Kunstfort Vijfhuizen toneel oorlogsverhalen

,,Verhalen vertellen en drank om de verveling te verdrijven.’’

,,Verhalen vertellen en drank om de verveling te verdrijven.’’© Foto United Photos/Paul Vreeker

Paul Lips
Vijfhuizen

Op de plek waar beeldende kunst en militair erfgoed samenkomen - het Kunstfort bij Vijfhuizen - staat korporaal Van Eck. Het is zo’n honderd jaar geleden en ’La Grande Guerre’ is in volle gang. Maar wat doet een korporaal in deze vesting van een land dat zich neutraal heeft verklaard? Daarover ging het zondag tijdens het verhalenfestijn Forten vol Verhalen.

Korporaal Gottfrid van Eck ziet er tiptop uit in zijn ’veldgrijze’ kostuum van 100 procent wol. ,,Het lijkt legergroen, maar het is veldgrijs’’, legt hij uit, terwijl hij wijst op de ’bananenschillen’ op de mouwen, die zijn rang aangeven. Op boeiende wijze verhaalt Van Eck over de soldaten die vier jaar lang dag in dag uit het fort dienden te bewaken, zonder ook maar één dag verlof. Ze hielden zich bezig met het graven van loopgraven, marcheren, bomen omhakken om de verveling te bestrijden en kanonnen en geweren poetsen. ,,Maar wat kun je nog méér doen om die verveling te verdrijven’’, vraagt korporaal Van Eck zich hardop af. ,,Drank!’’, roept een van de heren in het publiek. Onmiddellijk komt daar een flacon tevoorschijn. ,,Sterke drank hebben we nodig, maar ook sterke verhalen’’, aldus de verteller. Op ingenieuze wijze verplaatst de korporaal het verhaal naar Vlaanderen, waar aan de ene kant de Fransen en de Engelsen en aan de andere kant het Duitse leger zich heeft verschanst. Hij wijst op zijn legerkissies: ,,Elke dag natte voeten, door de aanhoudende regen en natte sneeuw.’’ Tussen de linies ligt een niemandsland, een dodenakker met ontelbare lijken tussen de granaten. Van Eck vertelt het verhaal van twee Engelse soldaten die tijdens kerstavond 1914 wachtlopen bij de loopgraven. Ineens is daar het licht van een lantaarn, en nóg een en nóg een. Het zijn de Duitsers die toenadering zoeken. Ze hebben zelfs kerstbomen bij zich. Om de goede bedoelingen kracht bij te zetten wordt het lied ’Stille Nacht’ ingezet. Geheel tegen de wil van de legerleiding in wordt er tijdens het bestand gezamenlijk kerstfeest gevierd, compleet met ’schnapps’ en een partijtje voetbal op het niemandsland. De idiotie van oorlogen is er mee aangetoond.

Ook verhalenvertellers ’korporaal Tjitske’ en ’korporaal Arnold’ nemen elk een groep op sleeptouw tijdens de middag. Tjitske heeft ’In Flanders field’ meegebracht, het beroemde gedicht van John McCrae, dat opent met de vermaarde woorden: ’In Flanders fields the poppies blow/Between the crosses, row on row...’ Een verwijzing naar de klaprozen, die hét symbool geworden zijn van die allesvernietigende jaren op de Vlaamse akkers.

Het is een mooie manier om een bezoek aan het Kunstfort te combineren met het luisteren naar historische verhalen. De omgeving van dit onderdeel van de Stelling van Amsterdam (onderdeel van het Unesco Werelderfgoed) geeft de verhalen een extra tintje.

Meer nieuws uit HD

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.