Haarlemse hofleveranciers in Historisch Museum

Een hofleverancier hoort een wapenschild te hebben. Collectie Sillen & Co

Leontien van Engelen
haarlem

In Historisch Museum Haarlem is vanaf zaterdag de tentoonstelling '200 jaar Haarlemse Hofleveranciers' te zien.

Helemaal kloppen doet die titel eigenlijk niet, want het predicaat wordt door koning Willem I voor het eerst verstrekt in 1827 en wel aan haringverkoper Arnoldus van Broekhuizen, die een zaak in de Grote Houtstraat heeft, tegenover het Proveniershuis. Het is dit jaar echter wel twee eeuwen geleden dat de Oranjes het recht om de onderscheiding toe te kennen overnamen van Lodewijk Napoleon.

Haring

Van die eerste hofleverancier is nog een rekening uit 1829 te zien voor de koning zelf vanwege aan het hof geleverde partij nieuwe groene haring van maar liefst 510 stuks ter waarde van fl. 41,85. Om het predicaat te krijgen, is het overigens geen voorwaarde dat er aan het hof geleverd werden. De erkenning zegt vooral iets over kwaliteit, soliditeit en integriteit van een onderneming die ten minste honderd jaar bestaat.

Van heel wat van die bedrijven zijn op deze expositie spullen te zien. Zo zien we van drogisterij A.J. van der Pigge onder meer een karakteristieke gaper, een uithangbord van 'De Gekroonde Moor' en een Haarlemmerolievat waar tweehonderd liter van het middel dat voor van alles en nog wat goed zou zijn.

Samenwerking

Voor de expositie is het Historisch Museum een samenwerking aangegaan met divers onderscheiden bedrijven en met de stichting Hofleveranciers in Nederland, gevestigd te Voorburg, die onder meer een aantal wapenschilden behorend bij de onderscheiding in bruikleen gaf. De borden zijn nog al eens van uiterlijk veranderd. Wat bleef, is de spreuk op het schild. 'Je maintiendrai', 'Ik zal handhaven'. Toch is dat devies geen garantie voor een eeuwigdurend bestaan. Neem bijvoorbeeld de Staalwaterbronnen, een kuuroord gevestigd aan het Frederikspark, dat oudere Haarlemmers zich nog herinneren als het Sportfondsenbad. Via een pijpleiding werd geneeskrachtig water aangevoerd van een bron bij een boerderij in Vijfhuizen. Begin jaren 70 sluit het zwembad.

Maskers en kostuums

Firma's als Dantuma (kantoorinrichting), Faber Schoenen, Mathot Medische Speciaalzaken, H. de Vries Boekhandel, wijnhandel Okhuysen doen het hun toegekende predicaat nog steeds eer aan. Als enige in zijn genre in het hele land mag ook feestartikelenwinkel Jan Monnikendam van Jos Groskamp zich hofleverancier noemen. Met een aantal oude maskers en kostuums geeft ook hij acte de présence op deze expositie.

Van bloemist en zaadhandelaar Krelage en Zoon is het boek 'Drie eeuwen bloemenexport' met afbeeldingen en beschrijvingen van bloemen aanwezig: een standaardwerk in de bollenbranche.

De tentoonstelling '200 jaar Haarlemse Hofleveranciers', t/m 3 aug., Klein Heiligland 47, Historisch Museum Haarlem, Klein Heiligland 47.

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.