'Verongelukte Stef kijkt nog met ons mee'

Alles dat als laatste gebeurde, omarmt de familie Lether. De laatste keer vakantie samen, de laatste keer naar Vier Meren.

Wessel Mekking
hoofddorp

,,Het was een oudere man, de dokter, met een leesbrilletje op en een stethoscoop over zijn witte jas. We hebben alles geprobeerd, zei hij. Ik zakte onderuit op mijn stoel. Nee, dat kan niet.’’ Els Lether heeft de fatale dag nog haarscherp op haar netvlies staan. Stef, 17-jarige zoon van haar en Martin, overleed vandaag precies vijf jaar geleden, na een verkeersongeluk op de Paxlaan.

Door het nieuwbouwhuis in Floriande verspreid hangen foto’s van Stef. Ook foto’s van Tim (24), Mark (20) en Kimberley (14), maar Stef voert in de huiskamer de boventoon. Eén foto komt vaker terug: een wijs lachende jongeman voorover leunend op een stoel. Een vertederde blik in zijn ogen, waarschijnlijk omdat zijn nichtje de foto maakte. Slingers op de achtergrond: het was de dag na zijn 17e verjaardag.

Stefs laatste verjaardag. En juist alles dat als laatste gebeurde, omarmt de familie Lether. De laatste vakantie met z’n zessen, in de Verenigde Staten. De laatste keer kleren kopen in winkelcentrum Vier Meren. Spaghetti eten, de maandagavond voor het fatale ongeval.

De dag erna was een doorsnee dinsdag in oktober. Martin was vroeg op: hij had de dag daarvoor een borreltje gedronken met zakenrelaties en was rond achten hondsmoe naar bed gegaan. Stef, scholier op het Nova College, vroeg of hij zijn vaders racefiets mocht lenen. Martin: ,,Ik was de banden aan het oppompen, Stef stond er gniffelend naast. ‘Als ze halverwege weer leeg zijn, fiets ik gewoon door’, zei hij. ‘Niks ervan, met mijn fiets’, lachte ik.’’

Het laatste moment van vader en zoon samen. Bij het uitspreken van die constatering, komen ook de tranen tussen de woorden door. Die ochtend is voor Martin nog glashelder, maar het verloop van die middag allerminst. Door de schok zijn gaten in het geheugen geslagen. ,,Ik heb geen idee meer bij welke benzinepomp ik stond, toen een collega mij belde. De politie had naar kantoor gebeld. Ja, het moment dat ik in het ziekenhuis hoorde dat Stef was overleden, staat me wel helder voor de geest. Maar daarna? De rest van de dag? Ik heb mensen gebeld, of ze hebben mij gebeld. Wie precies, ik zou het niet meer weten.’’

Moeder Els weet daarentegen tot in detail hoe de middag zich afspeelde. Van de Brusselse wafels die ze klaar had gezet, tot het allereerste telefoontje van een leraar van Stef, die niet meer wist dan dat haar zoon een ‘ongelukje’ had gehad. Hoe de politie haar met zwaailichten naar Amsterdam bracht, de appelgroene muren in het VU-ziekenhuis, de lachende mensen in de wachtkamer. Zelfs wat Stef droeg onder het laken, terwijl hij ontzield op het stalen bed lag. ,,Het liefst wilde ik naast hem gaan liggen toen ik hem daar zag, hem wakker schudden. Ik heb mijn hoofd naast het zijne gelegd.’’

Intussen vernam de oudste zoon Tim het vreselijke nieuws via Teletekst. Hij wist waarom zijn moeder naar het ziekenhuis was en zag toen dat een 17-jarige jongen was overleden na een ongeval in Hoofddorp.

Het echtpaar Lether is sinds het fatale ongeval naar elkaar toe gegroeid. Els: ,,Mensen zeggen altijd: je kind verliezen is het ergste dat je kan overkomen. Ja, dat is dus gebeurd, maar dan? Hoe moeten we dan verder? Dat zegt niemand erbij. De eerste drie jaar waren heel zwaar. We gingen naar psychologen, die huilden met ons mee. Zelfs bij caissières probeerde ik mijn verhaal kwijt te kunnen.’’ In het begin was het geen uitzondering om twee, drie keer per dag Stefs graf te bezoeken, of de boom aan de Paxlaan waar hij overleed.

Maatje

Martin: ,,Van een opgewekte, soms plagerige man veranderde ik in een somber iemand. Stef was echt mijn maatje. We gingen drie, vier keer per week samen fitnessen bij Jeroen Maas. Altijd dezelfde kluisjes: 51 en 52. En was een van die twee bezet, dan gooide Stef sarrend mijn spullen uit mijn kluisje op de grond. ‘Even ruimte maken’, was het dan met een grote glimlach. Na Stefs overlijden ben ik nog één keer in het fitnesscentrum geweest. Er lagen te veel herinneringen, het viel me te zwaar. Op mijn werk kwam daar een ontslagprocedure bij, dat hielp niet bij de verwerking.’’

