Zuurbes

Berberis darwinii. Foto PR

Nanska van de Laar

Als je tienduizend varkens bij elkaar in een schuur zet krijg je vroeg of laat te maken met varkenspest, en iets vergelijkbaars geldt voor kippen: de bio-industrie vormt een uitnodiging voor vogelgriep.

En ook voor planten geldt: hoe meer je er bij elkaar zet, hoe groter het risico op ziektes en plagen. Een mooi voorbeeld is de buxus. Door huis aan huis, of liever gezegd: tuin aan tuin buxus aan te planten werk je het optreden van allerlei ellende in de hand. Je kon erop wachten, en nu gaan overal in Europa buxusstruikjes dood aan kwaadaardige schimmels.

Het zou normaal zijn om hierop te reageren met het aanplanten van iets anders, er zijn tenslotte struikjes genoeg waarvan je bolletjes of haagjes kunt maken. Maar nee; tegen beter weten in bespuiten we onze buxus met allerhande schimmeldodende middelen, dit tot vreugde van de chemische industrie die graag de mythe in stand houdt dat iedere ziekte te bestrijden valt.

Ondoordringbaar

Ik heb al vaker alternatieven voor buxus aangedragen, maar een struikje dat ik nog nooit heb gesuggereerd is de berberis, ook wel zuurbes genoemd, naar de smaak van zijn bessen. Berberis is een uitgebreid plantengeslacht van circa 200 soorten waarvan er een paar voor het planten van een haagje in aanmerking komt. Overigens zie je hier en daar allang berberishagen, maar de soort die hiervoor gekozen wordt is meestal Berberis thunbergii in zijn roodbladige vorm. Die valt zo in het oog, met zijn rode blad, dat de haag meer aandacht trekt dan de tuin die hij omgeeft. Dat kan niet de bedoeling zijn, lijkt mij.

Als ik zelf een berberishaag zou moeten planten, zou ik kiezen voor Berberis x stenophylla, een laag struikje dat een ondoordringbaar haagje vormt waar zelfs de kat van de buren niet doorheen komt, en dat in het voorjaar bloeit met oranje bloemen. Er zijn nogal wat variëteiten; als de haag tot borsthoogte moet reiken zou ik ’Etna’ kiezen, maar als het haagje niet hoger mag worden dan een halve meter is ’Corallina Compacta’ of ’Coccinea’ een betere keuze.

Vrijstaande struik

Maar de berberis kan niet alleen gebruikt worden om er een haag van te maken. Ook als vrijstaande struik kan hij worden toegepast. Een elegante groeiwijze, mooie en vaak geurende bloemen, decoratieve bessen en - bij de bladverliezende soorten - een spetterende herfstkleur; me dunkt - je zou een slechtere keuze kunnen maken. Tegen een berberis valt eigenlijk maar een bezwaar in te brengen: hij prikt. Maar dat doet een roos ook en ik heb nog nooit gehoord van iemand die geen rozen in zijn tuin wilde omdat die zo gemeen kunnen prikken.

Zuurbessen hebben een groot verspreidingsgebied; je vindt ze van Japan tot Chili. Een van de mooiste Zuid-Amerikaanse soorten is de groenblijvende Berberis darwinii, een forse struik met klein, grachtengroen blad en oranje bloemen.

Berberis darwinii is niet gegarandeerd winterhard, al zal de struik de meeste winters wel doorkomen. Wie geen risico wil lopen kan beter kiezen voor een soort uit China, zoals Berberis veitchii, een struik met zeegroen blad en lichtgele bloemen in het vroege voorjaar. De uitlopende jonge twijgen zijn kreeftenrood.

Ik noem maar een paar soorten van de tientallen die verkrijgbaar zijn. Wie de schoonheid van de berberis eenmaal inziet, heeft keus te over.

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.