De muur in de duinen van Berkheide in Zuid-Holland liep vroeger dwars door een grote plas. Aan het begin broedde op de oever tussen de kiezels en schelpen de bontbekplevier. In 1960 - mijn lagere schooltijd - hoorde ik over de meertjes in de duinen, waarbij ik enorm verbaasd moet hebben gekeken. Zelf was ik nooit verder gekomen dan de Friese Wei, waar we elke woensdagmiddag gingen voetballen. Er liepen toen nog geen paden door de duinen, dus je moest het terrein goed kennen, zeker met mist. Verdwalen was zo gebeurd.

In het Parlevlietbos (met dennenbomen) - dat er toen nog lag - broedden de buizerd en de uil. Een gebied dat tot de verbeelding sprak. Helaas zijn door waterpeilveranderingen als gevolg van oppervlakte-infiltratie van water uit de Maas de bomen aan de voet verrot en omgevallen. Een mooi gebied ging verloren. Later zijn door diepte-infiltratie bomen en struiken teruggekomen. Door die wisselende waterstanden in de duinen zag je regelmatig nesten van meerkoeten, die wel eens 75 cm. hoog waren gebouwd om het wassende water voor te zijn.

Voordat de vos in de duinen kwam, zag je er nog wel eens een wulp broeden. Ik heb er zelf de eieren van gevonden. De tapuit en de bergeend kwam je ook regelmatig tegen. Het duin was toen nog niet dichtgegroeid, waardoor je gemakkelijk een konijnenholen kon ontdekken met jongen erin. In die tijd waren er nog meeuwenkolonies, ik kende destijds een drietal locaties. Ook kon je in de meidoorns zomaar een uilennest aantreffen. Die vogels hadden eind maart al hun witte jongen op het nest zitten.

Nu nog steeds zijn de duinen voor mij een bron van inspiratie en doe ik er veel natuuronderzoek. Thans ben ik bezig met een fotoalbum met foto’s van paddenstoelen. Maar ook orchideeën hebben al een plaatsje gekregen in een ander album; nooit geweten dat onze duinen zo rijk zijn aan orchissen. Wanneer je dat vroeger gezegd zou hebben, zou ik je voor gek hebben uitgemaakt. Rietorchis, vleeskleurige orchis, piramideorchis en het nog meer bijzondere bijenorchis en bokkenorchis waarmee vooral Katwijk zich op de kaart heeft gezet.

Ja, voor mijn rust en onrust heb ik de duinen nodig van Zeeland tot aan de Waddeneilanden. Het zou mooi zijn wanneer het hele duinengebied nationaal park zou worden!

Theo Westra
Leiden
www.picturetrail.com/theowestra