Vakmanschap bij De Jong Schoenservice in Haarlem

Van links naar rechts: het team van De Jong Schoenservice, Sandra, Marcel, Frans en Ron. Jamie en Mandy ontbreken.© Foto’s United Photos/Paul Vreeker

Margot Klompmaker
Haarlem

De vrouw van Frans de Jong wordt wel eens gek van haar man, als ze samen op straat lopen. ,,Dan maak ik opmerkingen over hoe sommige mensen lopen of wat voor schoenen ze dragen. Ik kan het niet laten’’, lacht de 76-jarige Haarlemmer.

Dat is ook niet zo vreemd voor een schoenmaker die al 61 jaar in het vak zit. Hij kwam al op zijn vijftiende in de zaak van zijn vader P.J. de Jong in de Perseusstraat in Haarlem Noord. Verhuisde mee toen de zaak verkaste naar een pand aan de Rijksstraatweg. En na veertig jaar verhuist hij binnenkort opnieuw, dit keer naar de overkant van de straat. Daar opent De Jong Schoenservice 14 augustus een grotere winkel op nummer 62-64. ,,Die ruimte hebben we hard nodig’’, vertelt Sandra de Graaff, al geruime tijd met haar man Ron eigenaar van de zaak.

De Jong Schoenservice is niet zomaar een schoenmakerij, de zaak is een begrip. In Haarlem, maar ook ver daarbuiten. Hier werken experts die alles weten van voeten en goede schoenen. Met name Frans de Jong is een autoriteit, die talloze sporters en andere mensen die tobben met hun voeten aan goed schoeisel heeft geholpen.

Wat in 1933 begon als familiebedrijf De Jong is nog steeds een familiebedrijf. Maar sinds vijftien jaar met de familie De Graaff die de zaak van Frans overnam, inclusief de schoenmaker zelf die niet weg te branden is. Liever niet zelfs, want De Jong is nu eenmaal een wandelende encyclopedie op gebied van schoenen en voeten. Hij schreef er boeken over en doceerde aan de hogeschool van Amsterdam. Dus probeer hem niet voor de gek te houden. Hij heeft regelmatig met grote schoenmerken in de clinch gelegen. ,,Dat vonden ze niet leuk’’, glundert de Haarlemmer.

De zaak van De Jong ademt vakmanschap en ambachtelijk werken. Achter de balie is de werkruimte die vol machines staat. Het bedrijf telt zes medewerkers voor van alles en nog wat. Het maken van orthopedische schoenen, aanpassingen, steunzolen, aanpassen van sportschoenen, loop- en bewegingsanalyse, verzorgen van voeten, en last but not least het repareren van gewone schoenen. Sandra de Graaff: ,,We zijn een veelzijdig bedrijf waarin ieder zijn of haar eigen specialiteit heeft.’’

Sandra en haar man Ron namen de zaak in 2002 over van Frans de Jong. Ron werkte toen al jaren in de zaak. Hij heeft zich gespecialiseerd in het maken van orthopedische steunzolen. Sandra zorgt voor de administratie, de telefoon en de balie. Dochter Mandy werkt er als pedicure. Zoon Jamie is orthopedisch schoenmaker, hij maakt schoenen op maat. Marcel Riebeek doet reparaties en speciale schoenverhogingen. En Frans de Jong richt zich vooral op het aanpassen van sportschoenen om blessures te verlichten of liefst te voorkomen. ,,Als je problemen hebt ben je eigenlijk al te laat.’’

Bij orthopedische schoenen - schoenen die precies op iemands voet zijn gemaakt - denken veel mensen aan onooglijke klossen van schoenen. Maar die tijd is voorbij, vertelt Sandra de Graaff. ,,Wie schoenen moet laten maken omdat de voeten te veel afwijken voor een confectieschoen, kan afhankelijk van de klachten kiezen uit spannende kleuren en leuke modellen.’’

Het maken van maatschoenen - de orthopedische kant van het schoenmakersvak - is het pakkie-an van zoon Jamie. Uit een gipsen mal van iemands voet maakt hij een leest waarop de schoen laag voor laag wordt opgebouwd. Bij sommige orthopedische modellen moet je heel goed kijken om te zien dat ze zijn aangepast.

Mensen komen niet voor hun plezier bij De Jong. Ze hebben doorgezakte voeten, problemen met enkels of knieën, hielspoor, grote knobbels, noem maar op. Dan zijn goede schoenen belangrijk. Sandra: ,,Sommige mensen zijn ijdel. Ze proppen hun voet in te kleine of te smalle schoenen, terwijl ze beter kunnen kijken of ze er niet op staan te wiebelen en of de schoenen lekker zitten.’’

Als hij op zijn praatstoel zit, kun je uren met de krasse Frans de Jong praten over zijn vak. Sporters weten dat hij als geen ander precies hun problemen kent en de oplossing kan aanreiken. In de jaren zestig bracht hij samen met de specialist Cees Weidema sportblessures in beeld. Hij schreef een aantal boeken op dit gebied. ’Sportschoenen als blessurepreventie’ is in de zaak nog verkrijgbaar.

Bij klachten maakt De Jong eerst een loopanalyse. ,,Ik kijk of de klachten kloppen met de slijtage van de schoen. Problemen kunnen ook andere oorzaken hebben.’’ Schoenen zijn belangrijk, maar aan de basis staat goed lopen, stelt De Jong. ,,Mannequins zetten de voeten te veel naar binnen, anderen zetten de voeten te veel naar buiten en slingeren van links naar rechts. Je moet ergens in het midden zitten’’, doceert De Jong. ,,Neem een lijn en zorg dat je voeten aan weerskanten daarvan blijven. En wikkel je voeten af vanuit je hiel, niet vanuit je tenen.’’

En wat is een goede schoen? ,,Dat hangt er van af. Elke sport heeft een speciale schoen. Je moet niet gaan hardlopen met tennisschoenen. Die zijn daar niet voor gemaakt. Je gaat toch ook niet ijshockeyen met noren?’’ Schoenen van leer of kunststof? ,,Ach, het maakt niet veel uit. Goede sokken dragen is belangrijker.’’ Hoge hakken? ,,Daar kan de helft van de vrouwen niet op lopen. Ik zie ze vaak strompelen. Het ziet er niet uit.’’

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.