Politie botst nog vaak met autist

Jacob van der Meulen
Haarlem

Autoriteit en autisme. Het zijn twee verschijningsvormen die zwaar kunnen clashen als ze met elkaar in aanraking komen. Dat merken bijvoorbeeld agenten als ze een autist willen aanhouden, vertelde Rick van Dongen, wijkagent in het Rozenprieel, op een thema-ochtend over autisme en politie.

Hulpverleners, ouders met autistische kinderen en autisten zelf sloten met de bijeenkomst, georganiseerd door het Autisme Info Centrum, vrijdag de week van het autisme af. Ze zagen een film waarin op waarheid gebaseerde verhalen over dramatische escalaties tussen autisten, politie en justitie. Alleen al de aanhouding van een autist die zonder licht fietst kan tot een onbeheersbare explosie van agressie leiden, zo was te zien.

Herkennen

Voor een wijkagent als Rick van Dongen een herkenbaar verhaal. ,,Het probleem is dat wij een autist niet op afstand kunnen herkennen. In mijn wijk ken ik wel mensen die onder behandeling zijn. Maar de collega’s in de noodhulp gaan van melding naar melding. Na een inbraak moeten ze bijvoorbeeld naar een geweldincident in de horeca of in een woning, waarbij ze snel moeten ingrijpen. Als wijkagent heb ik meer tijd om met de mensen te praten, de dag na de melding.’’

Een mogelijke oplossing is de autipas met informatie over de aandoening die iemand bij zich kan dragen. ,,Maar om in een conflict met politie meteen in de binnenzak te grijpen naar deze autipas is niet handig’’, zegt de ouder van een autist. Een oplossing kan zijn het aanmelden bij de politie dat je autisme hebt met het verzoek daar bij een aanhouding rekening mee te houden. Deze zogenaamde aandachtsvestigingen worden door de centrale direct aan agenten verstrekt als ze weten met wie ze in noodsituaties te maken hebben of gaan krijgen, bijvoorbeeld bij een huisbezoek.

Bij de Hartekampgroep zijn protocollen ontwikkeld voor politie-inzet bij ernstige escalaties in bijvoorbeeld een woongroep, vertelt een medewerker. ,,Ze komen in burger en niet in uniform. Een agent heeft hier ook een paar dagen meegelopen om te kijken hoe het hier gaat en hoe je deze doelgroep bijvoorbeeld moet bevragen.’’

Schakelen

Tijdens de politieopleiding komen psychische aandoeningen als autisme en hoe daar mee om te gaan in het werk niet aan de orde, zegt Rick van Dongen. ,,Bij ons team gaan we deze film zeker draaien. En die autipas moeten we serieus gaan nemen. Er is nog heel wat werk te verzetten, maar wij moeten in noodsituaties wel steeds snel schakelen. We moeten boeven vangen en de orde handhaven. We kunnen niet ook nog eens verstand hebben van alle psychische aandoeningen waar we daarbij tegenaan lopen.’’

Een kennis van een ouder met een autist vertelt hoe het ook kan gaan. ,,Die jongen van 17 is af en toe niet te hanteren. Hij had thuis een mes in handen en een hele ploeg agenten rukte uit. Een van die agenten ging naar die jongen toe en sprak hem rustig aan: Ik wil niet gewond worden want ik heb kinderen thuis en ik wil ook niet dat jij gewond raakt. Geweldig hoe hij in contact raakte met de jongen.’’

Rick van Dongen: ,,Dat is dan waarschijnlijk een wijkagent geweest. Het heeft ook met een stukje levenservaring te maken. Wat ik hier allemaal hoor is heel leerzaam en ik neem het mee naar mijn team.’’

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.