Oeverzwaluwen in het bouwzand bij Hoofddorp-Floriande

De gaten in dit bergje zand in De Boseilanden verraden dat hier een broedkolonie oeverzwaluwen zit.

De gaten in dit bergje zand in De Boseilanden verraden dat hier een broedkolonie oeverzwaluwen zit.

Hoofddorp

„Als je geen problemen wilt met oeverzwaluwen op de bouwplaats, moet je zorgen dat er geen steile wanden ontstaan. Zandhopen kun je het beste aftoppen”, waarschuwt de ecoloog van Tennet steevast. Maar wat gebeurde er in recreatiegebied De Boseilanden, waar het bedrijf een hoogspanningsverbinding doorheen trekt?

Bij een hoop zand die moeilijk afgetopt of weggehaald kon worden doordat er allemaal hoogspanningskabels voor lagen, ontstond dit voorjaar een kolonie met vijftien tot zeventien broedpaartjes.

En iedereen lijkt daar prima mee te kunnen leven. De diertjes vliegen af en aan, zoals het hoort. Want storen doen ze zich nergens aan. Omdat ze ook nog eens kwetteren dat het een lust heeft, vinden de mannen op de bouwplaats het eigenlijk wel gezellig. „Het geeft een hoop leven”, weet ecoloog Edwin Bouwmeester.

Door je haar

„De mannen hebben er wel een reden bij gekregen om hun helm op te houden op het bouwterrein. De vogeltjes vliegen anders gewoon door je haar.”

De ecoloog, die wekelijks kijkt hoe de kolonie het maakt, vindt het fascinerende beesten. „Het zijn echte pioniers. Ze komen in de lente uit Afrika aanvliegen, kijken of ze ergens goed kunnen nestelen en gaan dan gewoon aan de slag.”

Wat ze trekt in de Boseilanden? Natuurlijk de steile wand: die voorkomt dat ze van boven worden aangevallen. Doordat de berg met een dikke twee meter niet te laag is, vormen marters en ratten geen gevaar. Zelfs niet wanneer die op hun achterpoten gaan staan.

Open

De omgeving is zeker zo belangrijk. Het recreatie- annex villagebied naast de Drie Merenweg heeft de openheid die ze zoeken, met ook nog eens de bosschages en het zoete water waar ze hun favoriete (vliegende) insecten kunnen vangen.

Ook aan de nestplek zelf, stellen ze eisen. Zo willen ze een holletje dat zeker zeventig centimeter diep is. Soms wordt dat ze aangeboden, zoals in broedwanden in de Toolenburgerplas en bij Sportcomplex Koning Willem-Alexander (SKWA). Anders willen ze het gemakkelijk zelf kunnen maken in goed ’doorgraafbaar’ zand.

Zo zitten straks de jonge oeverzwaluwen op hun ouders te wachten.

Zo zitten straks de jonge oeverzwaluwen op hun ouders te wachten.

Het zand waar ze nu in nestelen, kwam deze winter naar De Boseilanden. Elders was het overgebleven. Hier kohet mooi worden gebruikt bij het egaliseren, was het idee.

Wordt de nieuwe 380kV-verbinding tussen Beverwijk en Bleiswijk grotendeels bovengronds aangelegd, bij De Boseilanden gaat-ie juist ondergronds. Ook de 150kV-leiding die nu nog door Floriande loopt, wordt daar weggestopt.

Om dat voor elkaar te krijgen, zijn sleuven gegraven. Op dit moment liggen de 150 kV-kabels er al helemaal in. En in de junimaand wordt verder getrokken aan de 380 kV-kabels die daar, onder meer naast de broedkolonie, voor klaarliggen.

Piketpaaltjes

Het is de bedoeling dat eind 2017 de boel ’dicht’ is in De Boseilanden. De zandhoop in kwestie wordt pas opgeruimd als het laatste kuiken is gevlogen. Bang dat er per ongeluk iets van de berg wordt afgesnoept, hoeft niemand te zijn. Tennet heeft piketpaaltjes geslagen die de nesten markeren.

Norman Graafsma van de oeverzwaluwenwerkgroep Haarlemmermeer vindt het mooi om te horen dat De Boseilanden weer een kolonie heeft. Voordat daar villa’s kwamen, was er al eentje.

„Toen er op die plek werd gebouwd, hebben we een kavel verderop een beetje gesmokkeld in de oever. Toen ook daar gebouwd werd, hebben we nog geprobeerd om met bewoners een oplossing te vinden. Maar de architect wilde daar helaas niet aan.”

Niet gevonden

Dit voorjaar had hij al wat signalen gekregen dat er iets gaande was in het gebied. Maar tot nu toe had hij de kolonie niet gevonden. „Ik ga deze donderdag graag even kijken.” Het zou hem niet verbazen wanneer hier zwaluwen broeden die in eerdere seizoenen zijn geringd bij Toolenburgerplas of De Boseilanden.

Ook dit jaar lijkt dat dé hotspot voor oeverzwaluwen in de polder, al is er wel een verschuiving te zien. Was het vorig jaar druk op de natuurlijke oevers naast restaurant De Lieveling - waar een recordaantal van 139 nesten werd geteld - nu zijn vooral de harde oevers aan de overkant populair.

Het kan de roep om vervanging sterker maken. „Toen we dit voorjaar het zaakje nakeken, zagen we dat het zo’n beetje op instorten staat en op termijn gesloopt moet worden.”

Ringen

Hoewel er pas eind juni wordt geteld, wanneer de kleintjes zijn uitgekomen, verwacht hij een goed oeverzwaluwenjaar: „Ook bij SKWA wordt druk gebroed, net als in een grondhoop bij Schiphol-Oost. In een oever bij het oefencentrum van de luchthavenbrandweer zitten er zelfs twee bij elkaar.”

Zeker bij de Toolenburgerplas merkt hij hoe geliefd de oeverzwaluwen zijn onder de bevolking. „Toen we ze wilden gaan ringen, hadden sommige mensen echt zoiets van: blijf van onze zwaluwen af. Maar uiteindelijk begrijpen ze dat het de dieren juist kan helpen, ook om eventuele gevaren onderweg te lijf te kunnen gaan. Het werkt in het voordeel van de oeverzwaluwen dat ze geen andere vogels eten en het vertedert wanneer je ze, bij het ringen, in je hand kunt houden.”

Op 20 juni kunnen oeverzwaluwen worden bekeken bij de broedwand in de Toolenburgerplas. Een week later volgt het ringen. Beide keren tussen 20:00 - 21:30 uur. Meer info op deze website.

Meer nieuws uit HD

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.