Glenn Brown en de oude meesters: Rembrandt ’remixed’

’Poor art’

’Nigger of the world’

Glenn Brown: ’Layered portrait’© Foto Mike Bruce/Rembrandthuis

’Joseph Beuys’. 2001.© Foto Mike Bruce/Rembrandthuis

1 / 4
Hans Visser

Hoe kwam Glenn Brown op het idee om van portretten van Rembrandt en andere meesters een eigen versie te maken? De uitleg van de Britse kunstenaar is simpel: zo’n kwart eeuw geleden heerste het idee dat de portretkunst dood was. Foto en video hadden immers die rol overgenomen.

Brown zag dat anders. Hoe? Dat vertelt de tentoonstelling ’Rembrandt after life’ in het Rembrandthuis. Die laat met een greep uit zijn oeuvre zien hoe Rembrandt, na zijn leven, kunstenaars inspireert. Zijn werk hangt nu daar waar de meesterschilder en zijn leerlingen de wereld creëerden waaruit Brown nu zo inventief kan putten. „Mijn werk op deze plek? Dat is een droom.”

Die begon toen Brown besloot dat het portret nog lang niet dood was. Hij keek nog eens goed naar de schilders die hem voorgingen. Gekieteld door de pop art en collega’s als Jeff Koons ging hij aan de slag. Spelend met vormen, kleuren en effecten van de door hem bewonderde kunstenaars schiep hij een oeuvre dat even confronterend als verrukkelijk is. Het is zo krachtig dat het hem wereldfaam bezorgde. „Ik maak een soort ’Rembrandt remixed’. Waarom niet? Ook Rembrandt keek naar andere schilders en nam over wat hij kon gebruiken.”

Likken

Of anders Delacroix. Die schilderde een naakt dat hij bij Rubens had gezien. Brown ontleende daar een eigen werk aan. De lichaamshouding van de vrouw is vitaal, maar de kleuren suggereren ontbinding. De tint wit is niettemin verleidelijk. Brown: „Ik hoop dat het publiek zin krijgt eraan te likken omdat het op een ijsje lijkt.”

Hij bewondert Rembrandt om zijn forse penseelstreek. Vaak ligt de verf er bij hem in dikke lagen op, goed voor bijzondere effecten. Brown lijkt dat te imiteren, maar bij een blik dicht op het schilderij blijkt dat hij werkt als een fijnschilder. Het reliëf van de verflagen is suggestie. Ook weer zo’n wondertje van Brown.

Het vroege werk ’Joseph Beuts’ uit 2001 is ontleend aan een ’tronie’ van Govert Flinck, leerling van Rembrandt. „Het gezicht van de man maakte ik wat kinderlijk. De tinten groen in het gelaat roepen empathie op. Ze doen denken aan een slechte foto van dat schilderij. Juist zulke foto’s inspireren.”

’Nigger of the world’ is ontleend aan Rembrandts ’Badende Susanna’. De titel verwijst naar een song van Lennon en Ono die daarin de positie van ’de vrouw’ vergelijken met die van de ’zwarten’, weggezet als ’nikker’. Het fluweel waarvan ze opstaat is zacht, maar haar lichaam is ziekelijk geel, het rood daarin suggereert pijn en verdriet.

Voor deze expositie maakte Brown een paar nieuwe werken, zoals ’Poor art’ naar ’De lachende jonge man’ uit Rembrandts woning dat daar nu hangt. In het blauw van Picasso vallen de clowneske rode neus en lippen schokkend op. De jongen lacht door de pijn heen. „Zie je die huid?”, vraagt Brown. „Als een pestlijder.”

Hij heeft gelijk: portretkunst leeft.

Hans Visser

Nieuwe meesters en oude kunst

Het Rembrandthuis moet meer zijn dan een plek die vertelt over de schilder, zijn familie en leerlingen. Lidewij de Koekkoek, de nieuwe directeur van het museum, hoopt dat er ook veel hedendaagse kunstenaars zullen komen en wil graag meer liefhebbers van oude én moderne kunst aantrekken.

„Er is hier een lange traditie met tonen van werk van nog levende kunstenaars naast dat van de oude meester. Vaak gaat het om navolgers in zijn vakmanschap. Mooi en verfijnd, maar we moeten ook meer vernieuwend en brutaler werk tonen zoals nu van Brown.”

De tentoonstelling is een idee van haar voorganger, Michael Huijser, maar de huidige directeur is er dolblij mee. „Brown voegt iets toe, gaat zijn eigen weg en laat je niet onberoerd. Zijn werk is van een andere orde.”

Het Rembrandthuis trekt jaarlijks een kwart miljoen bezoekers, vooral buitenlandse toeristen. Die komen niet direct voor Brown.

„Ze zullen verrast zijn. Ik hoop dat ze zich openstellen, want zijn werk is verraderlijk. Je denkt een toegankelijke vorm van realisme te zien, maar hij speelt constant met je illusies en verwachtingen en geeft commentaar op de samenleving. Het is meer dan alleen ’knap geschilderd’. Met een introductiefilm en een audiotour leggen we uit waarom het hier hangt. Brown is vereerd hier te exposeren, maar wij zijn vereerd dat hij hier is. Hij behoort tot de wereldtop.”

Dit voorjaar brengt het Rembrandthuis een tentoonstelling over de de vriendschap tussen Rembrandt en Jan Six.

Museum Rembrandthuis: ’Glenn Brown, Rembrandt After Life’.

27 januari t/m 23 april. Dag. 10-18 uur.

www.rembrandthuis.nl

Etsen van Rembrandt

Rembrandt was een groot etser. Het Rembrandthuis laat daar regelmatig voorbeelden van zien. Dagelijks zijn er in zijn atelier voor de museumbezoekers demonstraties die tonen hoe hij zulke prenten maakte.

Etsen met Brown

Net als Rembrandt is ook Glenn Brown een bedreven etser, zoals blijkt uit een reeks prachtige etsen in de tentoonstelling. Zijn ’tronies’ doen denken aan die van Rembrandt, zij het dat hij vaak verschillende afbeeldingen over elkaar heen afdrukt. Bovendien dragen ze onmiskenbaar zijn stijl. Nog kenmerkender is dat hij gebruik maakt van een iPad. „Een fantastisch hulpmiddel”, vindt Brown. „Rembrandt was hier stellig heel blij mee geweest.” Op 27 januari geeft Brown met deze techniek de masterclass ’Van iPad naar koperplaat’. Kosten: 25 euro (incl. koffie, English tea en borrel na afloop). Adres: De Roos van Dekamaweg 7, Amsterdam. Aanmelden: info@agalab.nl

Zintuigen

Tot en met 12 februari toont het museum de vier vroegst bekende schilderijen van de meester.

Info: www.rembrandthuis.nl

Meer nieuws uit HD

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.