Spookbomen in Haarlemse Hofmeijerstraat

Adriana van Roijen (r): ,,Rupsjes en vlindertjes zorgen voor een hinderlijke, vettige substantie.’’© Foto United Photos/Rob van Wieringen

Ellen de Boer en Arthur de Mijttenaere
Haarlem

De bomen in de Hofmeijerstraat in de Slachthuisbuurt lijken te zijn ontsnapt uit een griezelboek. Wit spinsel bedekt de meeste bomen en aan de kale kruinen valt geen enkel groen blaadje te ontdekken. De oorzaak is de stippelmot, waar de bewoners flink de balen van hebben.

De bewoners uit de straat zijn het spuugzat. Een van hen, Adriana van Roijen, heeft handtekeningen ingezameld om de gemeente andere bomen te laten planten. In het straatje met woningen van woningcorporatie Pré Wonen is de onderlinge sfeer goed. Iedereen plaatste meteen zijn handtekening, toen zij met haar lijst langskwam.

Volgens de bewoners kwam de stippel- of spinselmot drie of vier jaar geleden voor het eerst in de straat voor. De ergernis daarover was altijd al groot, maar nu is de maat vol. Ogenschijnlijk zijn er meer dan tien bomen in de straat ten dode opgeschreven. ,,Rupsjes, en vlindertjes in de huizen en op de bomen. Dakgoten, stoepgoten en auto’s worden bedekt met een vettige substantie, die zeer moeilijk te verwijderen valt’’, schrijft Van Roijen in haar brief aan de gemeente.

De rupsjes die verantwoordelijk zijn voor de witte bedekking van de bomen, houden zich ook in de voortuinen op en een enkele bewoonster heeft de beestjes in haar woning gehad. Op de bast van de aangetaste bomen kruipen de geelbruine rupsen omhoog en omlaag.

De bewoners willen graag dat de bomen worden vervangen voor een soort die niet gevoelig is voor de spinselmot. Menigeen heeft daarover gebeld met de gemeente of Spaarnelanden, die verantwoordelijk is voor het onderhoud van de 56.000 Haarlemse bomen. Maar keer op keer is het antwoord dat ’de natuur zijn gang moet gaan en dat de bomen zich vanzelf zullen herstellen’. De plaag is niet beperkt tot de Hofmeijerstraat. De bomen in de nabijgelegen Pepijnstraat bieden dezelfde, zielige aanblik.

Een bewoner van de Hofmeijerstraat zegt resoluut korte metten met de bomen te willen maken. ,,Ik heb mijn voortuin net schoongespoten met een hogedrukstraal, anders zit de tuin helemaal vol. Mij interesseert het niet, ik steek die bomen net zo goed in de fik.’’ Even later gevolgd door: ,,Ik hak ze zo om of ik zet de zaag erin.’’

Voormalig stadsecoloog en bioloog Dik Vonk heeft gisteren een kijkje genomen in de Hofmeijerstraat. ,,De bomen hadden een prachtige bruidssluier van witte zijde. Dit is inderdaad het werk van de rups van de stippelmotten, kleine witte nachtvlinders met zwarte puntjes’’, aldus Vonk.

Om zich te beschermen tegen vijanden zoals vogels verpakken de rupsen de complete boom in een web. Zo kunnen ze in alle rust de blaadjes van de bomen eten. Volgens Dik Vonk zijn de stippelmotten ware specialisten. ,,Deze soort eet alleen van de gewone vogelkers. In de rij bomen is per ongeluk een kersenboompje geplant en die is nog mooi groen.’’

Vonk zag dat inmiddels bijna alle rupsen zijn vertrokken om te verpoppen tot vlinder. In juni en juli komen de nieuwe vlinders te voorschijn en zullen ze eitjes leggen. Weer op dezelfde bomen. Volgend voorjaar zullen de rupsen opnieuw de gewone vogelkers in de Slachthuisbuurt kaalvreten en inpakken. ,,Dit blijft terugkomen’’, weet Vonk. ,,Voor de bomen kan het geen kwaad, want met een paar weken gaan de blaadjes weer uitlopen, maar mensen vinden het lelijk of vervelend.’’

Woordvoerster Monique van der Velden van Spaarnelanden stelt ook dat de bomen in de Hofmeijerstraat weer zullen herstellen en dat ze niet dood zijn. Er is geen gevaar voor de volksgezondheid en de overlast is van tijdelijke aard. Bestrijden van deze soort nachtvlinders ziet Spaarnelanden niet zitten.

,,Dit kan ook ten koste kan gaan van andere vlindersoorten, bijen en vogels’’, aldus de woordvoerster. Zij laat weten de overlast in elk geval te zullen melden bij de gemeente, zodat het eventueel kan worden besproken.

In de jaren tachtig is in Haarlem al ervaring opgedaan met de gewone vogelkers. Dik Vonk vindt het jammer dat de gemeente geen rekening houdt met die wetenschap en vijftien, twintig jaar geleden toch deze boomsoort in de Slachthuisbuurt heeft aangeplant.

,,Het is dom om de gewone vogelkers neer te zetten in verder kale straten zonder groen. Als je geen struiken in de straat hebt, krijg je ook geen natuurlijke vijanden van de stippelmot zoals parasietwespjes. Ik denk dat de gemeente haar verlies moet nemen en andere bomen moet neerzetten. In zo’n kleine straat zou dat bijvoorbeeld de gewone lijsterbes of de boomvormende gele kornoelje zijn. Die worden niet zo groot’’, geeft Vonk als tip.

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.