Rudi van Dantzig: beeldend in dans én in taal

Hanneke van den Berg

’Is wel zeer veel aan je te doen’. Aldus Sonia Gaskell tegenover Rudi van Dantzig. Het was vlak na hun eerste kennismaking en daar beginnen ook Van Dantzigs herinneringen aan de Mevrouw die Nederland heeft opgevoed in de danskunst.

Maar het boek ’Herinneringen aan Sonia Gaskell’ dat Van Dantzig over haar schreef en dat nu postuum is uitgebracht, is zo veel meer dan een geschiedschrijving. Natuurlijk, het leert ons veel over het ontstaan van de Nederlandse danskunst, maar nog meer geeft het boek een inkijkje in het leven van Van Dantzig zelf.

Als lezer voel je de angst die hij voelde toen hij zich op 17-jarige leeftijd aan de Amsterdamse Zomerdijkstraat meldde bij Gaskell met de vraag of hij les bij haar mocht volgen. Ze maakt de toch al onzekere ’Roeti’ nog onzekerder en die onzekerheid is hij ook nooit kwijtgeraakt. Het was ook niet de dementie, zoals het nawoord wil doen geloven, dat het boek dat Van Dantzig over Gaskell schreef zo lang op zich liet wachten. Dat maakte Toer van Schayk - Van Dantzigs beste vriend - duidelijk bij de presentatie van het boek. ,,Het boek was allang af toen Rudi begon te dementeren, maar hij was er zo onzeker over. ’Het is slecht geschreven’ en ’niemand wil dit toch gaan lezen’, zei hij dan.’’

Slecht geschreven is het allerminst, want naast groot choreograaf - samen met Van Schayk en Hans van Manen is hij van groot belang geweest voor de ontwikkeling van de danskunst - was Van Dantzig een begenadigd schrijver. Dat bewees hij al met zijn autobiografische roman ’Voor een verloren soldaat’ (1986).

Van Dantzigs taal is beeldend, in dans en in woorden. Hij verhult zijn gevoelens niet en zijn beschrijvingen zijn welhaast tastbaar. Dat maakt ’Herinneringen aan Sonia Gaskell’ ook zo’n fascinerend boek om te lezen. Via Van Dantzig wordt opnieuw duidelijk waarom we Sonia Gaskell - de pionier van de dans - niet mogen vergeten. Maar bovenal mogen we Van Dantzig niet vergeten en gelukkig draagt hij daar zelf met dit boek aan bij. Je hoeft niets van dans te weten om op te gaan in het verhaal dat hij vertelt, je hoeft alleen maar te voelen. En daar is in dit geval weinig voor nodig.

Non-fictie

Rudi van Dantzig: ’Herinneringen aan Sonia Gaskell’. Uitg. De Arbeiderspers, €24,95. Vier sterren

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.