Hoofddorp loopt voorop met buurtpreventiegroepen WhatsApp

Wessel Mekking
Hoofddorp

Hoofddorp laat Haarlem en Amsterdam achter zich. De plaats heeft meer geregistreerde WhatsAppbuurtgroepen dan deze twee steden. De teller staat momenteel op 61.

De gemeente Haarlemmermeer maakte in januari bekend vijftig speciale borden voor dit soort groepen aan te schaffen. Elke groep die was geregistreerd via de website van WhatsApp Buurtpreventie Nederland en België, www.wabp.nl, kon twee bordjes aanvragen. Het aantal aanmeldingen was boven verwachting. Liefst 83 Haarlemmermeerse groepen vroegen borden aan. ,,We gaan dus wel meer dan vijftig borden aanschaffen’’, aldus een gemeentewoordvoerder. ,,We streven naar een goede dekking van WhatsAppgroepen in Haarlemmermeer.’’

Wijkagent Marco Burgman heeft onder meer de Hoofddorpse wijk Toolenburg onder zijn hoede. Hij houdt via www.wabp.nl bij welke groepen in zijn werkgebied actief zijn en sluit zich, indien gewenst, aan. Ook in Burgmans gebied neemt het aantal buurtpreventiegroepen snel toe. Zelf is hij nu lid van negen van dit soort groepen.

Het is niet de plek om alles maar op te tikken wat je aan de politie kwijt wil, benadrukt hij. Daar zijn andere kanalen voor. En zestig buren die elkaar bijvoorbeeld de beste wensen voor het nieuwe jaar appen, zijn vooral irritant, denkt de wijkagent. Gevaar is ook dat als de groepen massaal gebruikt worden om te keuvelen, andere leden uitstappen. Maar het is aan de beheerders om daar bovenop te zitten, aldus Burgman. ,,Het gaat om een burgerinitiatief’’, zegt hij over de groepen.

Die zijn alleen bedoeld voor het melden van verdachte situaties in de eigen omgeving. ,,Het mag in zo’n groep best drie of vier weken stil zijn’’, vertelt Burgman. ,,Het valt dus wel mee met de drukte.’’ Alleen appen als zich iets verdachts voordoet in de wijk, houdt de leden alert, denkt hij.

Soms plaatst hij zelf zakelijke informatie in een WhatsAppgroep. Zoals onlangs een link naar een filmpje waarop te zien was hoe sloten uit deuren werden getrokken. Via de WhatsAppgroepen bereikt hij zeker driehonderd bewoners van ’zijn’ Toolenburg.

Burgman denkt dat de preventiegroepen het veiligheidsgevoel vergroten. Ook vertelt hij over twee successen, toen zich twee verdachte situaties in Toolenburg voordeden. ,,Wellicht hebben we toen dankzij de WhatsAppgroepen iets kunnen voorkomen.’’ Ander positief punt is volgens hem dat de groepen de betrokkenheid van burgers vergroten.

Volgens Burgman nam het aantal inbraken in Toolenburg af toen het aantal groepen steeg en die ook nog eens groeiden. Maar of dit komt door de WhatsAppgroepen is volgens hem een te voorbarige conclusie.

Een nadeel van dit soort preventiegroepen kan hij niet bedenken. ,,Die groepen zijn alleen maar positief.’’ Burgman kan zich voorstellen dat als straks bijvoorbeeld heel Hoofddorp WhatsAppgroepen heeft, die hun invloed op het aantal inbraken weer verliezen.

Ulriksholm en Musholm in de Hoofdorpse wijk Bornholm hebben sinds ruim een maand een gezamenlijke WhatsApp-preventiegroep. ,,We zijn tot de oprichting gekomen, omdat het een grote onoverzichtelijke wijk is met een groot aantal kleine toegangen, waardoor mensen die kwaad willen makkelijk ongezien de wijk in en uit kunnen komen’’, legt Frans Steenbrink uit.

Hij is met zijn buurman beheerder van de groep. ,,We liggen aan de rand van Hoofddorp en kwaadwillende mensen zijn per auto heel snel weer weg. Een snelle actie van buurtbewoners is dan gewenst om te voorkomen dat ze hun slag kunnen slaan. Ik heb al een paar keer mensen aangesproken die aan het collecteren waren zonder vergunning met de intentie hun eigen portemonnee te spekken. Onze WhatsAppgroep kan dan snel mensen waarschuwen en we hebben ook een verbinding met de andere groepen in Hoofddorp, zodat de kans groot is dat kwaadwillende mensen snel gepakt worden door de politie of dat ze in de gaten krijgen dat hun bedoelingen bekend zijn.’’ Voordeel is volgens Steenbrink daarnaast dat de lijn met de wijkagent veel korter is geworden.

,,We hebben tot nu toe nog geen enkele melding gehad, maar de preventieve werking is vele malen belangrijker dan het aantal meldingen per dag’’, aldus de Hoofddorper. Buurtbewoners die zich hebben aangemeld, voelen zich veiliger, is Steenbrinks overtuiging.

Laura Nijssen-Kabel is mede-oprichter van een aantal WhatsAppgroepen in het Vennepse Getsewoud. Volgens haar zorgen dit soort groepen voor meer saamhorigheid. Daarnaast letten bewoners beter op.

In de Vennepse wijk zijn niet alleen WhatsAppgroepen maar is ook Buurtpreventieteam Getsewoud actief. Leden van het team, onder wie initiatiefnemer Peter Kerzaan, lopen en fietsen geregeld een extra rondje door de wijk. ,,Beide zijn preventief van aard en vullen elkaar prima aan’’, aldus Kerzaan. In de Facebookgroep van het Buurtpreventieteam kan bijvoorbeeld veel meer informatie worden gedeeld dan in de WhatsAppgroepen. Kerzaan: ,,De wijkbewoners zijn nu veel meer bewust bezig met veiligheid.’’

