Reken af  met je lastige baas

Illustratie: EduArt

Ed Brouwer

Het is een enorm dilemma. Je hebt de baan van je leven: prettig werk, aardige collega’s, lekker salaris. Maar dan is er die baas van je. Een vreselijke figuur: een hork, een pestkop, een bitch.

Wat doe je dan? Opstappen? Of ga je proberen er iets van te maken? Anna Schipper (28) weet er alles van. Een half jaar lang hield ze het uit onder een terreurregime van een vrouwelijke chef.

„Het was leuk werk. Webteksten, nieuwsbrieven, onlinemarketing voor een groot merk van luxe consumptiegoederen. Tijdens het sollicitatiegesprek klikte het gewoon. Maar na een tijdje toonde ze haar ware aard. Als een reclamebureau een fout maakte of iets deed wat haar niet zinde, reageerde ze zich op mij af. Ik zie die vuurspuwende ogen nog zó voor me als ze een moeilijk telefoongesprek had. Meteen daarna ontplofte ze en kreeg ik alles over me heen.”

Bedenkelijk

Dat Schipper met een lastige baas te maken kreeg, is niet vreemd. Onderzoek van NationaleVacaturebank.nl wees uit dat het functioneren van nogal wat managers (m/v) van bedenkelijk niveau is. Van de ondervraagde werknemers gaf slechts 19 procent aan tevreden te zijn over zijn of haar chef. Ruim 30 procent vindt de sfeer op het werk een stuk beter als de baas op vakantie is.

Denk niet dat het alleen mannen zijn die zich irritant gedragen. Als het om leidinggeven gaat, doen mannen en vrouwen dat op vergelijkbare manier, zo blijkt uit onderzoek van de Universiteit Tilburg. Ontslag nemen als de baas je terroriseert? Dat lijkt afdoende, maar het betekent: geen baan, geen uitkering en momenteel weinig kans op een vergelijkbare job.

Tirannie

Lijdzaam de tirannie ondergaan dan? Ook niet! Ga de strijd aan. Er zijn legio mogelijkheden, zo schetsen deskundigen op het gebied van mens en werk. Zo is van belang dat je beseft wat je eigen rol is in het conflict. Vergewis je er oprecht van dat het niet aan jou ligt. Concentreer je actie pas dan op je leidinggevende. Zorg er ook voor dat je werk steeds onberispelijk is. Geef je baas geen aanleiding kritiek op je te spuien. Tegelijkertijd kun je een assertiviteitscursus volgen, zodat je verbaal weerbaarder wordt. Reageer niet impulsief. Zie het probleem met je baas als een zakelijk project en kruip niet in de slachtofferrol.

Bedenk een strategie en documenteer deze. Noteer zelfs het kleinste incident. Toon geen emoties, maar laat zien dat je geen slachtoffer bent, maar sterk in je schoenen staat.

Confrontatie

Probeer elke dag her en der een praatje aan te gaan met collega’s, zo raak je niet geïsoleerd. Zoek daarom plekken op waar je baas zijn praktijken niet uitoefent. In aanwezigheid van collega’s of andere leidinggevenden zal hij het niet in zijn hoofd halen. Als een confrontatie niet te vermijden lijkt, maak dan dat je wegkomt. Simuleer hoge nood, een dringend telefoongesprek...

Vertel je baas niets over je privéleven. Hoe minder hij van je weet, des te minder grip hij op je heeft.

Dossier opbouwen

Als je een dossier opbouwt, neem dan pas op het laatste moment collega’s in vertrouwen. Pas als je denkt dat je meer dan voldoende hebt om je baas te bestrijden, ga dan openlijk de strijd aan. Maar houd er rekening mee dat je zelf zult moeten vertrekken.

Kortste eind

Anna Schipper koos er voor geen direct tegenspel te bieden: „Ik heb mijn mond bij me, kan nogal fel van leer trekken. Maar in een discussie zou ik toch aan het kortste eind trekken.” Dat betekende echter ook dat er geen rem stond op het gedrag van haar baas: „Ze spelde steeds mijn naam verkeerd. Na een citytrip nam ze voor mijn collega’s cadeaus mee, niet voor mij. Op een bedrijfsborrel met partners keek ze voortdurend langs me heen. Pas als het niet anders kon, riep ze aanstellerig: ’oh, ik had je nog niet gezien.’ Ze was vriendelijk tegen iedereen, behalve tegen mij. Bij mannen uit het vak gedroeg ze zich heel anders. Dat leek op het bekende likken naar boven.”

Ontslag

Toen Schipper een keer van werk naar huis huilde van ellende, wist ze dat het voorbij moest zijn en nam ontslag. „Ze kon het gewoon niet, had het niet in zich een goede teamleider te zijn. Mensen enthousiast maken, lukte haar niet. Dat maakte haar onzeker”, analyseert Schipper, die nu al enige jaren met genoegen freelancer is. „Ik heb het allemaal verwerkt. En ik heb er van geleerd hoe leiderschap dus niet moet.”

Meer weten? Kijk op managementsite.nl; stepstone.nl, cio.nl en managementsupport.nl

Op verzoek is de naam Anna Schipper gefingeerd.

Dan nog dit: de Queen Bee

Een bitch als baas? Dan krijgen vrouwelijke werknemers er het meest van langs. Volgens onderzoek van de Universiteit Leiden keren vrouwelijke bazen zich af van andere vrouwen om in dominant mannelijke organisaties op te klimmen. Dit heet het Queen Bee-fenomeen, verwijzend naar een bijenkoningin die geen gelijke naast zich accepteert in de kast of de korf. Dat gedrag kunnen die vrouwelijke bazen niet vermijden. In een overwegend masculiene werkomgeving worden ze tot een dergelijke rol gedwongen.

Reageren? bijlageredactie@hdcmedia.nl

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.