Waar wind schatert door het graan

Sprookjesachtig verlichte Grote Markt van Veurne.© Stefan Maas

Kasteel Beauvoorde nabij Veurne.© Stefan Maas

Garnalenvissers te paard bij Oostduinkerke.© Stefan Maas

De Lamme Goedzak in de Damse Vaart op weg naar Sluis.© Stefan Maas

Kasteel Tudor bij Brugge.© Jan Darthet

1 / 5
Stefan Maas

Na tien jaar kreeg het fietsroutenetwerk in West-Vlaanderen een flinke update met 600 km aan extra routes, 405 nieuwe knooppunten en vernieuwde bewegwijzering. Meer dan ooit kun je eindeloos fietsen in het West-Vlaamse land.

Verdwalen op de fiets in West-Vlaanderen is lastig. Zo’n 20.000 bordjes met bewegwijzering staan er nu, er zijn 1.045 knooppunten en 89 startpunten. Waar je ook bent, er is altijd wel een routebordje in de buurt dat je de weg wijst naar de mooiste fietswegen.

De 3.180 bewegwijzerde fietskilometers van het netwerk voeren je langs gehuchtjes, brouwerijen, hoeven, kastelen, bossen, polders, de kust, kanalen en oude stadjes. Noteer de knooppuntnummers, volg de bordjes en duw op de trappers. Zo simpel kan een fietsleven in West-Vlaanderen zijn.

Ook het stadje Veurne in de regio de Westhoek, onze startplaats, mag er zijn. 's Avonds belanden we op een sprookjesachtig verlichte Grote Markt. Het stadhuis glimt in een wittig licht, daarachter baadt een kerk in een gelig schijnsel. Het leven rondom dit grote plein speelt zich nu vooral af in de cafés en restaurants, waar de streekbieren en culinaire specialiteiten op tafel komen. Hoog tijd voor een pittige steak, gecombineerd met een streekbiertje, terwijl buiten het kwik naar beneden duikelt.

Bourgondisch genieten en fietsen zijn in West-Vlaanderen geen gescheiden werelden, maar vormen een twee-eenheid. En daar is bij het vernieuwde fietsroutenetwerk nadrukkelijk rekening mee gehouden. Veel routes doen de kernen van de steden en dorpen aan, waar vrijwel altijd een horecazaak is te vinden. Een andere aanpassing is dat nieuwe fietstunnels, -bruggen en -tracés in het netwerk 2.0 zijn opgenomen en dat de routes rechtlijniger zijn. Want de fietser wil langere afstanden afleggen dan tien jaar geleden en de elektrische fiets zorgt voor hogere snelheden.

Brel

Veurne ligt de volgende ochtend snel achter ons, we fietsen een polderlandschap in met vette klei en weidse uitzichten. Her en der staan wat eenzame boerderijen. Jacques Brel schreef zijn beroemde lied over dit vlakke land, dat kraakt 'wanneer de noordenwind er onze adem steelt' en juicht 'wanneer de zuidenwind er schatert door het graan'.

Brel zong ook over de Noordzee. Met zoveel klei in de buurt kan die nooit ver weg zijn. Dat klopt, al snel ruiken we een zilte lucht. Koksijde doemt op, de duinen, daarna het strand en ten slotte de zee. We passeren terras na terras op een eindeloze boulevard. Maar de echte highlight van de route is natuurlijk toch het strand, waar je op rustige dagen niets anders hoort dan het geruis van de zee of – met enig geluk – bij Oostduinkerke garnalenvissers te paard ziet rijden. Twee paarden slepen daarbij een net (seyne) door het water, een traditionele vismethode die alleen hier nog voorkomt. Door de Unesco is het seynevissen geplaatst op de 'Representatieve lijst van immaterieel Cultureel Erfgoed van de mensheid'.

