Een leven in kasboekjes

Mevrouw Van der Wenden. Foto´s: Durk Geertsma

1 / 2
Ed Brouwer

,,Kijk, in 1949 hebben we tabaksbonnen verkocht. Voor één gulden vijftig. En daar: voor twee gulden. Goeie handel is dat geweest.” Mevrouw T. van der Wenden - Hartman uit Den Helder bladert met veel plezier door de tientallen kasboekjes die ze bewaard heeft.

Ze is nu 83 jaar en heeft sinds haar twaalfde alle uitgaven in haar leven in kasboekjes genoteerd. Ze is niet de enige, blijkt uit de reacties die we kregen op het verhaal in deze bijlage over digitale kasboekjes.

Mevrouw Van der Wenden pakt uit een koekblik een van haar eerste kasboekjes. Het boekje valt van ouderdom bijna uit elkaar. ,,Toen ik op mijn twaalfde een kwartje zakgeld kreeg ben ik er mee begonnen. Het zat blijkbaar in de familie, want mijn elf jaar oudere zus deed het ook. Daar kwam ik later pas achter. Een appel gekocht, een ijsje, Van der Wenden kan het zo terugvinden. ,,Het leuke is dat je je hierdoor weer dingen herinnert die je al lang vergeten was. Eigenlijk kun je mijn leven teruglezen in deze kasboekjes.” Ook na haar trouwen ging ze er mee door. ,,Iedere vrijdag telde ik de zaak bij elkaar op en dan moest het wel kloppen. Zo niet, dan haalde ik de kinderen erbij met de vraag wie er boodschappen had gedaan. En als we er niet uitkwamen, dan voerde ik de post ’Joost mag het weten’ op...

Dwangmatig

Dat duidt niet op een dwangmatig bijhouden van alle uitgaven en inkomsten. Van der Wenden lacht. ,,Nee hoor, ik heb er geen cent minder om uitgegeven. Maar het geeft je wel een heel goed inzicht in wat je doet.” Prijzen van cadeautjes, en voor wie. ,,Ik blader er wel eens doorheen en dan denk ik: ’wat een prijzen’...

Het boekhouden gebeurde volgens een vast stramien. Voor verschillende soorten uitgaven waren er aparte boekjes. Voor de boodschappen bij voorbeeld en dat maakte wel indruk bij de plaatselijke kruidenier. ,,Uipkes heeft wel eens gezegd: Ze mag wel voor duizend gulden rood staan, zoveel vertrouwen had hij erin dat het goed kwam.”

Toen de bankrekening z’n intrede deed, kwam er een apart kasboek voor de giro. ,,Schreef ik alle overboekingen over. Gelukkig had je toen niet zoveel dat over de bank ging.” Om diezelfde reden is ze nu terughoudend met pinbetalingen voor kleine bedragen. ,,Moet je allemaal overschrijven!”

Boekhouding

Haar inmiddels overleden man deed niet mee aan de boekhouding. ,,Het interesseerde hem niet zo, maar hij kende wel alle prijzen van spullen uit zijn hoofd.”

En de kinderen? Mevrouw Van der Wenden begint te lachen. ,,Toen ze op kamers gingen hebben we ze een geldkistje en een kasboekje meegegeven, maar ze doen er niks mee. Gelukkig kunnen ze wel goed met geld omgaan, allebeide. Maar ik vrees dat na mijn overlijden de boekjes in een grote container belanden, ha ha.”

Wie zo bewust met geld omgaat, heeft misschien ambitie gehad om iets met boekhouden te doen. ,,Nou, dat is nooit in me opgekomen. Ik had wel in de verpleging gewild, maar ik moest thuis helpen omdat mijn moeder reuma had en jong stierf. Anderen hebben wel eens gezegd dat maatschappelijk werk wel wat voor mij geweest zou zijn.”

’Geef er niet minder door uit, maar weet wel waar het blijft’

Annemieke van der Plas uit Katwijk houdt als sinds ze op haar zelf woont, 1987, een kasboekje bij. ,,Ik neem elke week een vast bedrag en noteer vervolgens alle uitgaven. Bij winkels sta ik er om bekend dat ik altijd de kassabon meewil, want ik kan niet alles onthouden. Het is voor mij ook een soort dagboekje. Ga ik naar het pretpark, dan schrijf ik alle uitgaven op en niet het totaalbedrag. Ik geef er zeker niet minder door uit, maar weet nu wel waar het blijft.”

Van Carolien Felix uit Heemstede hoeft een digitaal kasboekje niet. ,,De indeling van die programma’s is anders dan die van mij. Ze houdt haar uitgaven al dertig jaar bij in een Excel-bestand op de computer. Daarvoor in een agenda of schriftje. ,,Het hoeft niet persé te kloppen, maar het geeft goed inzicht in wat er inkomt en uitgaat.” Elk jaar in januari maakt ze een soort begroting voor het nieuwe jaar en worden abonnementen en verzekeringen even tegen het licht gehouden.

Dick van Heun uit Haarlem is boekhouder en noteert zijn uitgaven sinds 1950, de tijd dat hij is gaan werken. Momenteel doet hij dat net als Felix in een Excel-bestand. ,,Ik maak aan het begin van het jaar een begroting, zodat ik uitgaven kan sturen, want rood staan is er niet bij. Dat kost heel veel geld aan rente.”

De familie Donkers uit Hilversum heeft er een meerjarenproject van gemaakt. Al 25 jaar hanteren ze een systeem dat ’werkt als een speer’. ,,Van alle vaste lasten zetten we elke maand een twaalfde deel op een aparte betaalrekening. Als er een post verandert, passen we dat eenvoudig aan in ons Excel-bestand. Het eerste jaar moet je bijpassen, daarna werkt het. Het fijne hiervan is dat je elke maand hetzelfde bedrag kunt besteden. Nooit meer onverwachte rekeningen.” Van het overgebleven bedragen worden de boodschappen en dergelijke gedaan.

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.