Het vergeten bombardement  van Amsterdam-Noord

Rien Floris
Amsterdam-Noord

Hét bombardement; dat is natuurlijk Rotterdam in mei 1940. Daarbij vielen 800 doden. Nijmegen kreeg het ook flink voor de kiezen met bombardementen. Maar dat Amsterdam-Noord in 1943 ook een bommentapijt kreeg van geallieerde bommenwerpers met ruim 200 doden, is minder bekend. Noord zal het nooit vergeten.

Woensdag 17 juli is het bombardement 70 jaar geleden. Dat wordt herdacht op gedenkpark de Nieuwe Noorder waar bijna honderd slachtoffers liggen van geallieerde bommen die bedoeld waren voor de Fokkerfabriek aan de Papaverweg.

Ook al noemen de geallieerden het *precisiebombardementen van grote hoogte*, de 156 afgeworpen bommen op 17 juli 1943 misten allemaal het doel. Het waren onervaren Amerikaanse piloten die op hun eerste missie met B17 bommenwerpers dood en verderf zaaiden in de Van der Pekbuurt en Vogelbuurt. Die dag vielen er 152 doden. De Britten en Fransen deden de bombardementen op 20 en 25 juli nog eens over, richtten wel wat schade aan bij Fokker, maar brachten ook het dodental op 206.

Fokker was vlak voor de Tweede Wereldoorlog met de vliegtuigfabriek aan de Papaverweg een van de grootste vliegtuigfabrikanten ter wereld. Daar maakte de bezetter natuurlijk gretig gebruik van met onder meer Junkers en Dornier. De fabriek werd gecamoufleerd door er riet op te leggen en replica*s van huisjes en boompjes op de fabriekshallen te plaatsen. Toch wisten de geallieerden de locatie van de fabriek exact op de kaart te vinden. Omwonenden werden gewaarschuwd met pamfletten en via Radio Oranje. Alleen ging het mis met de richttoestellen voor bommen. Bovendien kon het leidende vliegtuig van de 385th en 388th Bomb Group op 17 juli 1943 de plaats niet bepalen door het wolkendek. De leidende bommenwerper maakte al eerder een fout waardoor bommen in de weilanden werden afgeworpen. Een andere vlieger dacht het doelwit wél te zien en gooide boven Amsterdam-Noord vanaf zes kilometer hoogte de 500 ponds brisantbommen af. Daarop wierpen de andere vliegende forten hun dodelijke lading. Van de 35,4 ton aan bommen trof niet één doel.

Wel raakten ze de volle St.Ritakerk, het St.Rosaklooster, een huisartsenpraktijk, een politiebureau en talloze woonhuizen. Op 25 juli probeerden Engelse vliegers het nog eens. Hier raakten slechts negen van de 80 bommen het doel: de Fokkerfabriek. Op 28 juli werd het derde bommentapijt over Noord gelegd door Franse vliegers. Onervaren piloten. Geen een van de 48 afgeworpen bommen trof de Fokkerfabriek.

Met dank aan J.L van der Pauw: 'De bombardementen op Amsterdam-Noord'

Uit het dagboek van Anne Frank

Ze hoorde in het Achterhuis van het bombardement in Noord en schreef in haar dagboek:

Lieve Kitty,

Zondag is Amsterdam-Noord heel zwaar gebombardeerd. De verwoesting moet ontzettend zijn. Hele straten liggen in puin en het zal nog lang duren, voordat de mensen opgedolven zijn. Tot nu toe zijn er 200 doden en ontelbare gewonden; de ziekenhuizen zijn propvol. Je hoort van kinderen die verloren in de smeulende ruines naar hun dode ouders zoeken. Rillingen krijg ik als ik nog aan het doffe, dreunende gerommel in de verte denk, dat voor ons een teken van de naderende vernieling was.

Je Anne

Meer nieuws uit frontpage

Net binnen

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.