Langzaamaan lukt het om meer te genieten. Martin: ,,Ik hecht meer aan quality time met het gezin. Voorheen was ik ’s avonds aan het werk, in het weekend aan het werk. Nu weet ik hoe belangrijk het is samen tijd door te brengen. Met Tim naar Ajax, met Kimberley naar Shakira, met Mark naar Sint Petersburg.

In 2009 nam Martin zijn zoons mee naar New York. De wond was nog vers, bleek toen ze de musical The Lion King bezochten. Pa Lether zat trots tussen zijn zoons in op de eerste rij, stond op om een foto van beide te maken en zag vooral een lege stoel. Het was de stoel waar hij zelf in zat, maar door de setting realiseerde hij zich dat Stef in die stoel hoorde te zitten. ,,Toen kwamen de tranen weer.’’

Stef was een gemoedelijke, behulpzame jongen. Iemand die nooit ruzie had, een tikje verlegen zelfs. Puberen deed hij niet echt, liever ging hij relaxed door het leven, vriendelijk. Altijd op zoek naar snaaiwerk in huis, en met een fles cola onderuitgezakt in een makkelijke stoel naar Meet the Fockers kijken. Gek op saté en Hema-worsten.

,,Hij had een sollicitatiegesprek bij Kwantum in Cruquius’’, herinnert Els zich. ,,Eigenlijk vonden ze hem iets te onzeker overkomen. Zeker toen hij moeilijk kon omschrijven wat zijn vader voor werk doet, destijds als afdelingsdirecteur bij een verzekeringsmakelaar.’’ Stef, die een opleiding motorvoertuigentechniek volgde, kreeg het voordeel van de twijfel en werd aangenomen op de tapijtafdeling. Het vervulde zijn ouders met trots, als ze hun lange jongen in de bouwmarktoutfit klanten zagen helpen. In die periode kwam er ook een meisje in zijn leven. Maar dat vertelde Stef thuis niet. Zijn ouders kwamen er pas later achter, toen ze in zijn slaapkamer her en der LvL zagen geschreven. Haar initialen.

Vijf jaar na dato is die slaapkamer niks veranderd. Het bed ongewassen, een leeg flesje AA Drink op het bureau, een onuitgepakte Eastpak-rugzak met daarin nog Kinder Bueno en een zakje Bugles. Els: ,,Mensen kijken daar vreemd van op. We kunnen de kamer wel leegruimen, en dan? Dan hebben we een kamer waar we niets mee doen en krijgen we misschien wel spijt.’’ Martin vult aan: ,,Stel dat we zouden verhuizen, dan zou ik een foto van Stefs kamer maken en in een nieuw huis dezelfde slaapkamer inrichten. Zijn scooter heb ik onlangs wel uit elkaar gehaald. Vreselijk om te doen.’’

,,Stef was dol op gadgets’’, vervolgt Els. ,,Ik vond anderhalf jaar na het ongeluk nog een timer onder zijn hoofdkussen, een soort digitale wekker. Die gaf nog de juiste tijd aan, dat vond ik toen zo bijzonder. Maar toen ik hem een paar maanden later weer tegenkwam, was de batterij leeg. Dat doet het ook al niet meer, schoot door me heen.’’

Het geloof, voor een groot deel via de Meerkerk en pastor Andries Bakker, speelde een grote rol in de rouwverwerking. Tijdens zeven kerstnachtdiensten in 2010 heeft Els op het podium gesproken over het verdriet, maar ook haar confrontatie met de veroorzaker van het ongeval (zie kader), over vergiffenis. ,,De Meerkerk vroeg mij of ik over het onderwerp wilde praten, op de dag dat ik de veroorzaker tegenkwam. Dat is toch geen toeval meer? Je kunt wel denken: waarom laat God dit toe? Maar er is zo veel ellende op de wereld, dat kan je overal wel op zeggen. Ondanks alles geloven wij dat God liefde is. En ik ben ervan overtuigd dat Stef nog met ons meekijkt, dat we hem ooit weer zullen zien. Ik kijk er nu al naar uit.’’

Omhelzing

Op 7 oktober 2008 werd Stef Lether onder het oog van veel klasgenoten aangereden. Stef overleed bijna direct, als gevolg van hersenletsel en inwendige bloedingen.

Er is twijfel over de snelheid van het busje: volgens het Nederlands Forensisch Instituut lag die tussen de 59 en 82 kilometer per uur. Een getuige spreekt van een snelheid lager dan 50 kilometer per uur. De bestuurder werd veroordeeld tot een boete van 400 euro.

Els: ,,Steeds als we zo’n busje zagen, keek ik wie er achter het stuur zit. Ik had geregeld gegoogled op zijn naam en wist daardoor hoe hij eruit ziet. In november 2010, liep ik alleen in winkelcentrum Floriande en trof ik hem. Een schok was dat. Nadat ik me voorstelde en foto’s liet zien van Stef, stond hij er heel hulpeloos en aangedaan bij. Toen heb ik hem omhelsd. Het duurde even voor ik dat thuis durfde te vertellen. We waren erg ontdaan dat hij nooit contact had gezocht. Het bleek dat hij dat wel probeerde, maar dat de politie en Slachtofferhulp dit tegenhielden. Mijn boosheid is na die omhelzing voorgoed veranderd in verdriet.’’

Meer nieuws uit HD

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.