Premium

Schiphol wil matigen, niet achterop lopen

Schiphol wil matigen, niet achterop lopen

Op 1 mei begon Dick Benschop aan wat velen zien als de moeilijkste baan van Nederland. Vliegen wordt steeds meer gezien als een grote CO2-bron, maar ook ultrafijnstof en in deze regio vooral geluidshinder zijn een groeiend probleem. Daar komen alarmerende rapporten over de veiligheid van het luchtverkeer nog bij en het gevoel dat bewoners ’geschiphold’ werden doordat de Milieu Effect Rapportage keer op keer werd overgedaan.

Dick Benschop wist waar hij aan begon als nieuwe directeur van Schiphol. Het groeiende verzet tegen luchtvaart is hem bekend. Dat wist hij al vooraf en merkte hij tijdens gesprekken de afgelopen maanden. „Er zijn mensen die het hebben gehad met de groei. Maar ik zie ook een behoorlijke meerderheid van mensen, ook in de omgeving, die het belang van Schiphol ziet, maar die zeggen wel dat er een goede balans moet zijn tussen de lusten en lasten. De werkgelegenheid is belangrijk. De uitstraling en het netwerk zijn belangrijk bij de vestiging van bedrijven in Nederland.”

In die balans tussen lasten en lusten, wil Benschop naar nieuwe oplossingen. „Aan de set van oplossingen die bedacht is onder leiding van Hans Alders, komt een einde. Wat mij betreft komt er een nieuwe aanpak vanuit de sector en een nieuwe visie op de luchtvaart. Dingen zullen anders moeten”, ziet ook Benschop in. „De groei van de luchthaven werd gedefinieerd door de economische groei, maar tijdens de crisis kromp ook Schiphol. We bewegen als organisatie en luchthaven buitensporig mee met de conjunctuur. Ik wil een veel gecontroleerdere en duurzame ontwikkeling.”

Maatschappelijk

Het mes snijdt aan twee kanten bij een gecontroleerde groei. „Dat is goed voor het bedrijf als het gaat om de capaciteit, planning en bouwplannen. Maar ook maatschappelijk gezien is een gematigde, gematigder groei beter. Dat uitgangspunt is het begin van de discussie over hoe we verder gaan na 2020. Het liefst wil ik groeien in lijn met de economie, terwijl de luchtvaart wereldwijd veel sneller groeit. Dus matigen, maar ik wil niet dat Nederland achterop raakt”, wijst hij een permanente bevriezing van het aantal vluchten van de hand.

Die beperkte groei is volgens de nieuwe topman straks ruim binnen de milieugrenzen, zoals dit najaar zal blijken uit de Milieu Effect Rapportage. „In het Aldersakkoord was al afgesproken dat de milieuwinst na 2020 voor de helft wordt gebruikt voor extra vluchten en de andere helft is voor hinderbeperking. Dat was al een signaal dat het beter wordt, maar ik zou qua groei nog het liefst binnen die grens blijven. Dus echt een duidelijk signaal uit de sector.”

Uitgangspunt is het enorme netwerk aan bestemmingen naar alle uithoeken in de wereld behouden. Dat netwerk is belangrijk voor het bedrijfsleven en de komst van nieuwe bedrijven. Toch is het de afgelopen jaren niet gelukt om selectief te groeien. Er zijn enorm veel pretvluchten bijgekomen. Hoe gaat Benschop dat voorkomen? „Ik heb de overheid en Hans Alders gevraagd welke instrumenten geeft u mij? Hoe stuur ik dan? Doodse stilte. Het enige stuur is de verdeling van vakantievluchten naar Lelystad. Die opening is twee jaar uitgesteld, dus het is van belang dat Lelystad in 2020 echt open gaat. Maar verder kan ik niets. Ik kan geen enkele maatschappij of bestemming weigeren. Dat gaat allemaal via de slotcoördinator en die heeft zich te houden aan Europese regels op het gebied van mededinging. Het belang van concurrentie voor consumenten.”

Dialoog

De nieuwe visie van een beperkte groei draagt hij al uit in gesprekken met betrokkenen. „Uit die reacties merk ik dat natuurlijk niet iedereen het er zomaar mee eens is, maar het biedt wel een opening. Die dialoog komt er niet alleen met de Omgevingsraad Schiphol, maar met de hele omgeving. Dus ook gemeenteraden, de milieubeweging, bewonersgroepen en werkgevers. Dat hoort bij het creëren van draagvlak. Dat vergt veel tijd, maar er was achterstallig onderhoud ontstaan in die relatie.”

