’Ditmaal geen spierballenjazz’

Michiel Borstlap. Foto Jaap van de Klomp

Hans Visser
Amsterdam

Dit keer ligt voor Michiel Borstlap alles vast. Over elke noot die de jazzpianist speelt op de cd ’Reflective’ is lang nagedacht, alvorens die nadrukkelijk werd genoteerd. ,,De bladmuziek is zelfs uitgegeven. Iedereen kan die stukken nu naspelen’’, zegt de pianist.

Hij doet dat zelf ook tijdens de tournee met de muziek van de cd. Na het welbewust componeren van onder meer filmmuziek en een opera beweegt Borstlap zich met zijn nieuwe cd ’Reflective’ in de richting van de kamermuziek: solostukken die doen denken aan uiterst subtiele impressionistische tekeningen. Gelardeerd met enkele opnamen met het Metropole Orkest. ,,Ik had ze liggen, ze pasten hier en ze waren te mooi om niet op deze cd te gebruiken.’’

Minimal

Opgeroeid in een gezin waar klassiek en jazz gelijkwaardige partners waren, geurt zijn muziek nu haast logischer wijze naar componisten als Philip Glass en Ludovico Einaudi. Muziek zonder strikte genregrenzen, maar wel steunend op een doordachte notatie.

,,Met de cd ’Blue’ ging ik ook wel een beetje die minimal-kant op, maar nu ben ik er echt ingedoken. Ik vind hier zo’n beetje mijn eigen vorm van minimal music. Daarmee kun je niet improviseren, het gaat hier om de ruimte tussen de noten. In die stiltes zit de reflectie, de bespiegeling. Daar maakt de muziek contact. Ik merk vaak dat het publiek komt voor muziek waarin je spierballen laat zien. Bij deze muziek vragen sommige mensen zich dan ook af waarom ik zo weinig noten speel.’’

De Italiaan Einaudi is op dit moment waanzinnig populair bij een vooral jong publiek. Zijn muziek voor de film ’Les intouchables’ droeg daar enorm toe bij. ,,Toen ik voor het eerst zijn muziek hoorde vroeg ik me af: ’waarom ken ik hem niet?’. Hij trekt immers overal volle zalen. ik heb hem later ontmoet. Aardige man, die verbaasd is door zijn eigen succes. Einaudi vertelde me dat hij pas vanaf zijn vijfentwintigste piano speelt en daarom nu alleen de noten gebruikt die hij ook echt goed kan spelen.’’

Peterson

,,Bij pop en klassieke muziek ligt altijd alles vast’’, zegt Borstlap. ,,Alleen in de jazz ben je een vrije vogel en komt het aan op het improviseren op basis van harmonieën en techniek. Toch sta je ook als jazzpianist in een gigantische traditie, met bijvoorbeeld Art Tatum en Oscar Peterson.’’

,,Intussen kun je als jazzpianist niet om de klassieke muziek heen. Ik heb een jongetje op les van twaalf jaar. Je moet hem zien. Hij studeert keihard op Bach, Mozart en Chopin, want hij weet dat ze onmisbaar zijn voor je basistechniek en je gevoel voor harmonie.’’

,,Die componisten improviseerden destijds ook, maar schreven dat pas later op. Tegenwoordig neem je die improvisaties op en daarna kun je ze meteen terughoren. Je vraagt je dan toch af hoe die oude componisten hadden gewerkt als ze hun improvisaties hadden kunnen opnemen.’’

Liszt

,,Liszt had misschien ook wel op die manier cd’s gemaakt. Luister ook maar eens naar de ballades en nocturnes van Chopin: die lijken in een enorme ’flow’ te zijn ontstaan. Componisten als Mozart lieten in hun concerten zelfs stukken open die de solist zelf mag invullen. En Bach? Jazzmusici zijn er gek op. Zo ritmisch. Verleg de nadruk op de maat en hij swingt.’’

Om zijn optredens een extra dimensie te geven hangt er boven zijn spelende handen een camera. ,,Natuurlijk moet dat. Meestal ziet het publiek dat naar een pianist komt luisteren nagenoeg niets, maar we leven inmiddels in 2013. Overal vind je video, dus waarom dan niet bij een optreden? Ik heb een echt goede camera, want het publiek mag geen fractie van vertraging zien. Als je die beelden geprojecteerd ziet, dan weet je: ik heb niets te verbergen.’’

De camera hoort bij zijn manier van werken. Steeds vernieuwend als een waar artistiek ondernemer. ,,Zo’n dertien jaar geleden werd je met de rug aangekeken als je zelf commercieel iets wilde aanpakken, maar ik hou er nu eenmaal van om zelf mijn broek op te houden. De sfeer is nu anders en zo hoort dat ook. Subsidie is er voor wie dat echt nodig heeft.’’

Voorstelling en cd: ’Reflective’ (GPM). Te zien: Amsterdam, Kleine Komedie, 7, 8 oktober. Daarna tournee. Info: www.michielborstlap.com

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.