Oorlogsbommen in één klap weg

Twee bommen uit de Tweede Wereldoorlog laten grote kraters achter in het duinlandschap. Foto United Photos/Sanne Tiebie

Twee bommen uit de Tweede Wereldoorlog laten grote kraters achter in het duinlandschap. Foto Rick Taekema

Twee bommen uit de Tweede Wereldoorlog laten grote kraters achter in het duinlandschap. Foto Rick Taekema

Twee bommen uit de Tweede Wereldoorlog laten grote kraters achter in het duinlandschap. Foto Rick Taekema

Twee bommen uit de Tweede Wereldoorlog laten grote kraters achter in het duinlandschap. Foto Rick Taekema

Twee bommen uit de Tweede Wereldoorlog laten grote kraters achter in het duinlandschap. Foto Rick Taekema

Twee bommen uit de Tweede Wereldoorlog laten grote kraters achter in het duinlandschap. Foto Rick Taekema

Twee bommen uit de Tweede Wereldoorlog laten grote kraters achter in het duinlandschap. Foto Rick Taekema

1 / 8
Rick Taekema
Haarlem

De Explosieve Opruimingsdienst Defensie (EOD) heeft dinsdag in de Kennemerduinen twee Duitse bommen uit de Tweede Wereldoorlog tot ontploffing gebracht. Voor leken een mooi gezicht, voor natuurbeheerder en regiomanager van PWN Nico Spaarkogel een verschrikking: ,,De natuur krijgt hier een behoorlijke oplawaai van.’’

In het duingebied van waterbedrijf PWN zijn recent vijf Duitse bommen aangetroffen. Bij voorbereidingen van de renovatie van een fietspad werden ze ontdekt. Eerst drie stuks en later de twee die deze dinsdag tot ontploffing worden gebracht. Omdat het gebied bekend staat als risicogebied controleert PWN bij al zijn werkzaamheden op aanwezigheid van bommen. De gevonden exemplaren liggen op een kleine meter diepte.

Wachtposten

Vanaf 7 uur ’s morgens is de omgeving hermetisch afgesloten. Er zijn wachtposten opgesteld om publiek te weren, ook paarden en hooglanders worden uit de buurt gehouden. Het gaat vandaag om twee bommen, een van 250 en een van 500 kilo, legt EOD-commandant Rene Pouw uit. ,,Dat zijn vrij grote varianten. We zien aan het type dat het Duitse bommen zijn, de SC250 en -500.’’

Volgens Pouw kan het gaan om bommen die de Duitse bezetter hier heeft gebruikt bij een oefening of om niet-gebruikte bommen die zijn geloosd bij terugkeer van een missie, omdat de vliegtuigen met de bommen niet mochten landen.

,,De ontstekers zijn in dusdanig slechte staat, dat we niet kunnen identificeren om welk type ontsteker het gaat’’, vertel Pouw. ,,Daarom kunnen we ze niet verplaatsen en brengen we ze ter plaatse tot ontploffing.’’ Collega’s van de EOD brengen deze morgen eigen explosieven en ontstekers aan naast de oude bommen. ,,Daar zit zoveel springstof in dat het dwars door de wanden van de bommen slaat, zodat ook deze ontploffen.’’

Gevolgen

,,Mij gaat dit echt aan het hart’’, zegt natuurbeheerder Spaarkogel vlak voor de ontsteking. Het beschermde natuurgebied ondervindt grote gevolgen van een dergelijke bomontruiming. ,,In een straal van zo’n vijftig meter rond een gevonden bom moeten wij de vegetatie laag afkappen, zodat de EOD’ers makkelijk kunnen detecteren of er dichtbij nog andere liggen. Zo ja, dan kunnen die wellicht ontploffen door drukgolf die ontstaat en dan krijg je een soort kettingreactie. Na de eerste drie bommen, kwamen ze de twee tegen die ze straks laten ontploffen. Ik was zielsgelukkig dat er niet nog meer gevonden werden.’’

Spaarkogel baalt zichtbaar. ,,Het is broedseizoen en vogels moeten uitwijken naar een ander plekje. De grootste schade wordt aangericht door de sporen van de voertuigen. Die blijf je nog jaren zien in deze kwetsbare bodem. Verder kost het veel geld dat je anders had kunnen besteden en er gaat een hoop natuurwaarde verloren. We hebben wel duizend kuub zand per bom moeten verplaatsen in een beschermde habitat.’’

Aftellen

,,Nog dertig seconden’’, roept een bomexpert. De aanwezigen, op een veilige afstand, zwijgen en alleen wat vogels zijn nog te horen. ,,Tien!’’ Alle ogen zijn gericht op de twee zandheuvels in de verte. ,,Drie, twee, een…’’ Een luide knal klinkt, zand en scherven vliegen de lucht in en ganzen vluchten ervandoor.

Als de explosievendienst gecontroleerd heeft of beide bommen volledig zijn afgegaan, wordt het gebied vrijgegeven. In het landschap zijn twee gapende kraters te zien met een doorsnee van een meter of tien en vijf meter diepte.

Een EOD’er houdt een grote krom gebogen en gekartelde bomscherf omhoog. ,,Als je je nog afvraagt waarom we een gevarenzone hanteren, kijk dan hier maar eens naar. Dit gaat overal dwars doorheen.’’

Spaarkogel kijkt gelaten de grote gaten in. ,,Nu moeten we weer zeventig jaar wachten, voordat het hier weer is zoals het was.’’

Overige bommen

Donderdag worden de drie overige bommen tot ontploffing gebracht.

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.