’Groter riool geen oplossing’

Nienke Bouma en Emil Hartman voor de raadzaal, die zich op de hoogte bevindt waarop het water zou staan als er niet was ingepolderd.© Foto Walter van Polanen

Walter van Polanen
Haarlemmermeer

De druk van het grondwater en de steeds frequentere stortbuien geven Haarlemmermeer een kwetsbare positie. Water kan door de kleibodem lastig de grond in en moet tijdelijk worden opgevangen. Haarlemmermeer Waterproof stimuleert inwoners om over dit vraagstuk na te denken. Nienke Bouma en Emil Hartman zijn namens de gemeente Haarlemmermeer en het hoogheemraadschap van Rijnland verbonden aan het vorig jaar gelanceerde platform.

Experts zijn het eens: het klimaat verandert sneller dan eerder werd aangenomen. Overstromingen van het riool zijn in Haarlemmermeer al aan de orde, vooral in Zwanenburg. Regenbuien zijn zo hevig, dat de afwateringssystemen het niet meer aankunnen. Met het platform Waterproof worden ideeën aangedragen waarmee inwoners kunnen zorgen dat hemelwater wordt opgeslagen.

Volgens Emil Hartman, procesmanager bij Hoogheemraadschap van Rijnland gaat het om een vernieuwd inzicht. ,,Sinds het begin van deze eeuw houden we bij nieuwbouwwijken rekening met de waterproblematiek, met een gescheiden afvoer van regenwater bijvoorbeeld. In wijken uit eerdere jaren is daar minder aan gedacht en is er sprake van een verharde omgeving, met intussen een toename van parkeerplaatsen, tuinen die verhard worden en winkelcentra die groeien. Vooral op die plekken moet er een tandje bij om geen natte voeten te krijgen.” Hij benadrukt dat Rijnland wel de hoofdwaterbeheerder is, maar dat ook overheden en bewoners gezamenlijk aan de slag moeten.

,,Er is veel verstening en ik denk dat mensen zich onvoldoende realiseren dat het noodzakelijk is om water op te vangen”, zegt Nienke Bouma, watermanager bij gemeente Haarlemmermeer. ,,Daarnaast zien we de laatste jaren meer piekbuien dan voorheen. Dat water moet ergens heen. In de afgelopen tientallen jaren is er meer bewustwording gekomen en reserveerden we bij inbreilocaties plekken met groen.”

Zoute kwel

Met de lage ligging van de polder is er een enorme druk van grondwater, ook wel zoute kwel genoemd. Daarom is voldoende zoetwater aan de oppervlakte nodig om hierop tegendruk uit te oefenen.

Bouma ziet een voorbeeldgemeente in Rotterdam. ,,Daar is een laaggelegen plein gemaakt waarin water kan worden opgeslagen op piekmomenten. Ook wij plaatsen nu sommige groengebieden op een hoogte waarmee ze als overloopgebied kunnen fungeren. Vooral het Tradepark, langs de Rijnlanderweg is zo’n plek in Haarlemmermeer waar we dit toepassen.”

Hartman neemt Amsterdam als voorbeeld. ,,Amsterdam Rainproof is een begrip geworden met veel geëngageerde burgers die meewerken aan initiatieven zoals die ook in Waterproof worden aangedragen. Alle majeure vraagstukken op watergebied komen samen. Sommige gemeentes gaan overigens over op dwang, in Haarlemmermeer proberen we de inwoners nog ideeën aan te reiken.” Bouma: ,,We proberen nieuwe gebieden aan te sluiten op drainage, maar als mensen aan een sloot wonen, vragen we ze om de afvoer van hemelwater hierop aan te sluiten. Laten we vooral gebruik maken van deze infrastructuur. Het vergroten van rioolbuizen biedt geen oplossing. Dit is te duur en zou alleen nodig zijn voor de piekmomenten.”

Waterproof werd afgelopen najaar gelanceerd en biedt inspiratie voor inwoners om na te denken over wateropvang.

Bouma: ,,Iedereen is verantwoordelijk voor zijn eigen perceel en inmiddels is er heel veel aaneengesloten particulier grond. Degenen die op het laagste punt wonen zijn dan de sigaar. Toch kan door de kleibodem niet zomaar al het regenwater de grond in en daarom moeten buffers dit opvangen. Groene tuinen en daken zijn hiervoor een oplossing.”

Verantwoordelijkheid

Met de actie ‘tegel eruit, groen erin’, ging Waterproof in september van start. Inmiddels zijn er bewonersgroepen die meedenken en de buurt op de gezamenlijke verantwoordelijkheid wijzen. Scholieren zijn met ‘gewildgroeitegels’ (tegels met een gat erin, red.) aan de slag gegaan om buurten te vergroenen. Tuincentra sluiten zich aan om mensen te adviseren en de lokale afdeling van Groei en Bloei geeft tips voor een creatieve inrichting van de tuin. Bouma: ,,Als gemeente willen we geen spin in het web zijn, maar het moet als een soort olievlek verspreid worden.”

Of Waterproof het gewenste resultaat heeft zal over zo’n anderhalf jaar bekeken worden. Hartman: ,,Je kan moeilijk peilen of iedereen zijn achtertuin heeft aangepast, maar je kan bij tuincentra navragen hoe mensen reageren en wat er wordt aangeschaft. Op die manier kan je bewustwording natuurlijk wel meten.” Het platform is te vinden op www.haarlemmermeerwaterproof.nl.

Meer nieuws uit HD

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.