Met de caféhouder op natuurtocht in Waterleidingduinen

In de wagen is plaats voor twaalf volwassenen.

Paul de Vlieger
De Zilk

Zo’n 3.500 hectare groot is het gebied, grofweg zevenduizend voetbalvelden aan elkaar. Daarmee is de Amsterdamse Waterleidingduinen na de Hoge Veluwe het grootste aaneengesloten natuurgebied van Nederland. Een afwisselend landschap van duin en bos. De Zilker caféhouder Paul van der Stap (66) organiseert al negentien jaar natuurtochten door dit geweldig mooie gebied. Te voet en met paard en wagen.

Op een mooie zonnige ochtend klimmen we naast de bevlogen en immer goedgemutste koetsier op de bok.Zo’n tweehonderd keer per jaar kleppert Van der Stap met zijn door twee Gelderse paarden getrokken wagen vanaf zijn plattelandscafé De Doofpoot aan de Zilkerduinweg naar de poort van de Waterleidingduinen. Uiteraard is de belangstelling voor de tochten in de zomermaanden het grootst, maar in principe rijdt hij het hele jaar rond. Ook als het regent. ,,Ik rijd altijd, alleen mijn passagiers zeggen natuurlijk wel eens af als het weer tegenvalt en dat is geen probleem. Dat kan wat mij betreft tot twee uur voor de tocht. Nee, met een huif rijden, doe ik niet. Dat vind ik helemaal niks, onder zo’n beslagen huif. Dan wordt het een nat uurtocht, in plaats van een natuurtocht, haha.’’

Rolstoelen

Vandaag zou de huif beslist geen zin hebben. Het zonnetje schijnt al uitbundig als Van der Stap bij zijn café zijn wagen in gereedheid brengt. Omdat er drie verstandelijk beperkte dames in een rolstoel - Alie, Hetty en Thea - meegaan, heeft hij aan één kant van zijn wagen de banken verwijderd. De rolstoelen worden met vereende krachten de kar opgeduwd en aan de bodem vastgezet met spanbanden. Drie begeleidsters van de dames, Marie-José, Annelies en Annemiek, werkzaam bij de voormalige bollenschuur Vreeburg (onderdeel van ’s Heeren Loo) in Hillegom, smeren snel nog even wat zonnebrand hier en daar en dan kan de tocht beginnen.

Een reguliere natuurtocht duurt bij Van der Stap zo’n tweeënhalf uur. Vanwege zijn bijzondere passagiers is de lengte van de tocht dit keer in overleg met de begeleidsters een uurtje verkort. ,,Eigenlijk let ik er nooit zo op hoe lang we onderweg zijn. Ik heb geen horloge en alle tijd van de wereld’’, zegt De Zilker. ,,De tijd vliegt in de Amsterdamse Waterleidingduinen. En ja, dat vind ik zelf ook nog steeds. Ik heb misschien al zo’n vierduizend keer een rit gemaakt, maar het verveelt me nooit. De mensen in de wagen zijn altijd anders en van het landschap kan ik elke keer weer genieten.’’

Kwinkslagen

Van der Stap blijkt een gezellige prater. In een verhaal vol leuke weetjes en kwinkslagen komen het ontstaan en de geschiedenis van het gebied voorbij. Maar ook de dieren en planten die er huizen. De reeën en damherten, de buizerds en dronken kramsvogels, de adelaarsvaren en aaltjesvrije duinaardappelen en de Oostenrijkse en Corsicaanse dennen die voornamelijk zijn aangeplant in het gebied, maar als het aan beheerder Waternet ligt steeds meer plaats maken voor een gevarieerder bomenbestand van inheemse soorten.

Ondertussen spiedt het geoefende oog van de koetsier over de ruggen van zijn paarden naar wild. Dat zit er genoeg in het gebied, vooral damherten. Dat ze inmiddels worden bejaagd, vindt Van der Stap een goede zaak. ,,Het zij er echt te veel. De biodiversiteit gaat eraan, om maar eens een duur woord te gebruiken. Omdat de herten alles kaal vreten, zijn er minder bloemen en daardoor minder insecten en daardoor minder vogels en daardoor minder roofvogels enzovoort. Goed dat er wordt ingegrepen. In mijn café verkoop én serveer ik trouwens het vlees. Lekker, man.’’

En voort gaat het weer. Steeds verder het adembenemend mooie gebied in. Heuveltje op, heuveltje af door open veld en bos, langs struikgewas en rietkragen. In stap, in draf en soms zelfs in volle galop. De paarden Jack (’de trouwe werker’) en Apart (’de eigenzinnige atleet’) hebben er zin in. De passagiers genieten van begin tot eind met volle teugen. En halverwege gaan de door Van der Stap meegebrachte koffie en thee - met een koekje - er gretig in.

Te voet

Paul van der Stap maakt zijn natuurtochten overigens niet altijd met paard en wagen. Ook te voet is mogelijk. ,,Want het mooie van de Amsterdamse Waterleidingduinen is dat het een van de laatste natuurgebieden in Nederland is waar je overal mag wandelen. Ik ben al jaren van het pad af.’’

www.natuurtochten.com.

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.