De oorzaak van de vliegtuigcrash bij Schiphol, waarbij negen mensen om het leven kwamen, was woensdagavond nog volstrekt onduidelijk. Een team van de Onderzoeksraad voor Veiligheid heeft beide zwarte dozen veilig gesteld, maar kon nog niks zeggen over de toedracht.
Bij het ongeluk met de Boeing 737 van Turkish Airlines vielen 86 gewonden, van wie woensdagavond laat er nog zes in kritieke toestand verkeerden. Onder de doden bevinden zich in elk geval de twee piloten en een derde bemanningslid. De lichamen van de drie bemanningsleden werden pas vele uren na de crash geborgen.
De verwachting is dat donderdag de identiteit van de slachtoffers bekend wordt gemaakt. Hoofd van het rampenbeleidsteam Theo Weterings, burgemeester van Haarlemmermeer, zei op een persconferentie dat de vergelijking van de passagierslijst met de identiteit van de slachtoffers uit de ziekenhuizen nog niet afgerond was. Ook moest de familie van de slachtoffers nog worden geïnformeerd.
Het toestel met in totaal 127 passagiers en zeven bemanningsleden aan boord vertrok om iets voor half negen plaatselijke tijd vanuit Istanbul naar Amsterdam. Rond half elf raakte de Boeing in problemen en stortte neer in een omgeploegd akkerland, enkele honderden meters vanaf de Polderbaan, tussen het Rottepolderplein en Schiphol. Bij de crash brak het vliegtuig in drie delen. Er brak geen brand uit. Gisteravond was nog niet duidelijk of er kort voor de crash nog contact was geweest tussen de gezagvoerder van het vliegtuig en de luchtverkeersleiding.
Voorzitter Pieter van Vollenhoven van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, die een paar uur na de crash ter plaatse was, zei dat de bemanning van de Boeing 737 zo lang mogelijk heeft geprobeerd te blijven vliegen. ,,Door gebrek aan snelheid lukte dat op een gegeven moment niet meer en is het vliegtuig letterlijk uit de lucht gevallen’’, aldus Van Vollenhoven. Hoewel de precieze oorzaak van de crash onbekend is, wordt ervan uitgegaan dat bij het inzetten van de landing beide motoren zijn uitgevallen.
De Onderzoeksraad is woensdag begonnen met een groot onderzoek naar de aard van het ongeluk. De informatie uit de zwarte dozen met vluchtgegevens is daarbij van groot belang. Het Openbaar Ministerie in Haarlem heeft een eigen onderzoek ingesteld, dat zich richt op de vraag of er sprake is geweest van strafbaar handelen. Het onderzoek wordt uitgevoerd door de luchtvaartpolitie, de Koninklijke Marechaussee en de politie Kennemerland.
Van Vollenhoven vindt dat justitie zich bij een dergelijke grote ramp terughoudend moet opstellen wat betreft de schuldvraag. Anders bestaat volgens hem het risico dat piloten minder openhartig zullen praten over wat er is gebeurd. ,,Verklaringen die aan onze onderzoeksraad worden afgelegd, zijn wel beschermd’’, aldus Van Vollenhoven, die erkent dat er spanningen kunnen ontstaan tussen het OM en zijn raad.
Burgemeester Weterings van Haarlemmermeer zei dat de hulpverlening na de ramp snel op gang is gekomen. Volgens Ineke van der Zande van de Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen (GHOR) brachten zestig ambulances de gewonden naar elf verschillende ziekenhuizen in de wijde omgeving. Behalve de zes gewonden die woensdagavond nog in kritieke toestand verkeerden, raakten vijfentwintig overlevenden zwaargewond, vierentwintig lichtgewond en van 31 passagiers was de aard van de verwonding woensdagavond nog niet vastgesteld. De overige inzittenden hebben psychosociale hulp gekregen.
Familieleden en nabestaanden van de slachtoffers van de crash kwamen woensdagavond even na tien uur aan op Schiphol vanuit Istanbul, waar zij werden herenigd met hun verwanten.
Premier Jan Peter Balkenende bracht samen met staatssecretaris Nebahat Albayrak, van Turkse afkomst, een bezoek aan de luchthaven en het Spaarne ziekenhuis in Hoofddorp en sprak met hulpverleners en slachtoffers. Na afloop sprak Balkenende zijn waardering uit voor de snelle manier waarop de hulpverlening op gang was gekomen. Ook uitte hij zijn medeleven aan de familieleden van de slachtoffers en zei hij ’zeer aangedaan te zijn door het vreselijke ongeluk’. De premier bezocht ook de rampplek.
Turkish Airlines staat niet vermeld op de zwarte lijst van luchtvaartmaatschappijen van de Europese Unie. Vliegtuigen van de maatschappij hebben in het verleden wel vaker te maken gehad met rampen. Sinds 1974 is Turkish Airlines tenminste negen keer bij een crash betrokken geweest. De laatste keer was begin 2003 in de Turkse stad Diyarbakir. Toen ging het ook vlak voor de landing mis en kwamen 71 van de 75 passagiers om het leven.
De redactie is op zoek naar getuigen. Zij kunnen bellen met 088-8241216 of 06-52455526.
Schiphol heeft noodnummer geopend voor vragen over de crash: 0900-1852.
Luister hier naar de verkeerstoren na de crash
Zie ook het fotoalbum
