Teloorgang van de Amerikaanse droom

Hanneke van den Berg

In het drama ‘Out of the furnace’, in de schaduw van de noodlijdende Amerikaanse staalindustrie, speelt Christian Bale een heel ander soort held dan we gewend zijn.

Geen Batman, maar een eerzame arbeider die op zijn eigen manier de zaken recht probeert te zetten. Dat volksleven in een kleine provincieplaats is trouwens ook al iets dat we niet vaak zien. Maar wat zich daar tegenwoordig afspeelt, is urgent genoeg.

Iedereen die de berichten over het faillissement van de stad Detroit heeft gevolgd, zal dat begrijpen.

De teloorgang van de Amerikaanse droom zien we in deze film op een manier die in veel opzichten het tegenovergestelde is van ‘The wolf of Wall Street’. ‘Out of the furnace’ van Scott Cooper is sterk als eigentijds-realistische thriller, maar grijpt jammer genoeg terug op teleurstellend ouderwetse clichés.

Bale speelt een gewone Amerikaan die meent dat er niets mis is met hard werken in de hoogovens. Hij probeert de waarden van zijn zieke vader en van eerdere generaties hoog te houden. Zijn jongere broer (Casey Affleck) denkt daar heel anders over. Hij keert de fabriek de rug toe en heeft zich aangemeld bij het leger - vaak de laatste mogelijkheid om aan werkloosheid te ontsnappen.

Na traumatiserende ervaringen in Irak raakt hij verzeild in het rauwe milieu van gokkers en illegale bokswedstrijden. Een volstrekt amorele crimineel (Woody Harrelson), wiens gewelddadigheid nogal breed wordt uitgemeten, maakt daar de dienst uit.

De tragiek slaat onbarmhartig toe als Bale door een noodlottig voorval in de gevangenis belandt. Wanneer hij vrijkomt, is hij alles kwijt. Zijn ongedurige broer heeft hij niet op het rechte pad kunnen houden, zijn vader is overleden en zijn vriendin heeft vastigheid gezocht bij een slappe politieman (Forest Whitaker). Eergevoel en de inspiratie van het geloof zijn de laatste strohalmen waaraan hij zich vastklampt.

Overtuiging

Een en ander sluit aan bij de in Amerika veel voorkomende overtuiging dat er weinig heil te verwachten valt van de overheid, die Amerikaanse jongens aan een verre oorlog heeft opgeofferd. Daartegenover staat de dreiging van volstrekte wetteloosheid, zoals vertegenwoordigd door de door Harrelson met verve neergezette misdaadkoning.

Vooral in de eerste helft weet ‘Out of the furnace’ indruk te maken. Een stoer drama van deze tijd, dat op sommige punten geïnspireerd lijkt op het klassieke Vietnam-epos ‘The deer hunter’. Solide geacteerd ook, al kreeg Bale zijn Oscarnominatie niet voor deze rol, maar voor zijn optreden in ‘American hustle’ (volgende week in de bioscoop). Opvallend overigens dat het een mannenwereld is waarin vrouwen nauwelijks een rol spelen.

De zaak neemt echter een teleurstellende wending wanneer Bale’s rechtschapen, maar in het nauw gedreven arbeider besluit in actie te komen. Dan verandert ‘Out of the furnace’ alsnog in een enerverende, maar toch tamelijk ordinaire actiefilm.

De eigentijdse tragiek maakt plaats voor de ouderwetse mythe van de eenling die zich genoodzaakt ziet het recht in eigen hand te nemen. Cooper schildert het drama in al zijn gruwelijke details als een overzichtelijk tableau van goed en kwaad, als een met een zweem van heiligheid omgeven moment van verlossing.

‘Out of the furnace’

Regie: Scott Cooper

Met: Christian Bale, Casey Affleck, Woody Harrelson

Drie sterren

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.