Bewoners voelen zich verbonden met Eiland 2

De intocht van sinterklaas op Eiland 2.

Stadssocioloog Rinke Oostra deed onderzoek naar buurthechting op de Eilanden 2 en 9 van Floriande.

1 / 2
Wessel Mekking
hoofddorp

Met Vinex-wijk Floriande voelen de bewoners zich niet verbonden. Wel met ’hun’ Eiland 2. ,,Ze zijn trots op hun Eiland, het verbindt hen’’, weet stadssocioloog Rinke Oostra.

Zij ontkracht het vooroordeel dat bewoners niet gehecht kunnen raken aan een Vinex-wijk. Ze deed onderzoek naar buurthechting in het Hoofddorpse Floriande. Haar masterscriptie ’Pride and prejudice in the suburbs’, oftewel ’Trots en vooroordelen in de buitenwijken’, maakt deel uit van het project ’Nieuwe generaties & nieuwe steden’. Met onder meer Podium voor Architectuur Haarlemmermeer en Schiphol en andere studenten probeerde ze de vraag te beantwoorden hoe de nieuwe generatie wil wonen en werken.

Oostra deed zelf onderzoek naar het vooroordeel dat door de typische eigenschappen van de buitenwijken bewoners hier niet wortelen. Ze koos voor Hoofddorps jongste grote nieuwbouwwijk, Floriande. En ja, ze had zelf ook de nodige vooroordelen over deze Vinex-wijk. ,,Wat zoek je daar? Wat is leuk aan daar wonen?’’, vroeg de Amsterdamse zich af.

Ze zoomde in op twee Eilanden in het westelijke deel van deze Vinex-wijk, Eiland 2 en 9. In welke mate en op welke manier hechten de bewoners ervan aan hun eigen buurtje? En wat bleek? Bewoners van Eiland 2, opgezet als een oud dorpje, hechten zich meer aan hun deel van de wijk dan die van 9. ,,Op het traditionele eiland hebben bewoners een sterk buurtgevoel ontwikkeld. Ze hebben ook het gevoel te behoren tot een unieke gemeenschap. Dit gevoel was afwezig op het andere eiland’’, merkte Oostra, ,,terwijl de bewoners elkaar weinig ontlopen, wat inkomen en afkomst betreft.’’

Op Eiland 2, ook wel Zuid-Beveland genoemd, mogen auto’s niet op straat worden geparkeerd. De pleintjes nodigen de bewoners uit om samen iets te ondernemen, zo omschrijft Oostra het. Maar het hechten aan het eigen eiland heeft niet alleen te maken met het ’pleintjeseffect’, ontdekte zij.

Dat inwoners van Eiland 2 zo gehecht zijn aan hun buurtje komt volgens Oostra vooral doordat zij bewust voor Zuid-Beveland hebben gekozen, terwijl dat bij ’Terschelling’ een stuk minder was. Veel bewoners van Eiland 9 waren daar terechtgekomen door loting.

Met hun bewuste keuze voor Eiland 2 onderscheiden de bewoners zich van de gemiddelde Floriande-bewoner, weet Oostra. ,,Ik denk dat iedereen toch wel op een bepaalde manier trots is op het eiland, op de uitstraling, daar een band mee heeft’’, zei een van hen. ,,Ik denk niet dat ik me ooit een Hoofddorper ga voelen. Wel Eiland-bewoner. Dat wij-gevoel is er wel, van ’kom niet aan ons eiland’, want dan staat iedereen op.’’

Het is niet zo dat de veelal jonge bewoners op Eiland 2 op zoek zijn naar innige vriendschappen, maakt Oostra op uit de gesprekken met hen.

Ook oppervlakkig contact, dat vaak ontstaat door de kinderen, wordt flink gewaardeerd. ,,Ik vind het contact hier op het plein helemaal prima, maar dat is ook genoeg’’, zei een van hen.

Samen de kerstboom opzetten

Hij is de man achter de website www.eiland2.nl en schreef een boekje over het Eiland waar hij zo verknocht aan is. De buurt bestond al virtueel voordat-ie werd gebouwd, noemt Hans Poulssen een van de verklaringen voor de verbondenheid op Eiland 2.

