Briljante inval, zomaar in de trein

,,Als je echt niets weet, stel je dan voor dat je broer in de gevangenis zit en op een brief van jou zit te wachten.’’© foto united photios/remco van der kuis

Hein Flach
Haarlem

Zijn uitgever kwam met het idee alle vogelverhalen te bundelen. ’Alle vogels’ van schrijver Koos van Zomeren is een dikke pil geworden van 855 pagina’s. Zondag was hij te gast bij boekhandel H. de Vries voor een lezing én om dit meesterwerk van een mooie krabbel te voorzien.

Koos van Zomeren (1946), romancier, columnist, essayist, dichter en dagboekschrijver, is niet meer zo actief. Hij is bekend van zijn verhalen over dieren en landschap. Hij kijkt, verwondert, bewondert, twijfelt en is altijd op zoek naar de perfecte zin. Van Zomeren las zondag passages voor uit zijn boek. Bijvoorbeeld een verhaal over de sperwer: ’De sperwer had toegeslagen en was driftig bezig van twee vogels een te maken. Want dat is wat sperwers voor ogen staat: de wereld vereenvoudigen door haar op te eten’.

Waar komt zo’n briljante zin vandaan? ,,Ik zat in de trein ergens tussen Woerden en Amsterdam, op weg naar mijn uitgeverij. Je hebt er een bepaalde vorm van concentratie voor nodig, een vorm van verstilling. Ineens kwam die zin bij me op. Zo werken mijn hersenen.’’

Van Zomeren werkte bij Het Vrije Volk en was in de jaren zeventig in Nijmegen een van de oprichters van de SP ,,toen die partij nog revolutionair was.’’ Hij voelde zich al gauw een gevangene van zijn eigen politieke overtuigingen. ,,Ik heb me daaruit bevrijd.’’ Vervolgens werkte hij tien jaar bij Nieuwe Revu. Een vriend uit SP-kringen, bioloog, vroeg hem een stuk over huismussen te schrijven. Dat was zijn eerste stuk, uit 1977. ,,Ik wist niets van vogels.’’ Hij leerde vogels herkennen door met deskundigen op stap te gaan. Hij ging zijn eigen aantekeningen maken.

De toon was gezet. Jaren later zou Van Zomeren bij de NRC onder meer dagelijks columns schrijven op de voorpagina. Hij produceerde meer dan duizend stukjes. ,,Gaf dat niet een enorme druk?’’ wil een toehoorder weten. Van Zomeren: ,,Het is de meeste relaxte tijd van mijn schrijverschap geweest. Een ideale combinatie tussen journalistieke discipline - op tijd klaar zijn- en literaire vrijheid die ik inmiddels had verworven. En ik had een foefje: als je echt niets weet, stel je dan voor dat je broer in de gevangenis zit en op een brief van jou zit te wachten. Iemand die verlangt naar wat jij gaat meedelen, al is het nog zo triviaal. Dan ga je schrijven.’’ Hij is 71 en heeft over natuur zo’n beetje alles wel gezegd wat er te zeggen valt. Dat zei hij enkele weken geleden althans voor de radio. Zondag bij De Vries werd die uitspraak, na een vraag uit het publiek, genuanceerd. Want: negen maanden geleden verscheen ’Alptraum’, een reconstructie van de dood van zijn hond die in een Alpenravijn viel. ,,Ik kan nog steeds schrijven. Niet op een pc, maar op een elektronische schrijfmachine en er zijn nog steeds linten te koop.’’ Van Zomeren signeert ook. Met vulpen.

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.