Saale-Unstrut flonkert weer

De kathedraal van St. Peter en St. Paul in Naumburg. (Foto: PR)

Bij het kloostercomplex Schulpforta. (Foto: Arnoud Cornelissen)

De Markt in Naumburg, omzoomd door prachtig gerestaureerde panden in diverse stijlen. (Foto: Arnoud Cornelissen)

Typisch voor het gebied Saale-Unstrut, deze bouwsels in de wijngaarden. Hier op een helling bij Freyburg. (Arnoud Cornelissen)

1 / 4
Mirjam van Twisk

Na de val van de Muur brak voor de Duitse regio Saale-Unstrut een periode van bloei aan. De grauwe grijsheid van het bestaan is vrijwel helemaal weggepoetst uit harten, huizen en landschap. Het leven is er weer goed. Alle reden om het glas met elkaar te heffen in dit noordelijkste wijngebied van Duitsland.

Hoe vaak zal in de geschiedenis een heuse burcht zijn gekraakt? Nee, niet overvallen door vreemde legers of zo, maar echt gekraakt, door gewone mensen. Het gebeurde met de burcht Neuenburg. Vlak na de fluwelen revolutie in de DDR in 1989, braken bezorgde burgers uit Freyburg de slotpoort open en namen bezit van het vervallen kasteel. Na een liefdevolle restauratie van jaren is een groot deel in oude glorie hersteld. Het geldt nu als een van de mooiste burchten van heel Sachsen-Anhalt.

En dat zegt wat, want het gebied waar Neuenburg staat, heet niet voor niets burgenland ofwel burchtenland. De concurrentie is groot. Overal staan hier op bergkammen burchten en ruïnes van kastelen, als eeuwige wachters uitkijkend over de slingerende rivieren Saale en Unstrut. In het glooiende land daartussen liggen veel kloostercomplexen: verborgen schoonheden achter grauwe, socialistische revolutiebouw. Nog altijd zijn de mensen hier bezig met het uitwissen van zowat een halve eeuw geschiedenis.

Andrea Meyer van de VVV uit Naumburg wijst op de grotendeels gerestaureerde huizen en villa’s, die op de hellingen langs de Unstrut zijn gebouwd. ,,Er waren mensen die in de tijd voor de Wende goed voor zichzelf wisten te zorgen’’, zegt ze met onverhulde ergernis. Hier woonden de bobo’s van het socialisme. Verderop zien we een soort betonnen schuur. Meyer: ,,Dat daar waren onderkomens voor de gewone mensen.’’

Aangenaam

Het is begrijpelijk dat mensen hier graag vakantie vierden. Kabbelend water in een kronkelend rivierbed, malse oevers, niet al te steil oprijzende hellingen bekleed met bos en wijnranken. Het heeft veel weg van het Moezelgebied. Alleen niet zo volgepakt. Je kunt hier heerlijk wandelen en fietsen over goed gemarkeerde routes als de Romantische Straße of de Weinstraße, die langs dorpjes voeren met soms uiterst aangename terrasjes. De toeristische infrastructuur mag dan nog in ontwikkeling zijn, de hartelijkheid maakt alles goed.

Ooit was dit een rijk en welvarend gebied, mede door de zoutwinning. Hier kleurden in het voorjaar de gaarden wit en roze door de bloeiende vruchtbomen, de gronden gaven gulle oogsten. Op de uit de vlaktes oprijzende hellingen koesterde zich eindeloze wijnvelden in de zon. Kloosters als Schulpforte bezaten vele landerijen.

Op de bergtoppen stonden kastelen, zoals het roofridderslot Rudelsburg (bij het huidige kuuroord Bad Kösen) dat in de zeventiende eeuw door de plaatselijke bevolking werd bestormd en als ruïne al eeuwen een bijzondere aantrekkingskracht heeft. De jonge Bismarck vertoefde er met zijn vrienden, filosoferend over één Duitsland. Ook nu is het prettig verblijven in het daar gevestigde burchtrestaurant met een schitterend uitzicht over de Saale.

Nietzsche

De Domstad Naumburg kent unieke historische details. Hier woonde de beroemde filosoof Friedrich Nietzsche. Omdat enkele van zijn denkbeelden verkeerd werden uitgelegd en tot nazi-ideologie werden omgebouwd, was de denker decennialang omstreden. Ook Naumburg worstelde er lang mee. Pas enkele jaren geleden durfde de stad het aan een standbeeld voor hem op te richten. In het Nietzsche-huis kan wetenschappelijk onderzoek worden gedaan naar de filosoof en zijn werken.

Er is veel bewaard gebleven in deze bijzondere stad, met zijn dubbele hart: het van de wereld afgescheiden gebied rond de Dom en het wereldse centrum rond de grote markt. In 2011 werd de wereld uitgenodigd de werken te komen bekijken van de Naumburger Meister, de meester-beeldhouwers die de Dom met beeldhouwwerken sierden. Trots troonden de Naumburgers hun gasten mee naar het gebied rond de markt, waar met veel zorg, liefde en geld uit het westen de rijke verzameling aan huizen in stijlen variërend van romaans, barok tot Jugendstil in hun oorspronkelijke luister werden hersteld. En elke organist ter wereld vlast er op, eens te mogen spelen op het orgel van de St. Wenzelkerk, dat ooit getest werd door Bach zelf.

Wijnbouwtraditie

De Wende heeft het gebied veel gebracht. In 1987 leek de bijna duizendjarige wijnbouwtraditie aan zijn einde te zijn gekomen. De wijnstokken hadden al eerder zwaar geleden onder de wijnluis. De vorst dat jaar deed de rest. ,,Alleen dankzij de eenwording kon het gebied opnieuw worden aangeplant’’, vertelt Gerald Lange van de Winzervereinigung Freyburg-Unstrut, waar veel wijnboeren bij zijn aangesloten. ,,Dankzij die hulp zijn we in staat geweest in korte tijd weer kwalitatief hoogstaande wijnen te produceren.’’

De wijnboeren zijn er trots op. Overal in het gebied worden gasten uitgenodigd om te komen proeven. En ondanks dat Saale-Unstrut het noordelijkst gelegen wijngebied van Duitsland is, smaakt de wijn vol, diep en vooral naar meer.

In de reusachtige kelders van de sektfirma Rotkäppchen in Freyburg, staat Ilona Kaiser te glunderen met een parelend glas in haar hand. „Deze is gemaakt van druiven uit dit gebied. Elk jaar maar een beperkt aantal flessen, omdat het wijngebied zo klein is. Proef maar.” De mousserende wijn verrast. Ze is prikkelend, verlokkend en smaakvol. Net als dit gebied waar haar druiven groeiden. Als kroon op de arbeid van de mensen uit Saale-Unstrut, die door hard werken en kansen grijpend, dit gebied omtoveren tot de welvarende lusthof die het ooit was.

Wat & waar

Saale-Unstrut, met als centrale plaatsen Naumburg en Freyburg, ligt op circa 580 autokilometers afstand van Utrecht. Er is een goede treinverbinding. (www.db.de) Ook in de regio zelf is het aangenaam reizen met de trein. Met het Sachsen-Anhalt-ticket van DB reis je voor 29 euro per dag met 5 mensen per openbaar vervoer door heel Sachsen-Anhalt. Kijk voor meer info op www.bahn.com/nl. Op www.saale-unstrut-tourismus.de kun je terecht voor accommodaties, aanbiedingen, arrangementen en toeristische tips.

Algemene informatie over vakantie in Duitsland is te vinden op: www.germany.travel/nl.

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.