In 2007 kwam zijn boekje ’StadsDorp’ uit. Daarin probeerde hij al antwoord te geven op de vraag waarom het zo prettig wonen is op het eiland. ,,Hoe is het buurtgevoel ontstaan?’’, vroeg hij zich af.

Poulssen, in het dagelijks leven planoloog, begon tijdens de bouw van het eiland, waar hij zelf zou gaan wonen, met een website inclusief forum. Het was 2001, sociale media bestonden nog niet. ,,We voorzagen in een behoefte, dagelijks hadden we honderden bezoekers. Het werd een soort virtuele buurt’’, vertelt Poulssen. Veel van de Eiland-bewoners kenden elkaar al via de site nog voordat zij hun nieuwe woning betrokken.

Ruim tien jaar later bestiert Poulssen nog altijd de buurtsite www.eiland2.nl en is hij voorzitter van de bewonersvereniging. Maar voor verbondenheid met de eigen wijk is meer nog nodig dan een populaire website, weet de Hoofddorper. ,,Bewoners hebben bewust voor de oud-Hollandse stijl van ons Eiland gekozen, het lijkt een soort vestingstadje. We hebben geen voortuintjes en auto’s voor de deur, dus je staat hier direct op straat. Het is hier niet standaard, we hebben hier geen twee-onder-een-kapwoningen.’’ Bovendien leent Eiland 2 zich, door de opzet van het wijkje, goed voor allerlei activiteiten. ,,Daardoor is het veel makkelijker om elkaar te ontmoeten’’, weet Poulssen.

Maar belangrijk is natuurlijk de inzet van buurtgenoten, realiseert hij zich. In het verleden werden regelmatig paasfeestjes en sinterklaasintochten georganiseerd. Eiland 2-bewoners zetten samen de kerstboom op - afgelopen Kerstmis zelfs twee - en ook Sint-Maarten wordt gezamenlijk gevierd.

Rinke Oostra op pad in de polder

Schaapherder Paul Bos, de bedenker van het nog aan te leggen Park21 en vrijwilligers van de dorpsraad van Rijsenhout. Rinke Oostra interviewt deze en andere personen die in haar ogen een grote rol spelen bij de transitie van Haarlemmermeer, oftewel het veranderen van de polder. Ze zijn dag in dag uit bezig Haarlemmermeerders te stimuleren om anders te gaan denken en doen. Oostra interviewt hen in het kader van cultureel evenement Ringbiënnale. ’Onwijs inspirerend’ noemt de sociaal wetenschapper de interviews, die in Hoofddorp en omstreken huis-aan-huis worden verspreid.

Gefascineerd door ontwikkeling van de stad

De geschiedenis en ontwikkeling van de stad hebben haar altijd al gefascineerd. ,,Aan elke gebeurtenis van mijn leven kan een stedelijk verhaal gekoppeld worden. Dit is de bril waardoor ik kijk’’, aldus de Amsterdamse stadssocioloog Rinke Oostra.

Neem de Indische Buurt, waar ze in 1989 werd geboren. Het was de tijd dat veel Amsterdammers de wijk namen naar Haarlemmermeer, Purmerend en Almere. In de Indische Buurt ontstond leegstand en werden veel woningen ingenomen door krakers, migranten en studenten, zoals vader en moeder Oostra.

Maar de laatste jaren veranderde de Indische Buurt. Veel oude woningen zijn gerenoveerd en verkocht. Het aandeel sociale huurwoningen nam af en het aandeel welgestelde autochtonen juist toe.

’Gentrificatie’ noemt ze het zelf, oftewel opwaardering van een buurt. Het gebeurde niet alleen in de Indische Buurt, maar ook in de Jordaan en De Pijp in Amsterdam. En het staat te gebeuren in delen van Amsterdam-Noord of is daar misschien al aan de gang, vertelt Oostra.

Maar het omgekeerde kan ook. Wijken die ooit populair waren, maar in de loop der jaren steeds meer uit de gratie raken. Zoals de ’bloemkoolwijken’ met de woonerven, die tussen 1970 en 1985 massaal werden gebouwd. ,,Het kan zo maar de andere kant op vallen.’’ Een plek in Hoofddorp waar dit kan gebeuren, is Bornholm, denkt Oostra. Woningen daar raken verouderd en wie het kan betalen, verhuist naar een jongere wijk als Floriande, voorziet Oostra.

Meer nieuws uit HD

Net binnen

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.