Frans Hals Museum krijgt ’Stephan’ in bruikleen, maar waar is zijn ’Isabella’?

1/2
Haarlem

De komst van het schilderij van Stephanus Geraerdts naar Haarlem roept vanzelf de vraag op: waar is het schilderij van Stephans vrouw Isabella? En zouden deze kunstwerken van Frans Hals ooit publiekelijk herenigd worden, zoals Rembrandts portretten van Marten en Oopjen weer voor het publiek zichtbaar werden? Het Frans Hals Museum krijgt het doek van de vroegere schepen van Haarlem twee jaar in bruikleen van het Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen.

Lange tijd ’woonden’ Stephan en Isabella samen in Antwerpen. In 1886 ging Isabella naar de Rothschild-familie. Sindsdien doolt zij rond met haar roos en reikt Stephans rechterhand in het luchtledige. Dit onvervulde verlangen zal hem waarschijnlijk ook in Haarlem ten deel vallen. Achter de schermen wordt niettemin hard gewerkt aan het samenbrengen van de twee pendanten.

Kunsthistoricus Seymour Slive noemde het uiteengaan van de geliefden de ’hardvochtigste scheiding’ van Frans Hals-pendanten ooit.

Kijk eens hoe ze bij elkaar horen, hoe liefdevol Isabella haar man de roos van eeuwige trouw schenkt. De glimlach op hun gezichten was uitzonderlijk voor de kunstnormen in de tijd van Frans Hals. Regenten lieten zich nooit lachend vereeuwigen. In 1990 waren ze kortstondig samen te zien in Haarlem en Londen.

- Wat is er gebeurd?

’Isabella’ werd in 1886 gekocht door baron Alphonse James de Rothschild (1827-1905) in Parijs. Op een onbekende datum tijdens de Tweede Wereldoorlog werd zij geconfisqueerd door de Duitsers en overgebracht naar het Führermuseum in Linz. Weer later kwam het portret in een depot in München terecht. Onduidelijk is wanneer Isabella terugkeerde naar Frankrijk. In ieder geval kreeg E. Rothschild in 1988 de Frans Hals in zijn bezit. Bij welke Rothschild-tak ze nu woont, is onbekend.

- Wie zijn Stephan en Isabella?

Stephan is afkomstig uit Amsterdam, Isabella is een geboren en getogen Haarlemse. Haar ouders en broers waren machtig en steenrijk. Stephan werd schepen en raadsheer. De twee trouwden op 4 oktober 1664 en vestigden zich in de Koningstraat te Haarlem. Niet lang daarna lieten zij zich door Frans Hals portretteren. Ann Demeester denkt dat het niet realistisch is te veronderstellen dat de twee op korte termijn herenigd worden, maar het is wel haar doel. ,,Het is de droom van Manfred Sellink (directeur van het museum MSKA in Antwerpen, red.) en mij om Stephan en Isabella bij elkaar te krijgen. Isabella is de verleidelijkste aller vrouwen van Frans Hals. Ze sprankelt van de erotiek. Het is magistraal hoe zij de vonk over de lijst van het schilderij laat springen. Of hereniging zal lukken? We zullen er hoogbejaard bij worden, maar blijven de samenkomst actief najagen.’’

Meer nieuws uit Haarlem