Ganzen horen niet in de gaskamer

Wim van der Wijk

Wat is er toch misgegaan met de gans, ooit heilig dier in het oude Rome. Tegenwoordig volgepropt met dwangvoedsel in de ganzenleverindustrie. In China en Hongarije vaak levend geplukt voor dons in dekbedden. En nu begint in Nederland de grootste ganzengenocide ooit, in mobiele gaskamers worden tienduizenden, mogelijk honderdduizenden fiere vogels afgemaakt, als ongedierte.

De gans is trouw en waakzaam, eigenschappen die de mens waardeert. De gans, vooral de grauwe gans, hoort bij het Nederlandse landschap. De wilde gans werd gemist toen hij tientallen jaren geleden bijna uitgestorven raakte.

De gans kreeg de status van beschermde diersoort en de populatie begon weer te groeien. Maar de grauwe gans werd slachtoffer van zijn eigen succes, nadat hij zich ontwikkelde van trekvogel tot overzomerende standvogel. De gans werd plaagdier.

De ganzengenocide gaat per 1 juni een nieuwe fase in. Vergassing was alleen via ontheffingen toegestaan in een straal van 20 kilometer rondom Schiphol, voor de vliegveiligheid, ter voorkoming van vogelaanvaringen. Vergassing is vanaf maandag in het hele land geoorloofd, ook ter voorkoming van vraatschade in landbouwgebieden.

Dat is een andere discussie, je kunt je afvragen of vraatschade niet tot het bedrijfsrisico van de agrarische sector moet behoren die met sterke bemesting en opbrengstmaximalisatie juist ganzen aantrekt. Nu worden de boeren gecompenseerd, waarmee de schade wordt afgewenteld op de belastingbetaler.

Biociden

Koolstofdioxide is per 1 juni opgenomen in de Europese Unielijst goedgekeurde werkzame stoffen. Het Ctgb, College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden, heeft vooruitlopend hierop op 23 april 'Duke's carbon dioxide' in Nederland toegelaten. Duke is het Engelse woord voor hertog.

Duke Faunabeheer is het familiebedrijf van Arie den Hertog dat de ganzengenocide uitvoert. Tegenstanders noemen Duke een dierenvernietigingsbedrijf. Vergassing wordt verkocht als de meest 'humane' manier voor het doden van ganzen, pijnlozer dan afschot of vangen gevolgd door nek omdraaien of hals doorsnijden.

Het terugdringen van de ganzenpopulatie naar het gewenste niveau van 2005 is al jaren geleden in gang gezet via het Ganzenakkoord, waarbij zelfs organisaties als Vogelbescherming en Natuurmonumenten zich hebben aangesloten.

Vogeltellingen

Zonder resultaat overigens: er komen nog steeds ganzen bij. Dat bleek onlangs ook uit vogeltellingen in de provincie Utrecht, waar tussen 2004 en 2012 40.000 ganzen zijn doodgeschoten. Toch is de populatie sindsdien met negen procent toegenomen. Staatssecretaris Dijksma (PvdA, Economische Zaken) bleek niet in staat binnen drie weken te antwoorden op schriftelijke Kamervragen (17 april) van Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren over de ineffectiviteit van de maatregelen.

Ondertussen staat het licht wel op groen voor de uitbreiding van de ganzenmoord. Dit is ook het tijdstip om toe te slaan: de ganzen zijn momenteel in de rui, kunnen niet vliegen en zijn dus relatief makkelijk te vangen voor de 'faunabeheerders' van Duke, in opdracht van de overheid. Inclusief de jonge aanwas, ook de pluizenbolletjes worden bijeengedreven en naar de mobiele gaskar geleid. Het Ctbg-besluit van 23 april was vrijdag  overigens nog niet gepubliceerd in de Staatscourant, waarmee het vergassen van ganzen buiten de 20 km-zone van Schiphol mogelijk nog illegaal is.

Compensatie

De rechtvaardiging van de wrede aanpak is volgens de voorstanders terug te vinden in rapporten die voorspellen dat de kosten van compensatie van landbouwschade enorm zullen toenemen, van 26 miljoen tot 38 miljoen euro in 2018 (Wageningen Universiteit, augustus 2012). Bij ongewijzigd beleid zal het aantal ganzen in de winter groeien met bijna 50 procent tot 3,3 miljoen in 2018 (merendeel trekganzen, beschermd volgens internationale verdragen).

In de zomer zal het aantal (stand)ganzen volgens de prognoses bijna verviervoudigen tot 1,4 miljoen. Volgens critici is het uitroeien van zestig procent van de populatie echter dweilen met de (gas)kraan open. Nederland is een paradijs voor ganzen, vanwege de ruime beschikbaarheid van eiwitrijk gras door de intensieve landbouw. En de gans heeft weinig meer te duchten van zijn natuurlijke vijand, de vos.

Herstel-reproductie

Door de aanzuigende werking van nest, gras en sloot zullen door vergassing opengevallen plaatsen snel worden bezet door nieuwe broedparen die meer eieren zullen leggen dan hun gedode voorgangers (herstel-reproductie, kenmerkend voor de gans). Maar de overheid is doof voor voorgestelde alternatieven. De gans moet dood, zo snel mogelijk.

De wijze waarop Nederland met zijn natuur omspringt, is ingegeven door een fundamenteel gebrek aan beschaving.

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.