Magere satire en zwarte humor in volle film

Hanneke van den Berg

De sympathieke oude baas Allan uit de Zweedse bestseller ’De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween’ is een wonderlijke antiheld. Hij is de zoon van een opgewonden revolutionair en een berustende moeder.

Allan zelf heeft weinig ambities, afgezien van een passie voor explosieven. Een kleurloze man die desondanks kleurrijke avonturen beleeft en geheel onbedoeld de loop der geschiedenis beïnvloedt.

Debuterend auteur Jonas Jonasson schreef het zo aanstekelijk op dat je de beelden voor je ziet.

Regisseur en scenarist Felix Herngren heeft het zich bij de verfilming van deze excentrieke, met ontploffingen versierde fabel dan ook niet al te moeilijk gemaakt. De belangrijkste aanpassing bestaat uit het schrappen van een aantal belevenissen om op een acceptabele lengte uit te komen. Dan nog maakt deze aaneenschakeling van vaak hilarische anekdotes een propvolle indruk.

Als satire blijft het aan de magere kant maar de droge toon en zwarte humor pakken goed uit. Wel ontstaat soms de indruk dat iets te vaak op hetzelfde kunstje wordt gevarieerd.

Het begint wanneer Allan wegloopt uit het bejaardenhuis om aan de viering van zijn honderdste verjaardag te ontsnappen. Een plan heeft hij niet. Desondanks bevindt hij zich al snel in sympathiek gezelschap van andere buitenbeentjes. Zoals een onzekere nerd met keuzeangst, een crimineel met geheugenverlies, de verzorgster van een gestolen circusolifant en een koffer met heel veel geld. Dat trekt de aandacht van nogal karikaturaal neergezette boeven en een sullige politieman. En passant blikken we terug op Allans vroegere belevenissen achter de schermen van de wereldgeschiedenis. Hij ontmoet onder andere generaal Franco, Joseph Stalin en president Truman, en geeft de uitvinder van de atoombom een goede tip.

Op zeker moment komt het reisgezelschap in een circusbus terecht. Het is een aardige beeldspraak, want op de een of andere manier doet het hele avontuur denken aan een circusachtige optocht van attracties. Het leven en de geschiedenis als slapstick waar we allemaal aan meedoen maar die toch zijn eigen gang gaat.

Allan, mooi ingetogen gespeeld door de Zweedse acteur en komiek Robert Gustafsson, laat het kalmpjes over zich komen. Ook zijn wat buitenissige reisgenoten worden innemend neergezet en zorgen zelfs voor aandoenlijke momenten. Het had geen kwaad gekund wanneer ze meer ruimte hadden gekregen.

Allicht had een pure roadmovie zonder die absurdistische historische uitstapjes een sterker verhaal opgeleverd. Maar dan was het natuurlijk geen verfilming van Jonassons succesboek geweest.

’De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween’

Regie: Felix Herngren

Met: Robert Gustafsson, Iwar Wiklander, David Wiberg, Mia Skäringer

Drie sterren

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.