Phia Baruch: de Grande Dame van de modejournalistiek

Phia Baruch. Foto Ella Tilgenkamp

Nanska van de Laar

Phia (afkorting van Sophia) Baruch is een van de grondleggers van de huidige modejournalistiek. Haar leven laat zich lezen als een roman.

,,Iets aantrekken heeft te maken met aantrekkelijk zijn’’, stelt ze. ,,En dat heeft helemaal niets met leeftijd te maken. Zeg eens eerlijk: heb je bewust gekozen voor dat wat je nu draagt? Je wilde er vast iets mee. En het mooie is dat tegenwoordig veel meer kan en mag. Vroeger dacht je wel tien keer na voordat je met zo’n decolleté naar een interview ging.’’

Mode is een en al beweging, legt ze verder uit. En sommige ontwerpers tonen zoveel dynamiek dat je ze amper kunt - of wilt - volgen. ,,Ik ga nog steeds naar coutureshows. Wie op de eerste rij zit heeft veel geld, maar misschien weinig verstand van het vak.’’

Die Phia Baruch. Eind zeventig, superslim, bruisend van levenslust en lekker eigenwijs. Maar ook: kwetsbaar, op haar hoede en zelfs een tikkie achterdochtig. Het valt niet mee haar te interviewen. ,,Ik weet toch zelf het best wat ik wel of niet wil vertellen.’’

Ameland

Natuurlijk heeft dat allemaal een reden. Op een donkere dag zag ze als klein meisje (ze groeide op in een joods gezin dat verder niets met het geloof deed) hoe haar moeder werd meegevoerd naar de Hollandse Schouwburg. Vader was toen al vertrokken naar zijn nieuwe vriendin. Via ’de kerk’ werd ze bij een gezin op Ameland ondergebracht. Na de bevrijding, ze was toen bijna elf jaar, bleef ze op het eiland. Waar moest ze anders heen? Uiteindelijk sloeg ze haar vleugels uit. Ze ging naar de Hervormde Kweekschool in Amsterdam. Niet dat ze lang heeft gewerkt in het onderwijs. Ze ging al snel aan de slag als copywriter bij een reclamebureau.

Rond 1960 kwam ze in de journalistiek terecht. ,,Ja. Nu zijn we zover dat ik goed kan praten. Het probleem van ouder worden is dat je tranen zo makkelijk vloeien. Daarom wil ik het niet te lang over de oorlog hebben. In mei is dat onderwerp al zwaar genoeg.’’

In de periode dat de spijkerbroek in zwang raakte (,,Jeans was een bevrijding.’’) verdiende Phia de kost voor man en kind. ,,Inderdaad, behoorlijk vooruitstrevend in die tijd.’’ Op een gegeven moment werd ze door een blad gevraagd een modeshow te verslaan. ,,In die tijd was de modejournalistiek nog geen erkend vakgebied. De stiekeme minnares van de hoofdredacteur schreef af en toe een stukje over de nieuwe lengte van de rokken of er werd iemand uit de postkamer naar een show gestuurd.’’

Phia Baruch maakte er serieus werk van. Ze kreeg steeds vaker opdrachten die met fashion hadden te maken. Uiteindelijk heeft ze de Nederlandse Vereniging van Modejournalisten opgericht. ,,Tijdens een persreis naar Griekenland werd dat idee geboren.’’

Type vrouw

Ze heeft al die jaren menig Nederlands couturier op de voet gevolgd. ,,Ik kan je vertellen dat ze allemaal ontwerpen met een bepaald type vrouw in gedachten. Mart Visser werkt voor het spannende vrouwtje uit Amsterdam-Zuid. Ze is wisselvallig van humeur, maar op feestjes schittert ze. Ronald Kolk kleedt vrouwen met een artistieke inslag en dikke portemonnee. Zijn kleding valt altijd op. Jan Taminiau is voor de jonge of jongvoelende, kansrijke vrouw die pal in het leven staat; zich kritisch toont en niet bang is om een keer uit de toon te vallen. Máxima dus. Viktor en Rolf zijn voor de mystieke vrouwen met originele ideeën. En dan Aziz Bekkaoui. Een heel belangrijke ontwerper. Hij is zo divers. Met zijn Marokkaanse achtergrond heeft hij als geen ander oog voor de multiculturele modebewuste vrouw. Sheila de Vries wil ik ook graag nog noemen. Zij ontwerpt voor de vrouw met een krachtige, eigen stijl vol levensvreugde.’’

Als je zo met de Grande Dame van de modejournalistiek praat, ontdek je vanzelf hoeveel ze heeft gedaan en nog steeds doet. Ze lanceerde in 1998 (!) op internet De Couturekrant. ,,Op dat moment hadden de couturiers zelf nog geen website. Ik weet nog dat ik om mijn initiatief werd uitgelachen. Nou, ik schrijf nog steeds voor dit online magazine.’’

,,Mode is een reactie of tegenreactie op alle ontwikkelingen van de maatschappij. Je merkt steeds vaker dat shows bol staan van de extreme sensualiteit. Dat komt omdat in de loop der jaren al zoveel is uitgeprobeerd. De fantasie van de ontwerpers slaat dood. De leegheid waarmee we nu kampen is ontstaan omdat we allemaal te ver verwijderd zijn van het innerlijke gevoel. Ik zie momenteel weinig jonge ontwerpers die met realistische ideeën komen. Misschien zijn ze te snel tevreden. Een collectie moet niet alleen in maatje 34 mooi zijn. Ik ben best benieuwd naar hoe het allemaal gaat. De verregaande techniek zorgt er in elk geval voor dat we steeds meer gekke dingen met onze kleding kunnen doen. Straks dragen we een T-shirt met een lichtboodschap. Zo van: Ik ben wel op leeftijd, maar niet ongelukkig.’’

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.