Terug in de tijd in magisch Myanmar

Mirjam van Twisk

We zijn in een land waar paard en wagen ons van A naar B brengen, waar boeren hun grond bewerken met ossen en waar de prijs van fruit wordt bepaald met gewichtjes. We zijn in het magische Myanmar, ook wel ’Golden Country’ genoemd om zijn gouden tempels en pagodes. Even vergeten we dat we in 2014 leven.

Onder de brandende zon lopen we over de markt in Yangon, de grootste stad van Myanmar en tot 2005 de hoofdstad. We worden omringd door felgekleurde paraplu’s die de mensen moeten beschermen tegen de zinderende hitte.

Op doeken en kistjes liggen fruit, groenten, tabak, vissenkoppen en kippendarmen uitgestald. Tussen de sinaasappels en de varkensoren staan twee vrouwen te bellen, de hoorns aan hun oor leiden naar twee vaste telefoons op een tafeltje. Niet iedereen heeft een huistelefoon in dit land, laat staan een mobiele telefoon. Bellen gebeurt dus veel op de markt, tussen de kippendarmen.

Een vrouw legt twee vissenkoppen met kralende ogen op een antieke weegschaal en bepaalt de prijs met gewichtjes. Net als de man die de vis koopt, draagt ze een traditionele longhi, een soort wikkelrok. Ze heeft grote gele vegen op haar wangen: tanakapoeder. De pasta van gemalen tanaka wortel is een vorm van make-up die de vrouwen beschermt tegen de zon en de muggen. Als de vrouw de vis aan haar klant overhandigt, lachen ze beiden hun tanden bloot, die diep donkerbruin zijn van het voortdurend kauwen op tabak.

Buiten

Een tikkend geluid komt ons in de verte tegemoet. We volgen een vrouw met een grote melkbus op haar hoofd en zien al snel waar het getik vandaan komt: aan tafeltjes langs de kant van de weg zitten vrouwen onder grote parasols achter typemachines te werken. Naast hen liggen stapels papier. Het leven speelt zich hier af op straat, alles gebeurt buiten.

’s Avonds speelt een groepje jongens een bordspel op straat, tegenover hen zitten twee kinderen huiswerk te maken en een paar straten verderop zit een groep mannen op tuinstoelen naar een scherm te kijken waarop zich een voetbalwedstrijd afspeelt tussen Engeland en Duitsland. Binnenzitten komt waarschijnlijk niet eens in hen op.

Jarenlang was Myanmar – voorheen Birma – geïsoleerd van de buitenwereld. Tussen 1962 en 2010 had de militaire junta het land stevig in zijn greep en ging het gebukt onder een strenge dictatuur. Dat veranderde langzaam toen in 2010 voor het eerst democratische verkiezingen werden gehouden. Voorzichtig werden de deuren geopend naar de buitenwereld en kwam ook het toerisme op gang. De Birmezen zijn enthousiast.

Nieuwsgierig

„Hoe heet je moeder”, vraagt de 18-jarige jongen bij wie ik achter op de scootertaxi zit. „Hoe oud ben je? Waar kom je vandaan? Ben je gelukkig? En ken je Van der Vaart?” Gelukkig rijdt hij langzaam. Zoals de meeste Birmezen die we tegenkomen, is mijn scootertaxichauffeur razend nieuwsgierig en wil hij graag zijn verhaal vertellen. Hij wil me niets verkopen of aansmeren, hij is alleen enthousiast. Naar school kan hij niet, daarom probeert hij zo veel mogelijk Engels te leren door met toeristen te praten. „Ik zal je nooit vergeten”, zegt hij met een verlegen glimlach als ik na tien minuten afstap.

De Birmezen mogen dan enthousiast zijn over het contact met de buitenwereld, de buitenwereld staat nog harder te trappelen om het best bewaarde geheim van Azië te bewonderen. In de twee weken dat we er zijn, zien we wat Myanmar zo gewild maakt.

We fietsen door het woestijnachtige Bagan, tussen de grootste verzameling boeddhistische tempels, ruïnes en stoepas ter wereld, gebouwd in de elfde en twaalfde eeuw. We varen over het prachtige Inle Lake, een meer waarin complete dorpen op palen zijn gebouwd. De mensen leven er van de visserij en verbouwen hun gewassen in drijvende tuinen.

We bezoeken met twee locals een klooster in Yangon, waar duizenden monniken leven en leren. En we trekken door de indrukwekkende bergen rondom Kyaukme, waar we eten en overnachten in de kleine dorpjes van Shan en Palaw, stammen die daar op primitieve wijze leven. Ja, een golden country is het zeker, en niet alleen vanwege al het bladgoud dat blinkt aan de pagodes.

Veranderingen

Maar de veranderingen volgen elkaar in sneltreinvaart op. Paard en wagen worden ingehaald door scootertjes en we zien een monnik mobiel bellen. We horen een toerist klagen over het traditionele ontbijt: ze wil toast met eieren, zoals thuis. Hoe lang nog voordat het enthousiasme van de locals verandert in irritatie? Hoe lang nog voordat de eerste McDonalds zijn deuren opent? Wie een puur Myanmar wil zien, moet niet te lang wachten.

Myanmar of Birma

Tot 1989 heette het hedendaagse Myanmar nog Birma. Toen de militaire junta aan de macht kwam, werd de naam gewijzigd. De naam wordt echter niet door elk land erkend. Zo noemen de Verenigde Naties het land wel Myanmar, maar de Verenigde Staten blijven de naam Birma gebruiken.

Sinds 2012 zijn in de staat Rakhine conflicten gaande tussen autochtone boeddhistische groepen en de Rohingya (moslims). Naar die conflictgebieden reizen, wordt afgeraden.

Voorheen droeg het toerisme direct bij aan de welvaart van het regime. Alle inkomsten verdwenen in de zakken van leiders. Nog altijd is het onvermijdelijk dat geld van het toerisme naar het bewind stroomt, maar door all-inclusive-reizen te vermijden en voor onafhankelijke aanbieders te kiezen, maak je al een verschil.

Wat & Waar

Yangon, de grootste stad van Myanmar, ligt op ruim 8.600 kilometer van Schiphol. De prijs van een retourtje Amsterdam-Yangon ligt rond 1.000 euro, inclusief tussenstop. Je bent dan twintig à dertig uur onderweg.

Een toeristenvisum kost 25 euro en is 28 dagen geldig.

De beste reistijd is van oktober tot en met februari.

In Myanmar betaal je met de kyat: 1.000 kyat is ongeveer 1 euro waard. In hotels en taxi’s wordt vaak om dollars gevraagd, die bovendien nieuw, glad en onbeschadigd moeten zijn. Pinautomaten zijn er nog vrij schaars, hoewel het aantal toeneemt. Het is dus verstandig een voorraad dollars mee te nemen. Die zijn overal inwisselbaar voor kyats.

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.