Conflict over expositie in St. Bavokerk

Pumps in de Grote of St.-Bavokerk maken deel uit van de expositie die moet wijken.© Foto Hein van den Heuvel

Jaap Timmers
Haarlem

Kunstenares Alet Pilon is boos en ontdaan. De expositie ’De Zwarte Madonna en de Troost’ in de Grote of St.-Bavokerk, waaraan zij en 22 andere kunstenaars het afgelopen jaar hebben gewerkt en die tot 14 oktober zou duren, moet opeens wijken voor een banenmarkt. Het kerkelijk bureau van de kerk heeft laten weten dat de kunstwerken in de Oude Baaf tijdelijk weg moeten.

Op zichzelf is een tijdelijke verplaatsing van enkele kunstwerken geen halszaak, maar in dit geval gaat om bewerkelijke en tere objecten. De plaatsing van twee van de werken nam een volle dag in beslag. De artiesten voelen er niets voor de creaties weg te halen en begin volgende week andermaal uit te stallen. Ze ervaren de ingreep als een afknapper.

Aan de expositie, die ook deels in de aanpalende Vishal is te zien, doen onder anderen Anneleen Louwes, Sjoerd Buisman, Arthur Kempenaar, Maarten Spruyt, Boris Kollar en schrijvers/dichters Abdelkader Benali, Ingmar Heytze, Franca Treur en Stef Bos mee.

Tony Jansen, hoofd van het kerkelijk bureau, realiseert zich het ongemak. ,,Hier wordt niemand vrolijk van’’, zei hij. Hij erkent dat de kerk steken heeft laten vallen; is bereid te praten met het bestuur van de Vishal over een verheldering van de voorwaarden, maar wijst er ook op dat de mogelijkheid van een tijdelijke verplaatsing van kunstwerken vastligt in de huurvoorwaarden. ,,Er is nu helaas geen andere mogelijkheid.’’

De Haarlemse Alet Pilon kreeg het bericht vorige week binnen en viel van haar stoel van ontzetting. Niet alleen zij had zich enorm ingespannen voor het kunstoverzicht, ook de andere deelnemers beschouwden het exposeren in de Grote Kerk als een bijzondere uitdaging. Allen hadden hiervoor nieuw werk gemaakt.

De curatrice heeft in samenspraak met de andere kunstenaars besloten de tentoonstelling in de kerk definitief te beëindigen. Dat geldt niet voor de werken die in de Vishal staan. Het bestuur van deze kunstenaarsvereniging is not amused over de gang van zaken en dringt aan op overleg.

Alet Pilon vindt dat de kerk duidelijker moet zijn in de gebruiksvoorwaarden. Zij ging ervan uit dat tentoonstellingen enkel konden worden beëindigd in geval van lekkages, of als een kunstwerk aanstootgevend is. ,,Maar als ik had geweten dat het risico van verplaatsing bij verhuur bestond, waren we hier niet aan begonnen en had ik de kunstenaars niet gevraagd.’’

De kunstenaars maken gratis gebruik van de beroemde Haarlemse kerk, zegt Tony Jansen, die verantwoordelijk is voor de commerciële verhuur van de Oude Baaf. Zijn kerkelijk bureau valt rechtstreeks onder de kerkenraad. ,,Wij brengen de Vishal geen geld in rekening, we verdienen er geen dubbeltje aan. De commerciële verhuur is hard nodig om het gebouw in stand te houden, we ontvangen hiervoor geen subsidie.’’ In de meeste gevallen kunnen exposities en andere gebruikers goed samengaan.

Tony Jansen noemt de kwestie een ongelukkige samenloop van omstandigheden. ,,Ik wist dat Alet Pilon hier al een jaar mee bezig was. In april maakten we de afspraak met het UWV over de banenmarkt. Toen was er nog onvoldoende zicht op het beslag dat de tentoonstelling op de kerkvloer zou leggen. We zagen toen geen probleem.’’

De kunstenaars hebben een brief gestuurd met het advies tentoonstellingen in het vervolg goed te begeleiden, of ermee te stoppen.

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.