Volgens Nijssen-Kabel kost het beheren van een groep niet veel tijd. ,,Veel mensen zijn nog bang dat daar veel werk in zit, maar dat valt reuze mee. Hooguit een uurtje per week.’’

’WhatsApp-groep is geen gezellige chatplek’

De Hoofddorpse Tessa Makkus zette begin deze maand een WhatsAppbuurtpreventiegroep op voor de straat Navona en omgeving.

,,Het viel mij op dat we, ondanks de jaarlijkse buurtbarbecue, eigenlijk relatief weinig contact hebben met elkaar in de straat’’, vertelt de inwoonster van Floriande. Weliswaar hebben de buren goed contact, maar dat contact is maar tot een paar huizen verderop. Makkus had bijvoorbeeld geen idee wie aan het andere einde van Navona woonde. ,,In een straat met veel betrokken bewoners moet dat anders kunnen’’, is ze overtuigd. Ook zijn volgens haar ’best een aantal pogingen tot inbraak’ geweest in Navona en omgeving.

Makkus studeert aan de Haagse Hogeschool Integrale Veiligheidskunde. ,,Mijn studie behandelt zowel fysieke als sociale aspecten van veiligheid. Afgelopen jaar hebben we een periode specifieke aandacht besteed aan burgerparticipatie. De burger krijgt steeds meer inzicht in wat er gebeurt in zijn land, zijn wijk en zijn straat. Dat heeft onder andere tot gevolg dat de burger graag meer inspraak heeft in wat er gebeurt rondom zijn veiligheid. Burgerparticipatie in de vorm van een WhatsApp-preventiegroep is daar een goed voorbeeld van; gemeente, politie en buurtbewoners werken daarbij samen.’’

Vorige week telde de groep voor Navona en omgeving 43 leden. ,,Zodra de groep een tijdje loopt, wil ik ook deelnemers gaan werven in omliggende straten zoals Bolivar. Alle geïnteresseerden uit de wijk De Pleinen en omgeving zijn uiteraard welkom om zich bij mij aan te melden voor de groep.’’

In de WhatsAppgroep zijn nog geen meldingen van verdachte situaties gedaan. ,,De eerste dag hebben een paar deelnemers tips en tricks rondom het signaleren van verdachte situaties in de groep gedeeld. Verder is het een slapende groep.’’

,,Het is niet de bedoeling dat het een gezellige chatplek wordt’’, waarschuwt Makkus. ,,Anders lopen we het gevaar dat deelnemers de inkomende berichten niet meer lezen, omdat het door hen niet meer als relevant gezien wordt. In de informatiefolder die ik op Navona heb rondgedeeld en in mijn mail aan deelnemers uit andere straten, staat duidelijk vermeld dat de groep alleen rondom verdachte situaties gebruikt mag worden.’’

SAAR-methode

Net als de meeste andere WhatsApp-preventiegroepen werkt die van Navone en omgeving volgens de SAAR-methode. Beheerder Tessa Makkus legt uit waar de letters voor staan. ,,Signaleer een verdachte situatie. Alarmeer 112. App je waarneming in de groep. Reageer, indien dit veilig kan, door naar buiten te gaan en bijvoorbeeld de verdachte persoon aan te spreken.’’

Minder inbraken door WhatsAppgroepen

Dankzij WhatsApp-buurtgroepen vermindert het aantal woninginbraken. Dat is de conclusie van Martijn Akkermans, die voor zijn studie Economie aan de Tilburg University onderzoek deed naar de effecten van dit soort preventiegroepen in 35 Tilburgse buurten op het aantal inbraken.

,,Het WhatsApp-project heeft een drukkend effect gehad op het aantal inbraken in de aangesloten buurten’’, stelde hij vast. ,,Het gaat om een daling van rond de veertig procent. Het effect is langdurig. De woninginbraken lijken zich ook niet te verplaatsen naar aangrenzend gelegen buurten die nog geen WhatsAppgroepen hebben.’’

Akkermans analyseerde de inbraakcijfers van medio 2013 tot eind september 2015 van de Brabantse stad. Hij vergeleek de trends in buurten in Tilburg met én zonder WhatsAppgroep.

Akkermans heeft meerdere verklaringen voor het positieve effect van dit soort groepen. Zo kunnen ze een ’afschrikwekkende werking’ hebben, omdat potentiële inbrekers lucht krijgen van het initiatief. Ook speelt waarschijnlijk mee dat bewoners als ze lid zijn van een groep meer aandacht besteden aan preventieve maatregelen.

Een kleinere rol spelen de meldingen zelf, denkt Akkermans. Vanwege ’het zeer geringe aantal meldingen en aanhoudingen in de tijd dat de WhatsAppgroepen actief zijn’ denkt hij dat die niet ’in grote mate’ bijdragen aan de daling van het aantal inbraken. Daarnaast zorgen de WhatsAppgroepen voor meer betrokkenheid bij en sociale cohesie in de betreffende buurt. Dat heeft weer een positieve invloed op andere initiatieven om inbraken tegen te gaan, concludeert Akkermans.

De daling van het aantal inbraken is volgens hem het gevolg een combinatie en wisselwerking van deze effecten. ,,Door het creëren van betrokkenheid en sociale cohesie kan de kans om betrapt te worden toenemen.’’ En als andere inbrekers daarna horen dat een ’collega’ is gesnapt, schrikt dat ook weer af.

Meer nieuws uit HD

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.