Nieuwpoort-Bad, aan de monding van de IJzer, betekent het einde van de trip langs de kust. Bordjes leiden ons via jaag- en grindpaden terug het 'hinterland' in. Het betekent ook een kennismaking met slagvelden uit de Eerste Wereldoorlog. Langs de IJzer liep een deel van het Westfront: de Duitsers en de geallieerden stonden hier tegenover elkaar in de loopgraven. Een pad dat door een weiland slingert onthult restanten van de oorlog en herdenkingstekens: verlaten bunkers, onbemande stellingen met zandzakken. Maar er is ook een lichtpuntje uit die periode. Naast het fietspad drinkt een Duitse soldaat met zijn tegenstanders een fles wijn tijdens de legendarische kerstbestanden in 1914, toen de legers enkele uren of zelfs dagen met elkaar verbroederden. De drie beelden herinneren niet alleen aan de strijd, maar ook aan de absurditeit van De Groote Oorlog.

Roodbruid

Natuurlijk, het fietsnetwerk West-Vlaanderen heeft meer te bieden dan alleen de Kust of de Westhoek. Ook de Leiestreek – het gebied langs de rivier de Leie – biedt eindeloze fietsmogelijkheden. Rustige fietspaden voeren je langs highlights als Kasteel Ooidonk, dat in een bocht van de Leie staat, of de bossen van Provinciedomein Baliekouter.

In het land van Mortagne ontdek je de groene glooiingen tussen Leie en Schelde. Voor fietsende bierliefhebbers is ook dit deel van Vlaanderen een walhalla. Op terrasjes proef je de roodbruine bieren waar deze streek bekend om staat. Voor de ware bierliefhebbers is er zelfs een aparte route uitgezet langs lokale brouwerijen: Rondje Roodbruin.

Op het marktpleintje van Damme, niet ver van Brugge, rukt de wind aan de vlaggen. Even verderop ligt de mini-Mississippi-radarboot De Lamme Goedzak in de Damse Vaart, die als een streep naar het Zeeuws-Vlaamse Sluis gaat. We zijn opgeschoven naar het noordoosten, van de Westhoek en de Leiestreek naar het Brugse Ommeland. Brugge trekt vele toeristen; wij kiezen voor de Groene Gordel-route (53 km) óm de werelderfgoedstad. Want de bossen en de jaagpaden langs kanalen maken dit ommeland tot een prachtige fietsomgeving.

De variatie is groot. Kastelen als Ryckevelde herinneren aan de Brugse rijkdom. Het beschermde dorpsplein van Ver-Assebroek voert je terug naar het verleden. Bij Loppem duiken we de stille kasteelbossen in over halfverharde paadjes. Kasteel Tudor zien we alleen door de bomen. Het is draaien en keren in een omgeving waar telkens wat nieuws valt te ontdekken. En de routebordjes leiden je over bospaadjes die je anders nooit zou zijn ingeslagen uit angst ergens vast te lopen of te verdwalen.

De Groene Gordel-route gaat terug over fietspaden langs het kanaal Gent-Oostende en de Damse Vaart. We genieten van meewind. Van Brugge zien we niet meer dan een glimp. Maar dat is dan ook een stad waarvoor je meer tijd moet uittrekken. Net zoals voor West-Vlaanderen.

Wat & Waar

Het vernieuwde fietsnetwerk van West-Vlaanderen wordt gepresenteerd op de Fiets en Wandelbeurs die op 11 en 12 februari in de Jaarbeurs Utrecht wordt gehouden. Meer info over dit evnement op www.fietsenwandelbeurs.nl.

Via Shop.westtoer.be kun je voor 25 euro de fietsbox West-Vlaanderen bestellen, met vier fietskaarten voor het Brugse Ommeland, de Kust, de Leiestreek en de Westhoek. Ook is een boekje bijgevoegd met tien suggestie-routes. De box is verder verkrijgbaar bij de lokale toeristische diensten. Het vernieuwde routenetwerk sluit aan op fietsnetwerken en -routes in Zeeland, Oost-Vlaanderen, Picardisch Wallonië en Frankrijk.

Meer nieuws uit HD

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.