Het ongelijk van Max Euwe

Mieke Clausen achter het bord tijdens het Tata Schaaktoernooi.© Foto United Photos/Toussaint Kluiters

Rob Spierenburg
Wijk aan Zee

Tata Steel Chess is wereldwijd ongetwijfeld het enige sportieve evenement waar je bij tijd en wijle kunt ruiken wie de hoofdsponsor is.

Maandag was zo’n dag. Een mild windje uit het zuiden blies de penetrante geur van smeulende cokeskolen richting Wijk aan Zee en maakte het dorpje ietsje minder idyllisch. De amateurschakers klagen niet over het ongemak. Het is immers aan de staalgigant te danken dat hun geliefde tienkamp ook in 2017 wordt verspeeld.

Even na één uur doen de straten van Wijk aan Zee sterk denken aan de toegangswegen van Tata Steel. In Velsen-Noord stromen de mensen binnen om machines te bedienen en kantoren te bemannen. In Wijk aan Zee eindigt de soms wat gehaaste wandeltocht om klokslag half twee achter een schaakbord. Net als in Velsen-Noord bestaat de mensenstroom vooral uit mannen. Het aantal vrouwelijke schakers lijkt alleen maar af te nemen.

Mieke Clausen uit Alkmaar is in groep 8 E de enige vrouw. Ze is nauwelijks anders gewend. Op de jaarvergadering van Schaakgroep Koedijk waarvan zij lid is, begint de voorzitter steevast met de tekst: ’Dame en heren, van harte welkom.’ In haar andere sportieve uitlaatklep, het tafeltennis, is het al niet veel anders. ,,Ook dat is vooral een mannending.’’

Zowel achter de pingpongtafel als achter het schaakbord treft Mieke Clausen soms tegenstanders die het verliezen van een vrouwelijke opponent ervaren als een dubbele nederlaag. ,,Bij het tafeltennis is dat soms lastig. Omdat het een behendigheidsspel is. Als ik extra spanning voel doordat ik mijn huid zo duur mogelijk wil verkopen, heeft dat een negatieve invloed op mijn spel. Bij het schaken speelt dat niet.’’

Of de man die het zondagmiddag in de derde ronde opnam tegen Clausen last had van een extra dosis geldingsdrang is onbekend. ,,Maar terwijl hij compleet kansloos stond, ging hij opzichtig op zoek naar pat. Ik vroeg het hem op de man af. Hij antwoordde dat hij tijdens een partij nooit zijn strategie prijsgeeft. Daarbij wilde hij weten of ik haast had. Of ik nog ergens heen moest. Ik won uiteindelijk met gemak. Maar leuk was het niet. Dat is geen schaken. Net zoiets als in een verloren stelling winnen op tijd.’’

Waarom er zo weinig vrouwen actief zijn in het schaken? ,,Ik heb werkelijk geen idee. Max Euwe zei ooit dat vrouwen het simpelweg niet kunnen. Onzin natuurlijk. Misschien dat veel vrouwen het gevoel hebben dat ze zich in de mannenwereld extra moeten waar maken. Of ze hebben het geduld er niet voor.’’ Mieke Clausen treft een enkele keer een seksegenoot aan de overkant van het bord.

,,Dan wil je na de partij samen nog even het verloop analyseren. Zegt ze ’waarom? Ik heb toch gewonnen?’’ Een paar jaar geleden vond in café de Zon een gedenkwaardige schaakpartij plaats tussen twee vrouwen: een Nederlandse en een Française. Nadat de twee remise waren overeengekomen, besloten ze voor de fun nog even door te spelen. De Nederlandse won en eiste van de wedstrijdleiding alsnog een heel punt. ,,Dat kan alleen een vrouw’’, lacht Clausen. ,,Die logica kom je bij mannen niet tegen.’’

Meer nieuws uit Sport Regionaal

Meest gelezen