Hoe kom je weer in gesprek met je 18-jarige zoon? | Kwestie van Opvoeden

Joyce van der Meijden gaat elke week een nieuwe opvoeduitdaging aan. Deze week: Rick vraagt hoe hij weer in gesprek kan komen met zijn 18-jarige zoon.

De zoon van Rick heeft Asperger en ADHD. „Op de lagere school ging het met de nodige hulp nog best aardig, maar daarna was het op. Hij kon naar speciaal onderwijs, dat werd Daaf Geluk (Gunning Havo) en dat is mislukt. Hij is er vanaf gegaan zonder papier. Dan maar een mbo-opleiding IT, helaas ging dat ook mis.”

„Nu zit hij op een mbo-opleiding geluidstechnicus. Dat past prima bij hem, maar het gaat moeizaam. Het is beroerd om te zeggen als vader, maar ergens zijn schouders onder zetten is onze zoon vreemd. Ook het vinden van een baantje lukt niet. Luieren en gamen, dat is wat hij doet. Inmiddels is hij achttien en begint dit gedrag toch echt wel een probleem te worden. Ondanks alle hulp die hij heeft. Met zijn charme windt onze zoon iedereen om zijn vinger, maar als wij willen praten dan loopt hij weg. Het lukt ons niet om het gesprek met hem te openen. Dus bij deze de vraag, hoe krijg je een slungelige ongeïnteresseerde achttienjarige aangezwengeld?”

„Het is ontzettend stoer dat deze vader aangeeft dat hij hulp nodig heeft om weer in gesprek te raken met zijn zoon”, zegt gezinstherapeut Gideon de Haan hierover. In zijn praktijk spreekt hij dagelijks jongens met vergelijkbare problematieken.

„Mijn eerste gedachte is, ’ojee, een diagnose’. Ouders zijn vaak heel blij wanneer de diagnose er is. Dat helpt om serieus genomen te worden. Om hulp te krijgen”, vertelt Gideon. „Ik begrijp die ouders. Alleen adviseer ik dringend om hiermee niet te koketteren. Mensen zien het als een soort handicap en dat werkt echt contraproductief. Bovendien kan een kind het ook als excuus gaan gebruiken.”

„Mijn tweede gedachte is, het kan zijn dat deze jongen zijn charme inzet als een soort reddingsboei. Hij heeft te maken met een hard oordeel van zijn vader. Ook al laten ze dat niet merken, kinderen zijn heel gevoelig voor de teleurstellingen van hun ouders.”

Deze ouders hebben alles in het werk gezet om hun kind te helpen. De vader klinkt wanhopig. Volgens de gezinstherapeut wordt er in de opvoeding van kinderen met een diagnose als ADHD en Asperger heel veel gevraagd van ouders. „De kunst is om niet alleen bij te sturen als het mis gaat, maar om er te zijn op de andere momenten. Hoe lastig ook, juist met deze diagnoses is het niet oordelen over je kind heel belangrijk. Natuurlijk wil je uitleggen wat hij nodig heeft om succesvol te zijn, vooral vaders willen graag adviseren. Maar pas daarmee op, het kan als een correctie voelen. Aan de andere kant vinden kinderen ouderlijk advies vaak echt heel prettig. Het blijft zoeken naar balans.”

„Qua school en werk is het goed om te onderzoeken of de dingen die hij doet aansluiten bij zijn kwaliteiten. Daar kan hulpverlening bij helpen. Een kind dat niet stil kan zitten kan bijvoorbeeld heel gelukkig worden met één dag school en vier dagen praktijkonderwijs.”

,,Net zo belangrijk is het luisteren naar je kind. De jongens in mijn praktijk komen bijna altijd met hun moeder. Vervolgens mogen ze zelf uitleggen wat hun hulpvraag is, maar na een paar zinnen neemt moeder het over. Dat gebeurt vaak onbewust. Wanneer ouders hun kind niet vertellen wat het moet denken, is de kans veel groter dat hij of zij het zelf gaat doen. Zo wilde een zeventienjarige jongen uit mijn praktijk kooivechter worden. Zijn ouders vonden dat een heel slecht plan, vooral omdat hij hiervoor wilde stoppen met zijn hbo-opleiding. Uiteindelijk heeft hij dat wel gedaan. Binnen drie maanden was hij helemaal afgetraind. In een kooigevecht is hij nooit beland. Wel in een opleiding tot personal trainer, later heeft hij de ALO gedaan en hij is nu een heel succesvolle trainer.”

Hoe beginnen deze ouders een gesprek met een kind dat niet wil praten?, vraag ik me af. „Begin over zaken die hem echt boeien, zoals gamen”, adviseert Gideon. „Want dat is zijn wereld. Welke spellen doet hij en met wie, waar gaan de gesprekken over in de chat. Doe een keer een spelletje mee. Ook al ben je die ouder die er niets van begrijpt, je bouwt aan vertrouwen. Dat vertrouwen krijg je vervolgens ook wanneer er serieuze keuzes gemaakt moeten worden.”

Heb jij een vraag? Stel hem aan Joyce via vrij@mediahuis.nl (anoniem mag ook).

Meer nieuws uit Lifestyle

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.