Kwetsbaar als teamkracht

Ed Brouwer

Bluffen over je capaciteiten? Of zelfkennis tonen en je sterktes en zwaktes eerlijk benoemen? Hoe vreemd het ook klinkt, bij dat laatste heeft iedereen in het bedrijf de meeste baat.

Wie zichzelf accepteert en kwetsbaar toont, durft sneller hulp te vragen en ziet niet op tegen samenwerken. Dat bevordert de prestaties. Lastig is het wel, in de huidige arbeidsmarkt. Want met zo veel concurrentie is het logischer twijfel of onvermogen te verbloemen. Met grootspraak over je kwaliteiten kun je een eind komen. Je gaat er zelf in geloven. Tot je vastloopt.

Succes geeft vleugels, het liefst zijn we alleskunners, flink vooral. Dus barsten we van eigenwaarde; dat maakt indruk. Het begint al op jonge leeftijd. Kinderen moeten blaken van zelfvertrouwen, presteren op school, op de sportclub en binnen hun sociale netwerk.

Het liefst zien ouders dat ze overal goed in zijn. Een kind dat zich kwetsbaar toont, doet vooral ouders zelf pijn. Erkennen dat we iets niet – of minder goed – kunnen, wordt in de opvoeding liever overgeslagen. Maar zelfkennis en lef om toe te geven dat je onzeker bent of iets niet kunt of durft, blijkt juist de sleutel tot succes.

Geen alleskunner

Wie toegeeft geen alleskunner te zijn, durft samen te werken. Matthijs Witjes durfde het wel. Als accountmanager ging hij aan de slag in een verkoopteam dat vooral uit extraverte, beweeglijke collega’s bestond. Ideeën waren er te over, concreet werd er nauwelijks iets afgerond. „Ik ben introvert, meer procesgericht. Dat werd intern niet begrepen. Mijn leidinggevende en collega’s vonden me te stil, te afwachtend.

Na een paar maanden heb ik de moed verzameld en feedback gegeven aan het team. Dat ik me zo kwetsbaar opstelde, had effect. Men herkende zich in het commentaar, collega’s erkenden dat ze meegingen in het systeemgedrag van het team. Sinds die tijd heb ik de rol als bewaker van afspraken en het werkproces. Daar ligt mijn kracht, daar profiteert het hele team van. We komen nu allemaal beter uit de verf.”

Prestaties

Goed presteren en je gelukkig voelen in je werk heeft met veel factoren te maken, weet Patrick Steggerda van Beter Koersen, dat bedrijven adviseert die prestaties willen verbeteren. Naast de harde kant (producten, diensten, businessmodel) spelen gedragsfactoren een grote rol. Voor bedrijfsresultaten en – minstens zo relevant – het geluksgevoel van werknemers. „Mensen presteren beter als ze gelukkig zijn in het werk. Dat worden ze bijvoorbeeld als er sprake is van autonomie en zeggenschap.

Ook de betekenis die de werknemer heeft voor het bedrijf telt. Gebrek aan eigenwaarde heeft effect op prestaties, maar een te grote roeptoeter over het eigen kunnen misschien nog meer. Te veel eigenwaarde is op de werkvloer niet vol te houden.”

Beter voordoen

Waarom we ons graag beter voordoen en het lastig vinden tekortkomingen toe te geven, heeft volgens Steggerda niet alleen persoonlijke motieven. De huidige arbeidsmarkt en het onvermogen van leidinggevenden om duidelijk aan te geven welk gedrag van medewerkers wordt verwacht, spelen ook een rol.

„Er wordt snel over kernwaarden gesproken, maar wat die inhouden en wat ze concreet betekenen voor het handelen van medewerkers, weet vaak niemand. Zeg gewoon wat belangrijk is, welke kwaliteiten je graag in de praktijk ziet opbloeien. Medewerkers denken dat ze alles goed moeten kunnen. Daardoor wordt het voor hen steeds lastiger te onderkennen waar hun echte talent ligt. Vraag het maar eens. Toegeven dat je iets niet of juist heel goed kunt of gewoon uitleggen waarom je iets op een bepaalde manier doet, blijkt ontzettend moeilijk.”

Tekortkomingen

Open zijn over tekortkomingen is spannend, tegelijk sneeuwen echte kwaliteiten daarmee onder. „Als de focus in het bedrijf altijd gericht is op zaken die misgaan of die moeten verbeteren, durven mensen zich niet kwetsbaar te tonen. Samenwerken is daar lastig. Vorm in die hoedanigheid maar eens een team waarin mensen zichzelf kunnen zijn en elkaar versterken. „Moet iedereen het eens zijn met elkaar, op één lijn zitten? We luisteren slecht, willen graag een punt scoren.

Ruimte voor afwijkende meningen ontbreekt, waardering voor andere standpunten is er nauwelijks. Terwijl die juist vaak komen van collega’s met specifieke kwaliteiten. „Angst speelt een rol. Angst om tekortkomingen te tonen, angst voor leidinggevenden die niet kunnen duiden welke kwaliteiten ze in hun medewerkers zoeken. Als er bewuster wordt omgegaan met elkaars sterktes en zwaktes, voelen mensen zich veiliger en durven ze te zeggen dat ze iets niet of minder goed kunnen.”

Reageren? bijlageredactie@hollandmediacombinatie.nl

TIPS & HINTS

Accepteer dat je niet overal goed in kunt zijn. Durf hulp te vragen.

Geen mens is omnipotent (overal goed in).

Wie zichzelf overwaardeert, is juist kwetsbaarder. Overwaardeerders blijken een matig vermogen tot zelfreflectie te hebben.

Zelfacceptatie is cruciaal voor zelfvertrouwen.

Andere of afwijkende kwaliteiten kunnen binnen teams voordeel opleveren.

Verschil in kwaliteiten maakt een team sterker.

Patrick Steggerda en zijn collega Joep Firet schreven voor managers een managementstrip, waarin ook differentiatie in kwaliteiten aan bod komt: Bert Koersem en het lachend leiderschap.

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.