van 25-plus. Dat is voorbij. Nu komen er drie generaties, al zijn er de laatste jaren meer mensen van onder de twintig dan ooit. Dat is van invloed op de keuze van het podium dat we een band bieden. Dat heeft ons doen besluiten meer muziek, die voorheen in de dance area te horen was naar het hoofdpodium te halen. In het verleden sloot ook wel eens een dance-act de mainstage af, maar dat waren dan vaak acts na de headliner. Vlaamse acts als Netsky en Goose bleken voorgaande jaren volwaardig als afsluiter te functioneren.”

Meer vrouwen

Opvallend is ook een andere tendens die Jansen constateert. „Er zijn veel meer vrouwen! Dat aandeel was in de beginjaren hooguit vijftien procent; beschamend weinig. Nu is dat al dik veertig procent en het gaat richting fiftyfifty. Ook daarmee probeer je rekening te houden, al is het moeilijk aan te geven wat nu typische mannen- of vrouwenacts zijn. Ik probeer voeling te houden met wat er bij jongeren leeft. Ik vraag hen wel eens of ik hun iPod mag zien. Daar staat vaak van alles op, variërend van Jimi Hendrix tot Major Lazer. Alles door elkaar. Precies waar Pukkelpop voor staat.’’

Lowlands

A Campingflight to Lowlands Paradise, kortweg Lowlands, is een voortzetting van de spraakmakende festivals Pandora’s Music Box en Ein Abend in Wien die vanaf 1983 een aantal maal in de Rotterdamse Doelen werden gehouden. De naam is afgeleid van A Flight To Lowlands Paradise, een in 1967 in de Utrechtse Jaarbeurs gehouden manifestatie door een aan de provo’s verwant collectief. In 1993 heeft op het terrein van een aangrenzend pretpark in Biddinghuizen de geboorte plaats van wat op een gouden formule voor een jongerenfestival lijkt.

Doelstellingen heeft de organisatie volgens Ron Euser (48), een van de programmeurs van Lowlands, nooit op papier gezet. Maar het was wel duidelijk dat men bij concertorganisator Mojo in 1993 zin had in een nieuw alternatief festival, waar zowel groepen als Nirvana en Mudhoney konden spelen, als heel andere spannende dingen mochten gebeuren. „Pukkelpop diende daarvoor, evenals een ander Belgisch festival genaamd Futurama en festivals in Reading en Leeds, als inspiratiebron.

Uiteindelijk is het de groep mensen die aan Lowlands werken, die samen het aan veranderingen onderhevige gezicht steeds hebben bepaald. De randprogrammering is al heel vroeg opgetuigd en heeft bij ons altijd een belangrijkere rol gespeeld.”

Vers bloed

Lowlands is grotendeels bestemd voor jongeren. De gemiddelde leeftijd is gedurende de jaren redelijk constant gebleven. Ouderen haken op den duur af, nieuwe aanwas neemt hun plaats in. Er is volgens Euser altijd plaats geweest voor avonturisme op Lowlands. Zo ontstond bijvoorbeeld het podium Juliet. „’Laten we eens iets doen wat helemaal niets met rock-’n-roll te maken heeft.’ Zo begint dat. Kan dat? Is het leuk? Oké, dan doen we het!” De club mensen achter het programma vormt, als het goed is, een afspiegeling van het publiek. „Vers bloed in de organisatie is belangrijk, om gelijke tred te houden. Je moet scherp blijven. Je kijkt hoe dingen gaan en haakt er op in.”

Relatief begrip

De keuzes van de programmeurs in beide landen zijn steeds minder dezelfde. Nog geen kwart van de ruim 200 aanwezige acts treedt op beide festivals op.

Het festivallandschap is in beweging. Lowlands leek dit jaar wat later uitverkocht dan de laatste jaren. Euser: „Laat is een relatief begrip. Als je op één middag 50.000 kaartjes verkoopt, dan doe je het nog altijd geweldig. De markt verandert. Niet iedere festivalganger heeft dezelfde binding met muziek. Daar moet je rekening mee houden. Als wij voor veel geld de fantastische band Wilco boeken, maar het aantal mensen dat er naar gaat kijken valt tegen, dan moet je jezelf afvragen of je daarmee nog wel op de goede weg zit voor Lowlands.’’

Loslaten

„Geleidelijk verandert het programma. Misschien moeten we de wat oudere muziekliefhebber langzamerhand loslaten. Die heeft in Nederland sinds kort ook twee andere festivals met scherpe nieuwe muziek om aan zijn trekken te komen: Best Kept Secret en Down The Rabbit Hole. We constateerden tevens dat een groep als The Opposites zo gigantisch veel mensen trekt dat ze het grootste podium op Lowlands, de Alpha tent, met gemak aankunnen. Dat verwachten we ook van de dance act Disclosure en zeker van Stromae. Dat is een uniek fenomeen. We hebben hem gelukkig heel vroeg geboekt.”

www.lowlands.nl

www.pukkelpop.be

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.