Wat moet je doen als je een dode vogel vindt en andere vragen over de vogelgriep

Zwanen kunnen ziek worden en doodgaan aan de vogelgriep.
© foto jan roodhart

Er is een landelijke ophokplicht en op allerlei plekken worden zieke of dode wilde vogels gevonden. De vogelgriep verspreidt zich. Zo moeten 25 kippen van een hobbyboer in Middelie geruimd worden vanwege deze ziekte.

Wat is de vogelgriep?

Vogelgriep wordt ook wel aviaire influenza of vogelpest genoemd en wordt veroorzaakt door griepvirussen. Er zijn twee ’categorieën: hoog- of laagpathogene vogelgriep. De hoogpathogene variant is nu in Nederland gesignaleerd en is de ernstige variant. Dan volgen er maatregelen als ophokplicht en worden besmette dieren gedood. Vogelgriep is volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) zeer besmettelijk voor kippen, eenden en ander pluimvee. Daarnaast komt het voor bij wilde vogels, zoals ganzen, duiven en zwanen. ogelgriep verspreidt zich via ontlasting, via de lucht en als vogels met elkaar in contact komen.

Wat gebeurt er met zieke vogels?

Vogels die het virus oplopen worden snel ziek. Ze worden heel sloom en maken geen geluid meer. In een later stadium krijgen de vogels ademhalingsproblemen, diarree, koorts, oogontstekingen en kunnen ze plotseling sterven. Dit verklaart mogelijk ook dat er op verschillende plekken, zoals bij Amsterdam en Santpoort-Zuid, ganzen en zwanen dood uit de lucht vielen de afgelopen dagen.

Kunnen wij ook besmet raken?

Ja, dat kan, maar is volgens het RIVM wel vrij zeldzaam. Dit gebeurt alleen als een mens direct contact heeft met besmette vogels. Dus als iemand bijvoorbeeld werkt in de pluimveesector, op een kinderboerderij of bij een vogelasiel waar de vogelgriep heerst. Mensen met vogelgriep krijgen dezelfde klachten als bij de ’gewone’ griep. Koorts, hoofdpijn, spierpijn en daarnaast mogelijk oogontsteking. Meestal verloopt de ziekte mild in Nederland. Volgens het RIVM zijn er in Azië wel vogelgriepvirussen waar mensen heel ziek van kunnen worden. Mensen die in Nederland met besmette vogels in aanraking geweest zijn, kunnen virusremmers krijgen om minder snel besmet te raken. Er is geen vaccin. Wie vermoedt de vogelgriep te hebben opgelopen, wordt aangeraden de GGD en huisarts te bellen.

Wat wordt er tegen gedaan?

Vanwege uitbraak is er sinds 23 oktober landelijk een ophokplicht. Alle bedrijven die commercieel pluimvee houden, zijn verplicht hun pluimvee en watervogels af te schermen zodat zij niet in contact kunnen komen met besmette vogels. Dit geldt ook voor dierentuinen en kinderboerderijen, al mogen die - als de coronamaatregelen dat toestaan - wel nog bezocht worden. Wordt vogelgriep bij een bedrijf of hobbyboer vastgesteld, dan worden de dieren doodgemaakt door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Ook wordt er gekeken of er in de buurt ook bedrijven zijn waar vogels besmet geraakt kunnen zijn. Bij meer besmettingen, wordt meer geruimd. In Middelie was dit niet het geval, dus dan blijft het bij het ruimen van alleen de getroffen locatie.

Wat te doen als je een besmette vogel vindt?

Zie je een zwakke of dode wilde vogel, bel dan de plaatselijke dierenambulance. Experts raden af om zieke of overleden vogels zelf aan te raken en doe dit al helemaal niet met blote handen. Medewerkers van de dierenambulance of vogelopvang hebben beschermende kleding. Ook wordt aangeraden de dode vogels te melden bij de gemeente. Liggen er meerdere dode vogels op een plek, dan is het advies om ook de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit in te lichten. Dode vogels melden kan daarnaast ook bij Sovon Vogelonderzoek Nederland: www.sovon.nl/dodevogel. Hier wordt onderzoek gedaan naar onder meer de vogelgriep.

Hoelang duurt het voor het virus weer weg is?

Dat is nog niet bekend. Er worden steeds metingen gedaan en gevallen van de vogelgriep worden bijgehouden. Aangezien het virus in onder meer Noord-Holland op steeds meer plekken wordt vastgesteld, is de kans klein dat we er heel snel van af zijn.

Meer nieuws uit Amsterdam

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.