Uit de Tijd: Tienduizenden scouts samen in Vogelenzang

Kampvuur bij de Wereldjamboree© Archieffoto

Hein Klemann

Op 31 juli 1937, deze maand tachtig jaar geleden, arriveerden zeventig extra treinen in Vogelenzang. Om die te verwerken, waren er verschillende tijdelijke perrons aangelegd. Het ingeslapen dorpje, dat in 1930 nauwelijks 400 inwoners telde, werd door 28.750 luidruchtige padvinders uit de hele wereld wakker geschud.

Vanaf het station marcheerden ze langs de Bekslaan naar het Huis te Vogelenzang om daar tien dagen lang hun kamp op te slaan. De Zeeverkenners lagen met hun boten in de Ringvaart. Aan de Bekslaan hadden padvinders met palen en touw een poort gemaakt – in scouting termen, gepionierd – terwijl langs die laan een arena was aangelegd, een markt, een tentoonstellingsruimte en een theater.

Verder waren er winkels, een bank om geld te wisselen en een terrein voor religieuze plechtigheden. Protestantse scouts gingen op zondag naar de Haarlemse Grote Kerk waar voor hen een speciale dienst werd gehouden; voor katholieke scouts kwam de pro-nuntius de mis opdragen.

Scouting, zoals de Nederlandse Padvinderij sinds de fusie van 1973 met de katholieke Verkennerij heet, was nieuw. In 1907 had Lord Baden Powell, een berucht Brits militair uit de Boerenoorlog, deze spelorganisatie voor jongens opgezet. In Nederland was de eerste Scoutinggroep van 1910. Niettemin was op de Jamboree de Britse delegatie, met achtduizend deelnemers, nog verreweg de grootste.

De openingsplechtigheid begon met een defilé . Daarna renden alle deelnemers naar een tribune met koningin Wilhelmina en Baden-Powell. De koningin opende daarop de Jamboree met een korte toespraak in het Nederlands en gebroken Engels. Dat het voor de deelnemers een grootse ervaring was, weet ik van mijn vader die tot op de dag van vandaag enthousiast wordt als de Jamboree ter sprake komt.

Welpen waren niet welkom en mijn vader, die nog geen twee weken vóór de opening 12 jaar was geworden, was eigenlijk te jong. Omdat hij een enthousiast lid was van de Verkennerij en zijn hele Horde meeging, werd voor hem een uitzondering gemaakt. In een tijd dat velen nauwelijks de wereld kenden en niet veel verder kwamen dan hun eigen regio, was dit eerste contact met de buitenwereld overweldigend. Mijn vader koestert dan ook zijn fotoalbum met Jamboreekiekjes en de gebonden kampkrant, de Jamboree-post.

Uit die Jamboree-post, met artikelen in het Nederlands, Engels, Frans en Duits, komt een bijzonder beeld van de wereld naar voren. Zo werden Nederlandse daden in Indië hoog geprezen en werden die in een tentoonstelling en getoond in een toneelstuk van de Indische Scouts. In de kampkrant werd ook verzwegen dat drie landen ontbraken: Duitsland, Italië en Spanje, maar het Britse filmjournaal memoreerde dat in Duitsland en Italië de jeugdbeweging door Hitlers nationaalsocialisten en Mussolini’s fascisten gelijkgeschakeld was, terwijl Spanje verscheurd werd door de Burgeroorlog. Volgens het Britse commentaar was de rest van de wereld er wel en vormden zij ‘the marching Legions of Peace,’ het marcherende Vredeslegioen. Zo vlak voor de oorlog kon een kamp voor jongens onmogelijk van politiek verschoond blijven.

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.