’Als negenjarige stond ik op de Grote Markt’

De Grote Markt werd gisteren opnieuw ’bevrijd’ door vrijwilligers van Keep them Rolling.© Foto UNited Photos/Toussaint Kluiters

Frenk Klein Arfman
Haarlem

Eigenlijk arriveerden ’de geallieerden’ gisteren een dag te vroeg. Maar daar maalde niemand om. Destijds, in 1945, waren de Haarlemmers begrijpelijk een stuk enthousiaster toen op 8 mei rond het middaguur ’de bevrijders’ de stad kwamen binnenrijden.

Nu waren het leden van Keep Them Rolling die de ’Liberation Haarlem tour’ van het fort bij Aalsmeerderbrug naar Fort Veldhuis bij Heemskerk, nog eens dunnetjes overdeden. Over het algemeen een stuk grijzer dan de Canadezen destijds, maar de wagens die zij zo liefdevol onderhouden, glommen waarschijnlijk meer dan toen in 1945. Een enkeling had zelfs chocolade meegenomen om uit te delen. De 81-jarige El de Boode kan zich nog goed herinneren hoe het destijds ging. ,,Ik was erbij die achtste mei in 1945. Net terug van het boerenland en negen jaar oud stond ik toen hier, op de Grote Markt. Ik heb zoveel mooie herinneringen aan die dag. En het lijkt wel of die herinneringen, naarmate ik ouder word, steeds meer trekken en steeds levendiger worden.’’

Een voor een druppelen de ’bevrijders’ de markt op. ,,We hebben zoveel mogelijk, op basis van foto’s van die dag, geprobeerd alles na te bootsen. Maar uiteraard lukt het nooit alles exact te doen als in 1945’’, weet Hans van Ravenzwaaij (78) staand naast zijn jeep te vertellen. ,,In 1995 deden we dit ook, toen was ik nog voorzitter van Keep them Rolling. Nu rij ik gewoon heerlijk mee zonder verdere verplichtingen.’’ Hij wijst op zijn jeep, alsof deze herkend zou moeten worden, en zegt trots: ,,Deze jeep was ook in Zwartboek te zien.’’

Ferdy Plevier is zojuist ook de markt opgereden in een Amerikaanse Willy’s Jeep. Of hij zich daadwerkelijk even een bevrijder voelde? ,,Nou, ik heb wel momenten met kippenvel als ik mensen zie zwaaien. Maar alleen omdat je je kunt indenken hoe het destijds gevoeld moet hebben, want uiteraard is dit geheel andere koek. Wij proberen de beleving van toen alleen na te bootsen.’’ Hij vindt het mooi dat ze hier op de Grote Markt staan. ,,Ik denk dat dit plein, op de winkel van Douglas na uiteraard, nog vrijwel identiek is aan hoe het er destijds uitzag.’’

Niet identiek aan de situatie in 1945 is dat er dit keer minimaal twee Duitsers meegenieten van ’de bevrijding’. De Duitse twintiger Renate is met een vriendin als toerist in Haarlem en werd verrast door het schouwspel. ,,Waarvoor? De bevrijding? Voor mij doet het wat komisch aan, maar ik hou eigenlijk ook helemaal niet van militaire voertuigen.’’

Ook de Canadese Carol Leven (69) werd als toeriste verrast door het schouwspel. ,,Ik wist van niets, was op weg naar het Frans Hals Museum. Dit is een moment dat wij ook in Canada nog eren. Wij zijn heel trots op de Canadezen die destijds meevochten. Heel apart en mooi om dit nu hier mee te maken.’’ Zo denkt ook de Amerikaanse Stephanie (47) er over. ,,Mijn beide grootvaders vochten mee in de Tweede Wereldoorlog. Ze overleefden het allebei. Ik denk ook dat dit belangrijk is, gezien de huidige situatie in de wereld. De verdeeldheid die er heerst. Ik hoop dat dit herinnert aan wat onze grootste wens zou moeten zijn: nooit meer oorlog.’’

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.