Wantrouwen

Toch zal de komende tijd het wantrouwen blijven, net als de klachten. Maar Benschop meent dat we wel even terug moeten kijken. „We zijn nu terug op het geluidsniveau van voor het aanleggen van de Polderbaan. Die baan leidde tot een vermindering van het aantal ernstig gehinderden. Intussen is het aantal vliegbewegingen gegroeid van 390.000 naar nu 500.000. De Polderbaan heeft die ruimte voor groei gegeven, maar dat ging niet in een rechte lijn. We hadden ook tijdens de crisis een daling van het aantal vluchten. We herinneren ons niet meer dat de overlast toen is afgenomen, maar wel dat het daarna toenam. Toch zitten we momenteel ruim binnen de normen voor het aantal ernstig gehinderden zoals in 2008 was afgesproken. Fijn die norm zullen omwonenden zeggen. Ik weet dat cijfers en beleving niet altijd samenvallen. Vandaar mijn inzet op matiging, dat het voorspelbaar wordt. Daarnaast zitten we nu ook in een fase met steeds meer stillere en schonere toestellen.”

Opvallend was het bericht dat Schiphol en de gemeente Aalsmeer praten over uitbreiding van de sloopzone. Dan gaat het om woningen die pal onder de aanvliegroute staan. „Er is nog geen concreet plan en als we dat daar doen, dan bekijken we de situatie in alle gemeenten. Als er knelpunten zijn, dan moeten we die aanpakken. Het liefst zien we dat ook aan de woningbouwzijde terughoudendheid wordt betracht. Wees voorzichtig met bouwen zo vlak bij de luchthaven.”

Tegelijkertijd is Benschop met zijn team bezig met het opstellen van een lange termijn visie. Voor de periode tot 2050. Dat komt dit najaar. „Een voorlopig plan, omdat we daarna met iedereen het gesprek willen aangaan. Pas in het voorjaar stellen we het vast. Ons plan dient dan weer als input voor de visie die het ministerie opstelt.”

Nachtvluchten

Of een Tweede Kaagbaan nodig is, kan hij nog niet zeggen. „Ik wil met een open blik alles bekijken. Dus ook een vliegveld in zee, andere startprocedures, meer landingen in glijvlucht, de piekuurcapaciteit en meten van het geluid in plaats van berekenen. Ook kijken we of minder nachtvluchten mogelijk zijn. Veel partijen dringen daar op aan, omdat slaapverstoring een grote impact heeft. Dat houdt veel mensen bezig.”

Tegenstanders zien de bouw van een nieuwe pier en terminal als een bewijs dat Schiphol toch inzet op een forse groei. Die nieuwe pier is in het eerste kwartaal van 2020 helemaal klaar en de terminal in 2023. „Dat is capaciteit die we hard nodig hebben. We zitten nu al te krap in ons jasje. De kwaliteit van de luchthaven moet weer omhoog. We zijn niet op de toekomstige groei aan het bouwen, maar om de huidige stroom aan passagiers kwaliteit te bieden. De laatste jaren waren we te veel gefocused op groei. We liepen altijd voorop in kwaliteit, maar dat zijn we een beetje kwijtgeraakt. Dat moet weer terug. Het scheelt al dat we handbagagescans hebben waarbij de laptop en flesjes in de tas kunnen blijven. En we werken aan een systeem waarbij de passagier op basis van gezichtsherkenning door het hele proces kan. Dat is makkelijker en sneller.”

Al die digitale ontwikkelingen betekenen volgens Benschop niet meteen dat het aantal personeelsleden zal dalen. De luchthaven zal een arbeidsintensief bedrijf blijven.

„We trekken steeds meer geld uit om de drukte in goede banen te leiden. We zetten veel mensen in. Toen ik hier kwam werken moest ik ook een veiligheidscursus doen. Het mooie is dat daar een doorsnee van Nederland zit wat betreft opleiding en diversiteit. Hier werken wel even 65.000 mensen. We bieden echt kansen voor iedereen op de arbeidsmarkt in de regio.”

Meer nieuws uit Nieuws

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.