Licht danst door het struweel. Bosgeur geeft het voorjaar zijn eigen aroma. Wandel over het landgoed Nijenburg bij Heiloo en je stapt in een andere wereld. Eentje op het kruispunt van historie, natuur en poëzie. Dé plek om de mystiek in het groen te ondergaan.

Trek stevige schoenen aan, want deze wandeling gaat niet alleen over verharde paden. En zet je romantische bril op, want we kijken verder dan de eerste aanblik biedt. De route is makkelijk: we beginnen bij het parkeerterrein aan de Belieslaan in Heiloo. Volg de gele pijlen en het komt goed.

Eerst even wat feitjes: bedenk dat we eigenlijk over een oude strandwal lopen, een route op zes kilometer van de zee, met doorkijkjes naar de duinen. Het bos werd rond 1700 aangelegd, geïnspireerd door statige Franse lanen. Wie er gevoelig voor is, herkent de heilige sfeer: als je het plafond van takken en groen als mystieke schakel tussen hemel en aarde ziet, kom je in de buurt. En als je je bedenkt dat de verhoging bij de Westerweg en de Kuillaan ’Preekstoel’ heet, kom je nog een stap verder. Het plekje dankt zijn naam aan het verhaal dat Willibrord hier gepreekt zou hebben. Minstens zo wonderlijk is de naam Kattenberg: het hoogste punt dat we passeren. Nee, geen rustplaats voor huisdieren. De heuvel met de linde als ’uitkijkpost’, ontstond gewoon bij het graven van de vijver voor het landgoed Nijenburg, aan de overkant van de weg.

Kijk naar het indrukwekkende pand en waan je even in andere tijden. De jaren waarin de familie Van Foreest het landgoed Nijenburg bewoonde. Pieter van Foreest, bijvoorbeeld. Hij erfde het landgoed in 1875 toen zijn vader plotseling overleed. Zoon Pieter was dertig jaar en moest zich over al het familiebezit ontfermen. Hij stond er niet alleen voor, want hij was getrouwd met Johanna Beets, de dochter van predikant en dichter Nicolaas Beets. Als ze net zo verzot was op literatuur als haar vader, moet ze uren tussen de boeken hebben doorgebracht in de bibliotheek aan de achterkant van het landhuis. Zullen ze vaak samen romantisch uit de voorramen hebben gestaard om de zon onder te zien gaan, in de betoverende laan in de zichtlijn van hun huis? En waren ze romantisch genoeg om bij het ochtendgloren de dichtverzen van haar vader aan te halen?

De morgen die mij wekte
Begroette ik blij
Ik had zo zacht geslapen,
en Gij, mijn Schild en Wapen
waart nog nabij

Hun geluk op Nijenburg duurde niet lang. De vijver voor het landgoed zou gevuld kunnen zijn met Pieters tranen, want zijn Johanna ontviel hem in 1878. Ze was nog maar 32 jaar. Weduwnaar Pieter bleef op Nijenborg achter met zijn vier jonge kinderen. Veel tijd voor de kleintjes kan hij niet hebben gehad, want hij was wethouder van Heiloo, lid van de Tweede Kamer, oprichter van een paar landbouwbanken, dijkgraaf en voorvechter van de aanleg van de Afsluitdijk en de Hondsbossche Zeewering. Toch deed hij méér dan werken: hij hertrouwde en kreeg met zijn tweede vrouw ook weer zes kinderen. En dan is het wel weer praktisch om lekker ruim te wonen.

Kom op, niet in de tijd blijven stilstaan. De route gaat verder: een kenner ziet spechten in het bos en we richten de blik op de beuk, bij het hek langs de Kennemerstraatweg. In de stam gekerfde initialen verwijzen naar verliefde passanten van vroeger. Vergroeide namen, want het groen heeft de letters weer bedekt. Waarmee de boom een monumentje is voor voorbije liefdes.

Terug bij de auto bedenken we dat de route werd doorkruist door de spoorrails en dat hij langs een drukke weg loopt. Niks van gehoord. Helemaal gevangen in de sfeer van mystiek.

Jan Vriend
Omdat 2012 het Jaar van de Buitenplaatsen is, belicht ook deze wandeling een bijzondere buitenplaats: het 18de-eeuwse Landgoed Nijenburg bij Heiloo dat behoort tot Natuurmonumenten. De gebouwen zijn van de Vereniging Hendrick de Keyser.
De wandeling begint bij de Belieslaan in Heiloo.
Lengte: vijf kilometer.
Honden: verplicht aan de lijn.