La nana ****

La Nana. Foto GPD

La Nana. Foto GPD

Ron Amesz

Regie: Sebastián Silva. Met: Catalina Saavedra, Mariana LoyolaLevenslange dienstbaarheid is niet goed voor een mens. De indringende Chileense karakterstudie ’La nana’ portretteert een dag-en-nacht-huishoudster, die zich na haar jeugd niet meer heeft ontwikkeld.

’Zij zijn mijn familie’, zegt de 41-jarige Raquel (geweldige rol van Catalina Saavedra) over het gezin - een bemiddeld echtpaar met vier kinderen - waar ze vanaf haar achttiende in dienst is. De terloopse opmerking toont in een notendop haar tragiek.

Raquel beschouwt het gezin als haar familie, maar voor het gezin is Raquel dat niet. Zeker: ze wordt gewaardeerd om haar punctualiteit en efficiëntie, maar eet niet samen met het gezin, maar in haar eentje in de keuken. Haar leven is een afgeleide.

Altijd dienstbaar, altijd gericht op de levens van anderen. In feite is Raquels ontwikkeling na haar achttiende stil blijven staan. De pluchen knuffeldieren op haar bed illustreren haar stille eenzaamheid, maar ook dat ze in haar jeugd is blijven steken.

Als het werk haar te zwaar wordt - ze valt flauw - en haar werkgeefster haar wil ontlasten door nog een huishoudster in dienst te nemen, beschouwt ze dat als een oorlogsverklaring. Als een getergd kind gaat ze de strijd aan met de ’indringster’, die er snel vandoor gaat.

Het ritueel herhaalt zich met een tweede huishoudster, waarna de derde (Mariana Loyola) er in slaagt door haar pantser te breken.

Dat het haar wel lukt, komt doordat ze Raquel niet als een schoonmaakmachine ziet, maar als een mens.

De in New York wonende 32-jarige Chileense regisseur Sebastián Silva putte voor het in Santiago spelende ’La nana’ uit eigen ervaringen, want hij groeide in Chili op in een welvarend gezin waarin altijd een huishoudster was.

Knap vermijdt hij in ’La nana’ de valkuilen van veel films over dienstmeisjes en huishoudsters: seks speelt geen rol en ook ontaardt de film niet in horror over een huishoudster die wraak zoekt op haar kapitalistische uitbuiters.

Het gaat Silva niet om oppervlakkig dramatisch spektakel, maar om het sluipende effect van totale dienstbaarheid op de menselijke psyche. Raquels identiteit valt volledig samen met haar gesloof in het gezin. Daarbuiten bestaat ze niet. Begrijpelijk dat ze zich er uit alle macht aan vastklampt.

’La nana’ won de juryprijs en de prijs voor beste actrice op het Sundance Festival.

Jos van der Burg

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.